Almalar niyə suda batmır? – Bunun səbəbi düşündüyünüzdən daha maraqlıdır
Maraqlı 16 Sentyabr 2026, 10:18
3904
Heç düşündünüzmü, almaları suya atanda niyə batmır? Əlinizə bir alma götürüb su dolu qaba atsanız, onun dibə getmək əvəzinə suyun səthində qaldığını görəcəksiniz. İlk baxışda bu, adi və çox da diqqət çəkməyən bir hadisə kimi görünə bilər. Lakin almanın suda üzməsinin arxasında olduqca maraqlı fiziki səbəb dayanır.
Citypost.az xəbər verir ki, əslində almanın sirri onun içində gizlənən havadır. Alma tamamilə bərk və sıx quruluşa malik deyil. Meyvənin hüceyrələri arasında çoxlu sayda kiçik hava boşluqları mövcuddur. Bu boşluqlar almanın ümumi sıxlığını azaldır. Nəticədə alma bütövlükdə sudan daha az sıx olduğu üçün suyun dibinə batmır və səthdə qalır. Məhz buna görə alma müəyyən mənada təbii xilasedici dairəni xatırladır. Onu suya qoyduqda meyvənin daxilindəki hava boşluqları onun üzmə qabiliyyətinə kömək edir. Almanın içərisindəki bu mikroskopik boşluqlar gözlə görünməsə də, meyvənin fiziki xüsusiyyətlərinin formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Burada əsas anlayış sıxlıqdır. Bir cismin sıxlığı suyun sıxlığından aşağıdırsa, həmin cisim suyun üzərində qala bilər. Sıxlığı sudan yüksək olan cisimlər isə adətən batır. Alma isə quruluşundakı hava boşluqlarına görə bütöv halda sudan daha az sıx olur və buna görə də üzür. Bəs niyə bəzi meyvələr və digər cisimlər alma kimi suyun üzərində qalmır? Bunun səbəbi onların daxili quruluşunun və sıxlığının fərqli olmasıdır. Meyvələrin toxuma quruluşu, su miqdarı, hüceyrələr arasındakı boşluqlar və ümumi sıxlığı bir-birindən fərqlənir. Buna görə də hər meyvənin suda davranışı eyni olmur.
Almanın suda üzməsi həm də onun quruluşunun nə qədər maraqlı olduğunu göstərir. Meyvəni kəsdikdə içəridə gözlə görünən bərk toxuma ilə yanaşı, çoxsaylı xırda boşluqların da olduğunu müşahidə etmək mümkündür. Həmin boşluqların bir hissəsi hava ilə doludur. Bu hava almanın ümumi çəkisinə böyük əlavə etməsə də, meyvənin tutduğu həcmin formalaşmasında rol oynayır. Bu hadisəni sadə bir təcrübə ilə də yoxlamaq mümkündür. Bir qabı su ilə doldurun və içinə bütöv alma qoyun. Alma səthdə qalacaq. Daha sonra almanı kəsib hissələrə ayıraraq yenidən suya qoyduqda onun müxtəlif hissələrinin suda davranışının dəyişə bildiyini görə bilərsiniz. Çünki meyvənin bütöv quruluşu dəyişdikdə onun sıxlığı və su ilə qarşılıqlı təsiri də dəyişə bilər.Almanın suda üzməsi əslində gündəlik həyatda qarşımıza çıxan sadə bir hadisənin arxasında fizikanın necə işlədiyini göstərir. Biz sadəcə suya alma atırıq və onun batmadığını görürük. Amma həmin anda meyvənin quruluşu, sıxlığı, içərisindəki hava boşluqları və suyun qaldırıcı qüvvəsi birlikdə fəaliyyət göstərir.
Həmçinin oxuyun
Beləliklə, növbəti dəfə suya alma atanda onun niyə batmadığını xatırlayın. Cavab çox sadə görünsə də, arxasında maraqlı bir fiziki mexanizm dayanır: almanın daxilindəki çoxsaylı hava boşluqları onun ümumi sıxlığını azaldır və meyvənin suyun üzərində qalmasına kömək edir. Təbiətdə bəzən ən adi görünən hadisələrin belə arxasında insanı təəccübləndirən elmi səbəblər dayanır. Bir almanın suyun üzərində qalması da bunun ən sadə və maraqlı nümunələrindən biridir.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Təbiətin nəhəng primatları: Qorillər haqqında maraqlı faktlar
Güclü bədən quruluşu, inkişaf etmiş sosial davranışları və insanlarla genetik yaxınlığı ilə seçilən qorillər heyvanlar aləminin ən maraqlı canlılarından hesab olunur. Dünyanın ən iri primatları arasında yer alan bu heyvanlar zahirən qorxuducu görünsələr də, əsasən ailə qrupları şəklində yaşayır və sosial münasibətlərə böyük əhəmiyyət verirlər. Onların insanlarla genetik oxşarlığı, qeyri-adi fiziki gücü və balalarına göstərdikləri qayğı alimlərin diqqətini uzun illərdir cəlb edir.Citypost.az xəbər verir ki, qorillər insanlarla ən yaxın qohumluğu olan primatlar sırasındadır. Elmi məlumatlara əsasən, insanlarla qorillərin DNT-si təxminən 98 faizdən çox oxşarlıq göstərir. Bu göstərici müqayisənin hansı üsulla aparılmasından asılı olaraq dəyişə bilər. Genetik yaxınlıq onların təkamül tarixində...
26 Oktyabr 2026, 11:00
Quşları belə ovlaya bilən Qoliaf tarantulası nə qədər təhlükəlidir?
Təbiətdə ölçüsü və görünüşü ilə insanlarda həm maraq, həm də qorxu yaradan canlılar az deyil. Onların arasında Qoliaf tarantulası xüsusi yer tutur. Nəhəng bədən quruluşu, güclü ayaqları və qeyri-adi müdafiə davranışı ilə seçilən bu hörümçək dünyanın ən böyük hörümçək növlərindən biri hesab olunur. Onun bəzi fərdlərinin ayaqları arasındakı məsafə 30 santimetrə çata bilir. Əsasən həşəratlarla qidalansa da, ov imkanları bununla məhdudlaşmır.Citypost.az xəbər verir ki, Qoliaf tarantulası (Theraphosa cinsinə aid növlər) Cənubi Amerikanın tropik meşələrində yaşayan iri hörümçəklərdəndir. Xüsusilə Qoliaf quşyeyən tarantulası kimi tanınan növ nəhəng ölçüləri ilə diqqət çəkir. Bu hörümçəklər əsasən rütubətli tropik meşələrdə, torpaqda qazdıqları yuvalarda və ya...
26 Oktyabr 2026, 10:00
Dünyanın uça bilməyən ən ağır tutuquşusu: Kakaponun qeyri-adi xüsusiyyətləri
Təbiətdəki ən maraqlı quş növlərindən biri olan kakapo öz qeyri-adi xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Digər tutuquşulardan fərqli olaraq uça bilməyən bu quş dünyanın ən ağır tutuquşusu hesab olunur. Gecə həyat tərzi sürməsi, təhlükə zamanı bəzən hərəkətsiz qalması və özünəməxsus qoxusu ilə seçilən kakapo bu gün nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən nadir quş növləri sırasındadır.Citypost.az xəbər verir ki, Yeni Zelandiyaya məxsus kakapo (*Strigops habroptilus*) dünyada uça bilməyən yeganə tutuquşu növü kimi tanınır. Bu quşun ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri bədən çəkisinin digər tutuquşularla müqayisədə xeyli ağır olmasıdır. Yetkin kakapoların çəkisi təxminən 2-4 kiloqrama çata bilər. Bu göstərici onların uçuş qabiliyyətinin olmaması ilə...
26 Oktyabr 2026, 09:00
Bəzi qoxular bizi illər əvvələ necə qaytarır?
Bəzən təzə bişmiş peçenyenin qoxusu insanı qəfil uşaqlıq illərinə aparır. Bir anlıq özümüzü nənəmizin mətbəxində hiss edir, illər əvvəl yaşadığımız hadisələri, həmin dövrün insanlarını və duyğularını sanki yenidən yaşayırıq. Maraqlıdır ki, adi bir görüntü və ya səs bizə keçmişi xatırlatsa da, bəzi qoxular daha güclü emosional təsir yarada bilir. Elmdə qoxuların keçmiş xatirələri və onlarla əlaqəli hissləri oyatması Prust effekti adlandırılır.Citypost.az xəbər verir ki, bu hadisənin adı fransız yazıçısı Marsel Prustun əsəri ilə əlaqələndirilir. Yazıçının “İtirilmiş zamanın axtarışında” romanında çaya batırılmış madlen peçenyesinin dadı və qoxusu qəhrəmanda uşaqlıq xatirələrini canlandırır. Bu epizod sonradan müəyyən qoxuların insanı gözlənilmədən keçmişə qaytarmasını ifadə...
23 Oktyabr 2026, 11:40
Yuxularımızı niyə oyanan kimi unuduruq? – Beynimizdə baş verən maraqlı proses
Dünən gecə hansı yuxunu gördüyünüzü xatırlayırsınızmı? Bəlkə yuxuda uçurdunuz, bəlkə də rəhbəriniz pişiyə çevrilmişdi. Yuxu zamanı baş verən hadisələr bəzən son dərəcə real və canlı görünür. Ancaq səhər gözümüzü açan kimi həmin görüntülərin böyük hissəsi yaddaşımızdan silinir. Bəs hər gecə saatlarla yuxu gördüyümüz halda, onları niyə xatırlamaq bu qədər çətindir?Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində, yuxular yuxu prosesinin mühüm hissələrindən biridir. İnsan yatarkən beyin fəaliyyətini tam dayandırmır. Əksinə, yuxunun müxtəlif mərhələlərində beyin aktiv şəkildə işləyir, xatirələri emal edir, emosiyaları tənzimləyir və bəzən reallıqla əlaqəsi olmayan, qəribə hadisələrdən ibarət süjetlər yaradır. Bu hadisələr yuxu zamanı inandırıcı görünə bilər, lakin oyandıqdan sonra onların ardıcıllığını...
23 Oktyabr 2026, 10:40
Yupiter Yer kürəsini asteroidlərdən necə qoruyur?
Kosmik fəza ilk baxışdan sakit və sabit görünsə də, əslində orada saysız-hesabsız qaya parçası, asteroid və kometa hərəkət edir. Bəs belə olduqda Yer kürəsinə niyə tez-tez iri göy cisimləri düşmür? Məlumata görə, bunun əsas səbəblərindən biri Günəş sisteminin ən böyük planeti olan Yupiterlə bağlıdır. Alimlərin izahına görə, bu nəhəng planet Yer üçün bir növ təbii qalxan rolunu oynayır.Citypost.az xəbər verir ki, əvvəlcə onu qeyd etmək lazımdır ki, Yer kürəsinə göy cisimlərinin düşməsi nadir hadisə deyil. Məlumata görə, hər il planetimizə minlərlə kiçik göktaşı düşür. Bunların əksəriyyəti ölçüsünə görə kiçik olduğundan atmosferdə yanır, yaxud yerə çatsa da ciddi ziyan vurmur. Lakin...
22 Oktyabr 2026, 10:30