Diş çəkiləndən sonra edilən ən böyük səhv nədir? – Stomatoloqdan AÇIQLAMA

Diş ağrısı və ya ciddi diş problemi ilə üzləşən insanların bir qismi üçün dişin çəkilməsi problemin birdəfəlik həlli kimi görünür. Pasiyent düşünür ki, ağrıya səbəb olan diş artıq yoxdur və deməli, məsələ də bununla bitib. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, dişin çəkilməsi müalicə prosesinin son mərhələsi deyil. Əksinə, bəzi hallarda bundan sonra ağız və diş sağlamlığı baxımından mühüm qərarlar vermək lazım gəlir.Xüsusilə çəkilmiş dişin yerində uzun müddət boşluğun saxlanılması gələcəkdə müəyyən problemlərə səbəb ola bilər. Dişin kökü artıq çənə sümüyünə təzyiq göstərmədiyi üçün həmin nahiyədə sümük toxumasının həcmi zaman keçdikcə azala, sümükdə atrofiya baş verə bilər. Bu isə gələcəkdə həmin nahiyəyə implant yerləşdirilməsini daha mürəkkəb hala gətirə bilər.

Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlamasında stomatoloq Məsut Murad bildirib ki, pasiyentlərin diş çəkdirildikdən sonra yol verdiyi əsas səhvlərdən biri çəkilmiş dişin yerində yaranan boşluğu uzun müddət nəzarətsiz saxlamaqdır.

Stomatoloqun sözlərinə görə, pasiyentlərin böyük bir hissəsi diş çəkildikdən sonra problemin tamamilə həll olunduğunu düşünür: “Diş çəkiləndən sonra pasiyentlərin çoxu eyni səhvi edir. Lakin bunun fərqində olmurlar. Düşünürlər ki, dişi çəkdirdik, problem artıq həll olundu. Amma bu belə deyil. Dişin çəkilməsi həmin dişlə bağlı ağrını və ya infeksiyanı aradan qaldıra bilər, lakin ağız boşluğunda yaranan boşluq ayrıca problemdir və gələcək üçün planlaşdırılmalıdır.Çünki diş çəkildikdən sonra həmin nahiyədə çənə sümüyünün təbii quruluşunda dəyişikliklər başlayır. Diş kökü artıq sümüyə əvvəlki kimi funksional yük vermədiyi üçün sümük toxumasının həcmi zaman keçdikcə azala bilər. Bu proses sümük rezorbsiyası və atrofiya kimi qiymətləndirilir. Xüsusilə uzun müddət dişsiz qalan nahiyələrdə sümük həcminin azalması gələcəkdə implant müalicəsini çətinləşdirə bilər”.

Məsut Murad qeyd edib ki, diş çəkilən kimi hər bir pasiyentə mütləq dərhal implant qoyulmalıdır demək də doğru deyil. İmplantasiya üçün ən uyğun vaxt və üsul xəstənin fərdi vəziyyətindən asılıdır.

“Burada əsas məsələ pasiyentin dişi çəkildikdən sonra gələcək planını əvvəlcədən müəyyənləşdirməsidir. Bəzi hallarda implant diş çəkilən gün və ya erkən mərhələdə yerləşdirilə bilər. Bəzi hallarda isə əvvəlcə toxumaların sağalmasını gözləmək lazım gəlir. Əgər sümük və yumşaq toxuma itkisi varsa, əlavə prosedurlara ehtiyac yarana bilər.Ona görə də ‘indi boş qalsın, bir neçə ildən sonra implant etdirərəm’ yanaşması hər zaman düzgün deyil. Zaman keçdikcə həmin nahiyədə sümük həcminin azalması implantasiya prosesini daha mürəkkəb və bəzi hallarda daha uzunmüddətli edə bilər”.

Stomatoloqun sözlərinə görə, çəkilmiş dişin yerində yaranan boşluq yalnız estetik problem də deyil. Dişlərin ağız boşluğunda müəyyən funksional əlaqəsi var və bir dişin itirilməsi zamanla digər dişlərin vəziyyətinə də təsir göstərə bilər.

“Dişlərin hər birinin ağız boşluğunda öz funksiyası var. Bir diş itirildikdə həmin nahiyədə boşluq yaranır. Uzun müddət bu boşluq saxlanıldıqda qonşu dişlər müəyyən qədər boşluğa doğru hərəkət edə bilər. Qarşı çənədəki dişdə də həmin boşluğa doğru dəyişikliklər baş verə bilər. Nəticədə dişlərin sıralanması və dişləmə münasibəti dəyişə bilər.Bu, bütün pasiyentlərdə eyni şəkildə baş vermir. Lakin diş itkisini sadəcə estetik məsələ kimi qəbul etmək düzgün deyil. Çeynəmə funksiyası, dişləmə və ümumi ağız sağlamlığı da nəzərə alınmalıdır”.

Məsut Murad bildirib ki, xüsusilə arxa dişlərin itirilməsinə bəzi pasiyentlər əhəmiyyət vermirlər. Onlar həmin dişlərin görünmədiyini əsas gətirərək uzun müddət müalicəni təxirə salırlar. Lakin arxa dişlərin də çeynəmə prosesində mühüm rolu var.

“Pasiyentlər bəzən ön dişlərini daha çox düşünürlər, çünki estetik baxımdan görünür. Arxa diş çəkildikdə isə ‘onsuz da görünmür’ deyərək müalicəni təxirə salırlar. Halbuki arxa dişlər çeynəmə funksiyası üçün çox vacibdir. Bir və ya bir neçə dişin uzun müddət olmaması çeynəmə yükünün digər dişlər arasında qeyri-bərabər bölünməsinə səbəb ola bilər.Buna görə diş çəkildikdən sonra əsas məsələ yalnız ağrının keçməsi deyil. Pasiyent növbəti mərhələni də stomatoloqla müzakirə etməlidir”.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Həkim vurğulayıb ki, implant müalicəsinin mümkün olub-olmaması və nə vaxt aparılması müxtəlif amillərdən asılıdır. Pasiyentin yaşı, ümumi sağlamlıq vəziyyəti, ağız boşluğunun vəziyyəti, sümük həcmi və keyfiyyəti, diş əti problemləri, çəkilən dişin yerləşdiyi nahiyə və digər faktorlar nəzərə alınır.

“İmplant hər bir pasiyent üçün eyni qaydada planlaşdırılmır. İmplantasiya öncəsi müayinə aparılır, lazım gəldikdə rentgen və ya üçölçülü görüntüləmə vasitəsilə sümük toxumasının vəziyyəti qiymətləndirilir. Əgər sümük kifayət qədərdirsə, implantasiya daha sadə şəkildə planlaşdırıla bilər. Sümük həcmi azalıbsa, əlavə sümük artırılması kimi prosedurlara ehtiyac yarana bilər.Ona görə də pasiyent diş çəkildikdən sonra illərlə gözləyib daha sonra həkimə müraciət etdikdə, əvvəlcə itirilmiş sümük həcminin bərpasına ehtiyac yarana bilər. Bu da həm müalicə müddətini, həm də prosesin mürəkkəbliyini artıra bilər”.

Məsut Murad diş çəkilərkən də gələcək müalicənin nəzərə alınmasının vacibliyini qeyd edib:“Diş çəkiləcəksə, mümkün olduğu qədər gələcək plan da həmin mərhələdə düşünülməlidir. Bəzi hallarda diş çəkimi zamanı alveol sümüyünün qorunmasına yönəlmiş prosedurlar tətbiq edilə bilər. Bunun məqsədi gələcək implantasiya üçün sümük və toxuma şəraitini mümkün qədər qorumaqdır. Amma bunun hər pasiyent üçün lazım olub-olmadığını yalnız klinik müayinə əsasında həkim müəyyən edə bilər”.

Stomatoloq pasiyentləri özbaşına qərar verməməyə və diş çəkildikdən sonra mütləq stomatoloqla gələcək müalicə planını müzakirə etməyə çağırıb:“Əgər dişiniz çəkilibsə, boşluğu uzun müddət sadəcə gözlətməkdənsə, gələcək planınızı indidən müəyyənləşdirin. Bu, mütləq həmin gün implant qoyulmalıdır demək deyil. Sadəcə olaraq, həkimlə məsləhətləşərək sizin üçün hansı variantın daha uyğun olduğunu əvvəlcədən bilmək lazımdır.Bəzi pasiyentlər üçün implant, bəziləri üçün körpü, digər hallarda isə çıxarılan protez uyğun seçim ola bilər. Burada əsas məqsəd itirilmiş dişin funksiyasını və ağız sağlamlığını mümkün qədər düzgün şəkildə bərpa etməkdir”.

Mütəxəssis sonda bildirib ki, diş çəkildikdən sonra yaranan boşluğa laqeyd yanaşmaq gələcəkdə daha mürəkkəb müalicə ehtiyacına səbəb ola bilər. Buna görə də diş itkisi ilə bağlı qərar yalnız həmin günün problemini həll etmək kimi qiymətləndirilməməli, uzunmüddətli ağız və diş sağlamlığı baxımından planlaşdırılmalıdır.

“Pasiyentlərə tövsiyəm budur: diş çəkdirdikdən sonra ‘problem bitdi’ deyə düşünməsinlər. Dişin itirilməsi ilə başqa bir mərhələ başlayır. Həmin boşluğun gələcəkdə necə bərpa olunacağı barədə stomatoloqla vaxtında danışmaq lazımdır. Vaxtında planlaşdırılan müalicə sonrakı mərhələlərdə yarana biləcək çətinliklərin qarşısını almağa və daha uyğun müalicə variantının seçilməsinə kömək edə bilər”.

Əli