Kosmosla bağlı heyrətamiz faktlar: Bir işıq ili nə qədər məsafədir?

Kainatın miqyası o qədər böyükdür ki, kosmosdakı məsafələri kilometrlə ifadə etmək bəzən demək olar ki, mümkün deyil. Buna görə də astronomlar nəhəng kosmik məsafələri ölçmək üçün əsasən “işıq ili” kimi xüsusi məsafə vahidindən istifadə edirlər. Adından fərqli olaraq, işıq ili zaman deyil, məsafə ölçü vahididir.

Citypost.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin məlumatına görə, işıq vakuumda saniyədə təxminən 300 min kilometr sürətlə hərəkət edir. Bu sürətlə işığın bir il ərzində qət etdiyi məsafə təxminən 9,46 trilyon kilometrdir. Başqa sözlə, cəmi bir işıq ili belə Yer üzündə təsəvvür edə biləcəyimiz məsafələrdən dəfələrlə böyükdür.Kosmosun nəhəngliyini təsəvvür etmək üçün başqa bir nümunə isə yaşadığımız Süd Yolu qalaktikasıdır. Astronomik ölçmələrə əsasən, Süd Yolunun diametrinin təxminən 100 min işıq ili olduğu qəbul edilir. Bəzi hesablamalarda bu ölçü təxminən 105 min işıq ili ətrafında göstərilir. Bu isə o deməkdir ki, işıq belə qalaktikanın bir ucundan digər ucuna çatmaq üçün təxminən 100 min il yol getməlidir.Lakin kainatın ölçüləri bununla da bitmir. Kosmosda yalnız ulduzlar, planetlər və qalaktikalar deyil, böyük miqdarda su da mövcuddur.

Astronomların diqqət çəkdiyi ən maraqlı kəşflərdən biri də çox uzaq kosmik ərazidə aşkar edilmiş nəhəng su buxarı bulududur. Alimlərin hesablamalarına görə, həmin su anbarında Yerdəki bütün okeanların ümumi kütləsindən təxminən 140 trilyon dəfə çox su ola bilər.Bu nəhəng su ehtiyatının Yerə yaxın olduğunu düşünmək isə mümkün deyil. Sözügedən kosmik su buxarı buludu bizdən təxminən 12 milyard işıq ili uzaqlıqda yerləşir. Yəni onun işığının Yerə çatması üçün milyardlarla il lazım gəlib.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, belə kəşflər kainatda suyun yalnız Yerə məxsus olmadığını və su molekullarının kosmosda, o cümlədən ulduzların və qalaktikaların formalaşdığı bölgələrdə geniş yayıla bildiyini göstərir.Burada daha bir maraqlı məqam var: astronomların müşahidə etdiyi belə uzaq obyektlərə baxmaq əslində kainatın keçmişinə baxmaq deməkdir. Məsələn, 12 milyard işıq ili uzaqlıqda yerləşən bir obyektin işığını müşahidə etdikdə, onun bugünkü deyil, təxminən 12 milyard il əvvəlki vəziyyətini görürük. Çünki həmin işığın Yerə çatması milyardlarla il vaxt aparıb.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Beləliklə, işıq ili anlayışı kainatın nəhəng ölçülərini anlamaq üçün ən yaxşı nümunələrdən biridir. Bir işıq ili təxminən 9,46 trilyon kilometr olduğu halda, Süd Yolunun ölçüsü on minlərlə işıq ili ilə ifadə olunur. Üstəlik, kainatın uzaq nöqtələrində Yer kürəsindəki okeanlarla müqayisə olunmayacaq qədər böyük su ehtiyatlarının mövcudluğu kosmosun nə qədər sirli və heyrətamiz olduğunu bir daha göstərir.

Əli