Balın xarab olmadığını necə bilmək olar?
Maraqlı 11 Avqust 2026, 19:42
4331
Balın xarab olması və ya keyfiyyətini itirməsi gündəlik həyatda ən çox yanlış anlaşılan məsələlərdən biridir. Təbii və təmiz bal daxilindəki aşağı rütubət nisbəti və yüksək turşuluq səviyyəsi sayəsində bakteriyaların yaşaya bilmədiyi nadir qidalardandır. Bu səbəbdən düzgün saxlanılan təbii bal əsrlərlə qalsa belə xarab olmur. Lakin bir çox istehlakçılar balın zamanla bərkiyərək kristallaşmasını, yəni el arasında deyildiyi kimi şəkərlənməsini onun xarab olması və ya saxta çıxması kimi qiymətləndirirlər. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, şəkərlənmə balın saxtalığını deyil, əksinə, onun tamamilə təbii və emal olunmamış olduğunu göstərən təbiət hadisəsidir.
Citypost.az xəbər verir ki, şəkərlənmə prosesi balın tərkibindəki qlükozanın təbii olaraq kristallaşması nəticəsində baş verir və bu, məhsulun qida dəyərini və faydasını heç bir şəkildə azaltmır. Çiçək balları ilə tərkibində qlükoza miqdarı yüksək olan bal növləri aşağı temperaturda, xüsusilə 10-15 dərəcə dərəcədə daha sürətlə bərkiyir. Şəkərlənmiş balı yenidən duru hala gətirmək üçün onu birbaşa oda qoymadan, 40 dərəcədən yüksək olmayan isti su vannasında (benmari üsulu ilə) saxlayaraq əritmək kifayətdir. Yüksək temperaturda balı qaynatmaq isə onun tərkibindəki faydalı fermentləri məhv edir və zərərli maddələrin yaranmasına səbəb olur.
Həqiqətən xarab olmuş və ya keyfiyyətini itirmiş balı müəyyən etmək üçün isə tərkibindəki rütubətə və qoxusuna diqqət yetirmək lazımdır. Əgər bal vaxtından əvvəl, yəni arıların pətəyi tam bağlamadığı dövrdə həddindən artıq sulu şəkildə yığılıbsa, rütubətli mühitdə saxlanıbsa, onun tərkibindəki maya göbələkləri işə düşür. Bu zaman balda qıcqırma (fermentasiya) prosesi başlayır, üst hissəsində köpük yaranır, məhsuldan turşumuş spirt qoxusu gəlir və dadı kəskin acılaşır. Turşumuş bal artıq xarab olmuş sayılır. Onun istehlakı mədə-bağırsaq sistemində ciddi narahatlıqlara yol aça bilər.
Təbii balı saxtasından və ya xarab olandan ayırd etmək üçün saxlanma şəraitinə də xüsusi diqqət yetirilməlidir. Balı soyuducuda saxlamadıqda, ağzı hermetik bağlı şüşə qablarda, birbaşa günəş işığı düşməyən qaranlıq və sərin yerdə saxladıqda o, uzun illər təravətini qoruyur. Plastik və ya metal qablarda saxlanılan bal isə zamanla qabın materialı ilə kimyəvi reaksiyaya girərək keyfiyyətini itirə bilər. Bal alarkən onun kəskin yad qoxusunun olmamasına, turşumamasına və rəsmi sertifikatlı arıçılıq təsərrüfatlarından əldə olunmasına diqqət yetirmək sağlamlıq üçün ən etibarlı zəmanətdir.
Səkinə Yusifova/Citypost.az
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təbiətin nəhəng primatları: Qorillər haqqında maraqlı faktlar
Güclü bədən quruluşu, inkişaf etmiş sosial davranışları və insanlarla genetik yaxınlığı ilə seçilən qorillər heyvanlar aləminin ən maraqlı canlılarından hesab olunur. Dünyanın ən iri primatları arasında yer alan bu heyvanlar zahirən qorxuducu görünsələr də, əsasən ailə qrupları şəklində yaşayır və sosial münasibətlərə böyük əhəmiyyət verirlər. Onların insanlarla genetik oxşarlığı, qeyri-adi fiziki gücü və balalarına göstərdikləri qayğı alimlərin diqqətini uzun illərdir cəlb edir.Citypost.az xəbər verir ki, qorillər insanlarla ən yaxın qohumluğu olan primatlar sırasındadır. Elmi məlumatlara əsasən, insanlarla qorillərin DNT-si təxminən 98 faizdən çox oxşarlıq göstərir. Bu göstərici müqayisənin hansı üsulla aparılmasından asılı olaraq dəyişə bilər. Genetik yaxınlıq onların təkamül tarixində...
26 Oktyabr 2026, 11:00
Quşları belə ovlaya bilən Qoliaf tarantulası nə qədər təhlükəlidir?
Təbiətdə ölçüsü və görünüşü ilə insanlarda həm maraq, həm də qorxu yaradan canlılar az deyil. Onların arasında Qoliaf tarantulası xüsusi yer tutur. Nəhəng bədən quruluşu, güclü ayaqları və qeyri-adi müdafiə davranışı ilə seçilən bu hörümçək dünyanın ən böyük hörümçək növlərindən biri hesab olunur. Onun bəzi fərdlərinin ayaqları arasındakı məsafə 30 santimetrə çata bilir. Əsasən həşəratlarla qidalansa da, ov imkanları bununla məhdudlaşmır.Citypost.az xəbər verir ki, Qoliaf tarantulası (Theraphosa cinsinə aid növlər) Cənubi Amerikanın tropik meşələrində yaşayan iri hörümçəklərdəndir. Xüsusilə Qoliaf quşyeyən tarantulası kimi tanınan növ nəhəng ölçüləri ilə diqqət çəkir. Bu hörümçəklər əsasən rütubətli tropik meşələrdə, torpaqda qazdıqları yuvalarda və ya...
26 Oktyabr 2026, 10:00
Dünyanın uça bilməyən ən ağır tutuquşusu: Kakaponun qeyri-adi xüsusiyyətləri
Təbiətdəki ən maraqlı quş növlərindən biri olan kakapo öz qeyri-adi xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Digər tutuquşulardan fərqli olaraq uça bilməyən bu quş dünyanın ən ağır tutuquşusu hesab olunur. Gecə həyat tərzi sürməsi, təhlükə zamanı bəzən hərəkətsiz qalması və özünəməxsus qoxusu ilə seçilən kakapo bu gün nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən nadir quş növləri sırasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, Yeni Zelandiyaya məxsus kakapo (*Strigops habroptilus*) dünyada uça bilməyən yeganə tutuquşu növü kimi tanınır. Bu quşun ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri bədən çəkisinin digər tutuquşularla müqayisədə xeyli ağır olmasıdır. Yetkin kakapoların çəkisi təxminən 2-4 kiloqrama çata bilər. Bu göstərici onların uçuş qabiliyyətinin olmaması ilə...
26 Oktyabr 2026, 09:00
Bəzi qoxular bizi illər əvvələ necə qaytarır?
Bəzən təzə bişmiş peçenyenin qoxusu insanı qəfil uşaqlıq illərinə aparır. Bir anlıq özümüzü nənəmizin mətbəxində hiss edir, illər əvvəl yaşadığımız hadisələri, həmin dövrün insanlarını və duyğularını sanki yenidən yaşayırıq. Maraqlıdır ki, adi bir görüntü və ya səs bizə keçmişi xatırlatsa da, bəzi qoxular daha güclü emosional təsir yarada bilir. Elmdə qoxuların keçmiş xatirələri və onlarla əlaqəli hissləri oyatması Prust effekti adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, bu hadisənin adı fransız yazıçısı Marsel Prustun əsəri ilə əlaqələndirilir. Yazıçının “İtirilmiş zamanın axtarışında” romanında çaya batırılmış madlen peçenyesinin dadı və qoxusu qəhrəmanda uşaqlıq xatirələrini canlandırır. Bu epizod sonradan müəyyən qoxuların insanı gözlənilmədən keçmişə qaytarmasını ifadə...
23 Oktyabr 2026, 11:40
Yuxularımızı niyə oyanan kimi unuduruq? – Beynimizdə baş verən maraqlı proses
Dünən gecə hansı yuxunu gördüyünüzü xatırlayırsınızmı? Bəlkə yuxuda uçurdunuz, bəlkə də rəhbəriniz pişiyə çevrilmişdi. Yuxu zamanı baş verən hadisələr bəzən son dərəcə real və canlı görünür. Ancaq səhər gözümüzü açan kimi həmin görüntülərin böyük hissəsi yaddaşımızdan silinir. Bəs hər gecə saatlarla yuxu gördüyümüz halda, onları niyə xatırlamaq bu qədər çətindir?Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində, yuxular yuxu prosesinin mühüm hissələrindən biridir. İnsan yatarkən beyin fəaliyyətini tam dayandırmır. Əksinə, yuxunun müxtəlif mərhələlərində beyin aktiv şəkildə işləyir, xatirələri emal edir, emosiyaları tənzimləyir və bəzən reallıqla əlaqəsi olmayan, qəribə hadisələrdən ibarət süjetlər yaradır. Bu hadisələr yuxu zamanı inandırıcı görünə bilər, lakin oyandıqdan sonra onların ardıcıllığını...
23 Oktyabr 2026, 10:40
Yupiter Yer kürəsini asteroidlərdən necə qoruyur?
Kosmik fəza ilk baxışdan sakit və sabit görünsə də, əslində orada saysız-hesabsız qaya parçası, asteroid və kometa hərəkət edir. Bəs belə olduqda Yer kürəsinə niyə tez-tez iri göy cisimləri düşmür? Məlumata görə, bunun əsas səbəblərindən biri Günəş sisteminin ən böyük planeti olan Yupiterlə bağlıdır. Alimlərin izahına görə, bu nəhəng planet Yer üçün bir növ təbii qalxan rolunu oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, əvvəlcə onu qeyd etmək lazımdır ki, Yer kürəsinə göy cisimlərinin düşməsi nadir hadisə deyil. Məlumata görə, hər il planetimizə minlərlə kiçik göktaşı düşür. Bunların əksəriyyəti ölçüsünə görə kiçik olduğundan atmosferdə yanır, yaxud yerə çatsa da ciddi ziyan vurmur. Lakin...
22 Oktyabr 2026, 10:30
