Avtomobil şüşəsindəki qara nöqtələrin sirri
Maraqlı 31 İyul 2026, 08:30
3858
Hər gün avtomobilinizə minib yola çıxırsınız. Ancaq ön şüşənin kənarındakı və arxa güzgünün ətrafındakı xırda qara nöqtələrin əslində nə üçün istifadə edildiyini çox az adam bilir. Bir çoxumuz onları sadəcə dizayn elementi hesab edirik. Halbuki bu kiçik detallar avtomobil təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan mühəndislik həllidir və bəzi hallarda həyat qurtara bilir.
Citypost.az-ın məlumatına görə, bu qara haşiyə və nöqtələr "frit" adlanır. Onlar şüşənin üzərinə xüsusi keramika boya ilə vurulur və yüksək temperaturda bişirilərək şüşənin ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Buna görə də onları nə yumaqla, nə də iti alətlə cızmaqla çıxarmaq mümkün deyil. Onların əsas vəzifəsi isə estetik görünüş yaratmaqdan daha böyükdür.Ən vacib funksiyalardan biri ön şüşəni avtomobil kuzovuna birləşdirən xüsusi yapışdırıcını qorumaqdır. Müasir avtomobillərdə ön şüşə əvvəlki kimi rezin və ya vintlərlə deyil, yüksək möhkəmliyə malik xüsusi yapışdırıcı vasitəsilə kuzova bərkidilir. Günəşdən gələn ultrabənövşəyi (UV) şüalar bu yapışdırıcını zamanla sıradan çıxara bilər. Frit təbəqəsi isə həmin şüaların yapışdırıcıya çatmasının qarşısını alır. Əgər bu qoruyucu qat olmasaydı, illər keçdikcə yapışdırıcı zəifləyər, ön şüşə möhkəmliyini itirər və qəza zamanı yerindən çıxa bilərdi.Fritin digər mühüm vəzifəsi temperatur fərqini tənzimləməkdir. Yay günlərində avtomobil günəş altında qaldıqda şüşənin qara haşiyəsi şəffaf hissələrdən daha çox qızır. Əgər bu keçid kəskin olsaydı, şüşənin müxtəlif hissələri arasında yaranan istilik fərqi onun çatlamasına səbəb ola bilərdi. Məhz buna görə qara haşiyədən şəffaf şüşəyə doğru tədricən kiçilən nöqtələr yerləşdirilir. Bu nöqtələr istiliyi mərhələli şəkildə paylayaraq temperatur keçidini yumşaldır və şüşənin termal gərginlik nəticəsində zədələnməsinin qarşısını alır.
Kiçik qara nöqtələrin daha bir funksiyası optik rahatlığı təmin etməkdir. Avtomobilin ön şüşəsi tam düz deyil, müəyyən əyriliyə malikdir. Bu əyrilik işığın sınmasına və xüsusilə kənar hissələrdə görüntünün təhrif olunmasına səbəb ola bilər. Nöqtəli keçid həmin optik effekti azaldır, sürücünün gözünün ani işıq dəyişikliklərinə uyğunlaşmasını asanlaşdırır və uzun yol zamanı görmə rahatlığını artırır.Arxa görünüş güzgüsünün yerləşdiyi hissədəki qara nöqtələr də təsadüfi deyil. Onlar günəş şüalarının birbaşa sürücünün gözünə düşməsini müəyyən qədər azaldır, kiçik bir günəş sipəri funksiyasını yerinə yetirir. Eyni zamanda həmin hissədə yerləşən sensor və kameraların daha sabit işləməsinə də kömək edir.Maraqlıdır ki, bu sistemdə nə elektronika var, nə də proqram təminatı. Sadəcə düzgün hesablanmış həndəsə, material seçimi və yüksək səviyyəli mühəndislik həlli sayəsində avtomobilin təhlükəsizliyi, şüşənin möhkəmliyi və sürücünün rahatlığı təmin olunur.
Beləliklə, növbəti dəfə avtomobilinizin ön şüşəsindəki qara haşiyə və xırda nöqtələrə baxanda bilin ki, onlar sadəcə dekorativ element deyil. Bu kiçik detallar şüşənin uzunömürlü olmasına, yapışdırıcının qorunmasına, temperatur gərginliyinin azaldılmasına, görüntünün daha rahat qəbul edilməsinə və ümumilikdə avtomobil təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edən mühəndislik möcüzəsidir. Bəzən ən böyük təhlükəsizlik həlləri məhz ən kiçik detallarda gizlənir.
Həmçinin oxuyun
Əli
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təbiətin nəhəng primatları: Qorillər haqqında maraqlı faktlar
Güclü bədən quruluşu, inkişaf etmiş sosial davranışları və insanlarla genetik yaxınlığı ilə seçilən qorillər heyvanlar aləminin ən maraqlı canlılarından hesab olunur. Dünyanın ən iri primatları arasında yer alan bu heyvanlar zahirən qorxuducu görünsələr də, əsasən ailə qrupları şəklində yaşayır və sosial münasibətlərə böyük əhəmiyyət verirlər. Onların insanlarla genetik oxşarlığı, qeyri-adi fiziki gücü və balalarına göstərdikləri qayğı alimlərin diqqətini uzun illərdir cəlb edir.Citypost.az xəbər verir ki, qorillər insanlarla ən yaxın qohumluğu olan primatlar sırasındadır. Elmi məlumatlara əsasən, insanlarla qorillərin DNT-si təxminən 98 faizdən çox oxşarlıq göstərir. Bu göstərici müqayisənin hansı üsulla aparılmasından asılı olaraq dəyişə bilər. Genetik yaxınlıq onların təkamül tarixində...
26 Oktyabr 2026, 11:00
Quşları belə ovlaya bilən Qoliaf tarantulası nə qədər təhlükəlidir?
Təbiətdə ölçüsü və görünüşü ilə insanlarda həm maraq, həm də qorxu yaradan canlılar az deyil. Onların arasında Qoliaf tarantulası xüsusi yer tutur. Nəhəng bədən quruluşu, güclü ayaqları və qeyri-adi müdafiə davranışı ilə seçilən bu hörümçək dünyanın ən böyük hörümçək növlərindən biri hesab olunur. Onun bəzi fərdlərinin ayaqları arasındakı məsafə 30 santimetrə çata bilir. Əsasən həşəratlarla qidalansa da, ov imkanları bununla məhdudlaşmır.Citypost.az xəbər verir ki, Qoliaf tarantulası (Theraphosa cinsinə aid növlər) Cənubi Amerikanın tropik meşələrində yaşayan iri hörümçəklərdəndir. Xüsusilə Qoliaf quşyeyən tarantulası kimi tanınan növ nəhəng ölçüləri ilə diqqət çəkir. Bu hörümçəklər əsasən rütubətli tropik meşələrdə, torpaqda qazdıqları yuvalarda və ya...
26 Oktyabr 2026, 10:00
Dünyanın uça bilməyən ən ağır tutuquşusu: Kakaponun qeyri-adi xüsusiyyətləri
Təbiətdəki ən maraqlı quş növlərindən biri olan kakapo öz qeyri-adi xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Digər tutuquşulardan fərqli olaraq uça bilməyən bu quş dünyanın ən ağır tutuquşusu hesab olunur. Gecə həyat tərzi sürməsi, təhlükə zamanı bəzən hərəkətsiz qalması və özünəməxsus qoxusu ilə seçilən kakapo bu gün nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən nadir quş növləri sırasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, Yeni Zelandiyaya məxsus kakapo (*Strigops habroptilus*) dünyada uça bilməyən yeganə tutuquşu növü kimi tanınır. Bu quşun ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri bədən çəkisinin digər tutuquşularla müqayisədə xeyli ağır olmasıdır. Yetkin kakapoların çəkisi təxminən 2-4 kiloqrama çata bilər. Bu göstərici onların uçuş qabiliyyətinin olmaması ilə...
26 Oktyabr 2026, 09:00
Bəzi qoxular bizi illər əvvələ necə qaytarır?
Bəzən təzə bişmiş peçenyenin qoxusu insanı qəfil uşaqlıq illərinə aparır. Bir anlıq özümüzü nənəmizin mətbəxində hiss edir, illər əvvəl yaşadığımız hadisələri, həmin dövrün insanlarını və duyğularını sanki yenidən yaşayırıq. Maraqlıdır ki, adi bir görüntü və ya səs bizə keçmişi xatırlatsa da, bəzi qoxular daha güclü emosional təsir yarada bilir. Elmdə qoxuların keçmiş xatirələri və onlarla əlaqəli hissləri oyatması Prust effekti adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, bu hadisənin adı fransız yazıçısı Marsel Prustun əsəri ilə əlaqələndirilir. Yazıçının “İtirilmiş zamanın axtarışında” romanında çaya batırılmış madlen peçenyesinin dadı və qoxusu qəhrəmanda uşaqlıq xatirələrini canlandırır. Bu epizod sonradan müəyyən qoxuların insanı gözlənilmədən keçmişə qaytarmasını ifadə...
23 Oktyabr 2026, 11:40
Yuxularımızı niyə oyanan kimi unuduruq? – Beynimizdə baş verən maraqlı proses
Dünən gecə hansı yuxunu gördüyünüzü xatırlayırsınızmı? Bəlkə yuxuda uçurdunuz, bəlkə də rəhbəriniz pişiyə çevrilmişdi. Yuxu zamanı baş verən hadisələr bəzən son dərəcə real və canlı görünür. Ancaq səhər gözümüzü açan kimi həmin görüntülərin böyük hissəsi yaddaşımızdan silinir. Bəs hər gecə saatlarla yuxu gördüyümüz halda, onları niyə xatırlamaq bu qədər çətindir?Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində, yuxular yuxu prosesinin mühüm hissələrindən biridir. İnsan yatarkən beyin fəaliyyətini tam dayandırmır. Əksinə, yuxunun müxtəlif mərhələlərində beyin aktiv şəkildə işləyir, xatirələri emal edir, emosiyaları tənzimləyir və bəzən reallıqla əlaqəsi olmayan, qəribə hadisələrdən ibarət süjetlər yaradır. Bu hadisələr yuxu zamanı inandırıcı görünə bilər, lakin oyandıqdan sonra onların ardıcıllığını...
23 Oktyabr 2026, 10:40
Yupiter Yer kürəsini asteroidlərdən necə qoruyur?
Kosmik fəza ilk baxışdan sakit və sabit görünsə də, əslində orada saysız-hesabsız qaya parçası, asteroid və kometa hərəkət edir. Bəs belə olduqda Yer kürəsinə niyə tez-tez iri göy cisimləri düşmür? Məlumata görə, bunun əsas səbəblərindən biri Günəş sisteminin ən böyük planeti olan Yupiterlə bağlıdır. Alimlərin izahına görə, bu nəhəng planet Yer üçün bir növ təbii qalxan rolunu oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, əvvəlcə onu qeyd etmək lazımdır ki, Yer kürəsinə göy cisimlərinin düşməsi nadir hadisə deyil. Məlumata görə, hər il planetimizə minlərlə kiçik göktaşı düşür. Bunların əksəriyyəti ölçüsünə görə kiçik olduğundan atmosferdə yanır, yaxud yerə çatsa da ciddi ziyan vurmur. Lakin...
22 Oktyabr 2026, 10:30
