Zeytun yağının parlaq yaşıl olması keyfiyyət göstəricisi deyil: Yağ etiketindəki böyük aldanış
Maraqlı 05 Avqust 2026, 13:23
3861
Zeytun yağı alarkən bir çox istehlakçının diqqət yetirdiyi ilk məqam onun rəngi olur. Şüşə qabda parlaq, zümrüd yaşılı rəngdə görünen yağlar adətən daha təbii, təzə və keyfiyyətli hesab edilir. Şəffaf qablarda təqdim olunan və canlı yaşıl tonları ilə göz oxşayan bu məhsullar rəflərdə daha tez diqqət çəkir. Lakin qida kimyası mütəxəssislərinin və zeytun yağı ekspertlərinin xəbərdarlıqları göstərir ki, rəngə görə keyfiyyət seçimi etmək istehlakçıların düşdüyü ən böyük psixoloji aldanışlardan biridir.
Citypost.az xəbər verir ki, zeytun yağının rəngi onun keyfiyyətindən və ya turşuluq dərəcəsindən (acılıq və saflıq göstəricisi) ziyadə, xammalın yığıldığı vaxtdan və tərkibindəki piqmentlərdən asılıdır. Erkən məhsul zamanı, yəni zeytun hələ tam yetişməmiş qeyri-yetkin yaşıl halda yığıldıqda, tərkibindəki xlorofil piqmenti yüksək olur və bu da yağa parlaq yaşıl rəng verir. Zeytun tam yetişib qaraldıqdan sonra sıxıldıqda isə tərkibindəki karotinoid piqmentləri üstünlük təşkil edir və yağ daha sarı, qızılı tona bürünür. Hər iki halda da əldə edilən yağ yüksək keyfiyyətli "Extra Virgin" (soyuq sıxma) ola bilər.
Təəssüf ki, istehlakçıların "yaşıl yağ daha yaxşıdır" aldanışından bəzi vicdansız istehsalçılar da sui-istifadə edirlər. Sarı və ya aşağı keyfiyyətli kənd təsərrüfatı yağlarına süni şəkildə xlorofil E141 və ya zeytun yarpaqlarının ekstraktı əlavə edilərək onlara artificial yaşıl rəng verilir. Hətta beynəlxalq zeytun yağı yarışmalarında peşəkar dadımçılar (dequstatorlar) yağın rəngindən təsirlənməsinlər deyə tadım prosesini xüsusi mavi rəngli şüşə stəkanlarda həyata keçirirlər. Bu da rəngin keyfiyyət qiymətləndirməsində sıfır rola malik olduğunun elmi sübutudur.
Həqiqi və keyfiyyətli zeytun yağını seçmək üçün rəngə deyil, onun ətrinə, dadına və qablaşdırılmasına fikir vermək lazımdır. Keyfiyyətli "Extra Virgin" zeytun yağı tünd rəngli şüşə və ya dəmir qablarda saxlanılmalıdır; çünki işıq təbii xlorofili parçalayaraq yağı tez xarab edir. Həqiqi yağı daddıqda boğazda yüngül acılıq və yandırıcı hiss yaradır, tərəvəz və ya təzə biçilmiş ot qoxusu verir. Etiketdəki rəng aldanışına uymaq yox, işıq keçirməyən tünd qablardakı təzə istehsal tarixli məhsulları seçmək ən doğru yoldur.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təbiətin nəhəng primatları: Qorillər haqqında maraqlı faktlar
Güclü bədən quruluşu, inkişaf etmiş sosial davranışları və insanlarla genetik yaxınlığı ilə seçilən qorillər heyvanlar aləminin ən maraqlı canlılarından hesab olunur. Dünyanın ən iri primatları arasında yer alan bu heyvanlar zahirən qorxuducu görünsələr də, əsasən ailə qrupları şəklində yaşayır və sosial münasibətlərə böyük əhəmiyyət verirlər. Onların insanlarla genetik oxşarlığı, qeyri-adi fiziki gücü və balalarına göstərdikləri qayğı alimlərin diqqətini uzun illərdir cəlb edir.Citypost.az xəbər verir ki, qorillər insanlarla ən yaxın qohumluğu olan primatlar sırasındadır. Elmi məlumatlara əsasən, insanlarla qorillərin DNT-si təxminən 98 faizdən çox oxşarlıq göstərir. Bu göstərici müqayisənin hansı üsulla aparılmasından asılı olaraq dəyişə bilər. Genetik yaxınlıq onların təkamül tarixində...
26 Oktyabr 2026, 11:00
Quşları belə ovlaya bilən Qoliaf tarantulası nə qədər təhlükəlidir?
Təbiətdə ölçüsü və görünüşü ilə insanlarda həm maraq, həm də qorxu yaradan canlılar az deyil. Onların arasında Qoliaf tarantulası xüsusi yer tutur. Nəhəng bədən quruluşu, güclü ayaqları və qeyri-adi müdafiə davranışı ilə seçilən bu hörümçək dünyanın ən böyük hörümçək növlərindən biri hesab olunur. Onun bəzi fərdlərinin ayaqları arasındakı məsafə 30 santimetrə çata bilir. Əsasən həşəratlarla qidalansa da, ov imkanları bununla məhdudlaşmır.Citypost.az xəbər verir ki, Qoliaf tarantulası (Theraphosa cinsinə aid növlər) Cənubi Amerikanın tropik meşələrində yaşayan iri hörümçəklərdəndir. Xüsusilə Qoliaf quşyeyən tarantulası kimi tanınan növ nəhəng ölçüləri ilə diqqət çəkir. Bu hörümçəklər əsasən rütubətli tropik meşələrdə, torpaqda qazdıqları yuvalarda və ya...
26 Oktyabr 2026, 10:00
Dünyanın uça bilməyən ən ağır tutuquşusu: Kakaponun qeyri-adi xüsusiyyətləri
Təbiətdəki ən maraqlı quş növlərindən biri olan kakapo öz qeyri-adi xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Digər tutuquşulardan fərqli olaraq uça bilməyən bu quş dünyanın ən ağır tutuquşusu hesab olunur. Gecə həyat tərzi sürməsi, təhlükə zamanı bəzən hərəkətsiz qalması və özünəməxsus qoxusu ilə seçilən kakapo bu gün nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən nadir quş növləri sırasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, Yeni Zelandiyaya məxsus kakapo (*Strigops habroptilus*) dünyada uça bilməyən yeganə tutuquşu növü kimi tanınır. Bu quşun ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri bədən çəkisinin digər tutuquşularla müqayisədə xeyli ağır olmasıdır. Yetkin kakapoların çəkisi təxminən 2-4 kiloqrama çata bilər. Bu göstərici onların uçuş qabiliyyətinin olmaması ilə...
26 Oktyabr 2026, 09:00
Bəzi qoxular bizi illər əvvələ necə qaytarır?
Bəzən təzə bişmiş peçenyenin qoxusu insanı qəfil uşaqlıq illərinə aparır. Bir anlıq özümüzü nənəmizin mətbəxində hiss edir, illər əvvəl yaşadığımız hadisələri, həmin dövrün insanlarını və duyğularını sanki yenidən yaşayırıq. Maraqlıdır ki, adi bir görüntü və ya səs bizə keçmişi xatırlatsa da, bəzi qoxular daha güclü emosional təsir yarada bilir. Elmdə qoxuların keçmiş xatirələri və onlarla əlaqəli hissləri oyatması Prust effekti adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, bu hadisənin adı fransız yazıçısı Marsel Prustun əsəri ilə əlaqələndirilir. Yazıçının “İtirilmiş zamanın axtarışında” romanında çaya batırılmış madlen peçenyesinin dadı və qoxusu qəhrəmanda uşaqlıq xatirələrini canlandırır. Bu epizod sonradan müəyyən qoxuların insanı gözlənilmədən keçmişə qaytarmasını ifadə...
23 Oktyabr 2026, 11:40
Yuxularımızı niyə oyanan kimi unuduruq? – Beynimizdə baş verən maraqlı proses
Dünən gecə hansı yuxunu gördüyünüzü xatırlayırsınızmı? Bəlkə yuxuda uçurdunuz, bəlkə də rəhbəriniz pişiyə çevrilmişdi. Yuxu zamanı baş verən hadisələr bəzən son dərəcə real və canlı görünür. Ancaq səhər gözümüzü açan kimi həmin görüntülərin böyük hissəsi yaddaşımızdan silinir. Bəs hər gecə saatlarla yuxu gördüyümüz halda, onları niyə xatırlamaq bu qədər çətindir?Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində, yuxular yuxu prosesinin mühüm hissələrindən biridir. İnsan yatarkən beyin fəaliyyətini tam dayandırmır. Əksinə, yuxunun müxtəlif mərhələlərində beyin aktiv şəkildə işləyir, xatirələri emal edir, emosiyaları tənzimləyir və bəzən reallıqla əlaqəsi olmayan, qəribə hadisələrdən ibarət süjetlər yaradır. Bu hadisələr yuxu zamanı inandırıcı görünə bilər, lakin oyandıqdan sonra onların ardıcıllığını...
23 Oktyabr 2026, 10:40
Yupiter Yer kürəsini asteroidlərdən necə qoruyur?
Kosmik fəza ilk baxışdan sakit və sabit görünsə də, əslində orada saysız-hesabsız qaya parçası, asteroid və kometa hərəkət edir. Bəs belə olduqda Yer kürəsinə niyə tez-tez iri göy cisimləri düşmür? Məlumata görə, bunun əsas səbəblərindən biri Günəş sisteminin ən böyük planeti olan Yupiterlə bağlıdır. Alimlərin izahına görə, bu nəhəng planet Yer üçün bir növ təbii qalxan rolunu oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, əvvəlcə onu qeyd etmək lazımdır ki, Yer kürəsinə göy cisimlərinin düşməsi nadir hadisə deyil. Məlumata görə, hər il planetimizə minlərlə kiçik göktaşı düşür. Bunların əksəriyyəti ölçüsünə görə kiçik olduğundan atmosferdə yanır, yaxud yerə çatsa da ciddi ziyan vurmur. Lakin...
22 Oktyabr 2026, 10:30
