Həm yumurtlayır, həm süd verir, həm də zəhərlidir – Ornitorenkin heyrətamiz xüsusiyyətləri

Təbiətdə elə canlılar var ki, onların xüsusiyyətləri ilk baxışdan inanılmaz görünür. Ornitorenk də bu baxımdan dünyanın ən qeyri-adi məməlilərindən biri hesab olunur. Ördəyə bənzəyən dimdiyi, qunduza oxşayan quyruğu və su samurunu xatırladan həyat tərzi ilə seçilən bu canlı məməli olmasına baxmayaraq, yumurta qoyur. Üstəlik, erkək ornitorenkin zəhərli tikanları da var.Ornitorenklə bağlı ilk məlumatlar Avropaya çatanda alimlər onun görünüşünə inanmaqda çətinlik çəkiblər. Hətta ilk nümunəni görən bəzi tədqiqatçılar bunun müxtəlif heyvanların bədən hissələrinin birləşdirilməsi ilə hazırlanmış saxta nümunə olduğunu düşünüblər. Bunun əsas səbəbi ornitorenkin bədən quruluşunun bir neçə fərqli heyvanın xüsusiyyətlərini xatırlatması olub.

Citypost.az-ın məlumatına əsasən, ornitorenkin ördəyə bənzər geniş dimdiyi, qunduzabənzər yastı quyruğu və suda üzməyə uyğun ayaqları var. Lakin onun ən maraqlı xüsusiyyəti məməlilər sinfinə aid olmasına baxmayaraq yumurta qoymasıdır.Dişi ornitorenk yumurtladıqdan sonra balalar müəyyən müddət ərzində yumurtanın içində inkişaf edir. Yumurtadan çıxdıqdan sonra isə balalar ana südü ilə qidalanır. Maraqlıdır ki, ornitorenkin digər məməlilər kimi süd vəzilərindən süd ifraz etməsinə baxmayaraq, onun məmə ucları yoxdur. Süd dəridəki xüsusi sahələrdən ifraz olunur və balalar həmin südü tüklərin üzərindən yalayaraq qəbul edirlər.Lakin ornitorenkin qeyri-adiliyi bununla bitmir. Erkək ornitorenkin arxa ayaqlarında zəhər ifraz edə bilən xüsusi tikanlar yerləşir. Bu xüsusiyyət onu zəhərli məməlilər arasında ən məşhur canlılardan birinə çevirir.

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, erkək ornitorenklər bu tikanlardan əsasən digər erkəklərlə rəqabət zamanı, xüsusilə də cütləşmə mövsümündə istifadə edə bilirlər. Tikan vasitəsilə yeridilən zəhər insan üçün adətən həyati təhlükəli olmasa da, güclü ağrıya səbəb ola bilər. Bəzi hallarda bu ağrı uzun müddət davam edə bilir.Ornitorenkin ovlanma qabiliyyəti də olduqca maraqlıdır. Onun dimdiyi sadəcə qidanı götürmək üçün istifadə olunan orqan deyil. Ornitorenk suyun altında ov axtararkən gözlərini və qulaq kanallarını bağlaya bilir. Belə vəziyyətdə dimdiyində yerləşən xüsusi hissiyyat reseptorları vasitəsilə suda yaranan zəif elektrik siqnallarını qəbul edir.Bu xüsusiyyət elektroresepsiya adlanır. Başqa sözlə, ornitorenk ovunun hərəkəti nəticəsində yaranan elektrik siqnallarını hiss edə bilir. Bu qabiliyyət xüsusilə suyun altında görmənin çətin olduğu şəraitdə ona ovunu müəyyənləşdirməyə kömək edir.Ornitorenkin bədən quruluşunda daha bir maraqlı xüsusiyyət isə həzm sistemi ilə bağlıdır. Bu heyvanın mədəsi digər bir çox məməlidə olduğu kimi inkişaf etmiş formada deyil. Qida borusu bağırsaq sistemi ilə birbaşa əlaqələnir və ayrıca mədə kamerası yoxdur. Bu xüsusiyyət onun digər məməlilərdən fərqli anatomik quruluşa malik olduğunu göstərən nümunələrdən biridir.

Alimlər ornitorenkin bu xüsusiyyətlərini uzunmüddətli təkamül və onun su həyatına uyğunlaşması ilə əlaqələndirirlər. Yumurtlama, südvermə, elektroresepsiya və erkəklərdə zəhərli tikanların olması bu canlıda bir araya gələn olduqca nadir bioloji xüsusiyyətlərdir.Ornitorenk əsasən Avstraliyanın şərqində və Tasmaniyada rast gəlinir və vaxtının böyük hissəsini su hövzələrində keçirir. Suda hərəkət etməyə uyğunlaşmış bədəni və xüsusi hissiyyat sistemi ona çay və digər şirin su hövzələrində uğurla qidalanmağa imkan verir.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Beləliklə, ilk baxışda bir neçə müxtəlif heyvanın xüsusiyyətlərini özündə birləşdirirmiş kimi görünən ornitorenk əslində milyonlarla il ərzində formalaşmış unikal bioloji uyğunlaşmaların nümunəsidir. Onun yumurta qoyması, süd verməsi, elektrik siqnallarını hiss etməsi və erkəklərinin zəhərli tikanlara sahib olması təbiətin nə qədər müxtəlif və heyrətamiz canlılar yaratdığını göstərir.Ornitorenk kimi canlılar alimlərə heyvanlar aləmindəki müxtəlifliyi və canlıların ətraf mühitə uyğunlaşmasının nə qədər mürəkkəb ola biləcəyini araşdırmaq üçün də mühüm imkanlar yaradır. Təbiətin bu qeyri-adi sakini hələ də elmi araşdırmaların maraq doğuran obyektlərindən biri olaraq qalır.

Yeganə