Kinoteatr oturacaqları niyə qırmızı rəngdə olur? 

Kinoteatra gedərkən yəqin ki, zalda oturacaqların əksəriyyətinin qırmızı rəngdə olduğunu fərq etmisiniz. Dünyanın müxtəlif ölkələrində fəaliyyət göstərən bir çox kinoteatrda məhz bu rəngə üstünlük verilir. Bəs bunun səbəbi nədir? Qırmızı rəng sadəcə gözəl göründüyü üçün seçilir, yoxsa bu seçimin arxasında insan gözünün işləmə prinsipi ilə bağlı maraqlı bir elmi izah dayanır? Maraqlıdır ki, kinoteatr oturacaqlarının qırmızı rəngdə olmasının səbəblərindən biri tamaşaçıların diqqətinin ekranda cəmlənməsinə kömək etməkdir. Kinoteatrda film nümayiş etdirilərkən zalın işıqları söndürülür və ya minimum səviyyəyə endirilir. Bu zaman ətrafdakı əşyaların görünməsi zəifləyir, tamaşaçıların diqqəti isə əsasən ekrana yönəlir. Qırmızı rəngin zəif işıq şəraitində qavranılması ilə bağlı xüsusiyyətlər də bu mühitin yaradılmasında müəyyən rol oynaya bilər.

Citypost.az-ın məlumatına görə, insan gözünün işıq və rəngləri qavraması mürəkkəb prosesdir. Gözün torlu qişasında yerləşən iki əsas fotoreseptor növü — çubuqcuqlar və kolbacıqlar — görmə prosesində iştirak edir. Kolbacıqlar əsasən yaxşı işıqlandırılmış şəraitdə işləyir və rəngləri ayırd etməyimizə imkan verir. Çubuqcuqlar isə zəif işıqda görmədə mühüm rol oynayır, lakin rəngləri dəqiq seçə bilmir. İşıq azaldıqca gözün rəngləri qavrama qabiliyyəti zəifləyir. Bu zaman rənglərin parlaqlığı eyni dərəcədə azalmır. İnsan gözü zəif işıqda mavi-yaşıl rənglərə nisbətən daha qısa dalğa uzunluğuna malik olmayan qırmızı işığa daha az həssas olur. Elmdə bu dəyişiklik Purkinye effekti kimi tanınır. Nəticədə parlaq işıqda kifayət qədər nəzərə çarpan qırmızı səthlər zəif işıqda daha tünd görünə bilər. Kinoteatr zalında işıqlar söndürüldükdə qırmızı oturacaqların daha az nəzərə çarpması bu xüsusiyyətlə əlaqələndirilir. Beləliklə, tamaşaçının diqqətini oturacaqlardan və ətrafdakı əşyalardan çox ekrana yönəltmək mümkün olur. Bununla belə, qırmızı rəngin bütün zəif işıq şəraitlərində tamamilə görünməz olması fikri düzgün deyil. Oturacağın nə dərəcədə görünməsi zalda qalan işığın miqdarından, parçanın rəng və materialından, eləcə də ətrafdakı işıq mənbələrindən asılıdır.

Kinoteatr oturacaqlarının qırmızı rəngdə olmasının başqa səbəbləri də var. Bu rəng uzun illərdir teatr və opera salonlarının interyerində istifadə olunur. Ənənəvi teatr zallarında qırmızı məxmər pərdələr, qırmızı örtüklü kreslolar və dəbdəbəli dekor elementləri geniş yayılıb. Zaman keçdikcə bu görünüş tamaşa məkanlarının klassik üslubunun bir hissəsinə çevrilib. Kinoteatrlar da teatr ənənələrindən təsirlənərək oxşar dizayn seçimlərini mənimsəyiblər.Qırmızı rəng vizual baxımdan isti, zəngin və diqqətçəkən rəng hesab olunur. Tünd qırmızı parça ağ və ya açıq rəngli oturacaqlarla müqayisədə böyük bir zalda daha klassik və vahid görünüş yarada bilər. Bundan başqa, kinoteatrda istifadə olunan materialın davamlılığı, təmizlənməsi və uzunmüddətli istismara uyğunluğu da oturacaq seçimi zamanı nəzərə alınan amillərdir. Buna görə də qırmızı rəngin geniş yayılmasını yalnız insan gözünün xüsusiyyətləri ilə izah etmək olmaz.Lakin qırmızı rəng haqqında daha bir maraqlı sual yaranır. Əgər zəif işıqda gözümüz qırmızı rəngə daha az həssas olursa, bəs nə üçün yol hərəkətində ən mühüm xəbərdarlıq siqnallarından biri olan dayanma işıqları məhz qırmızı rəngdədir? Axı sürücülər bu işığı uzaqdan görməli və təhlükə yarana biləcək vəziyyətlərdə dərhal reaksiya verməlidirlər.

Bunun səbəbi qırmızı rəngin işıq saçan siqnal kimi istifadə olunması ilə qırmızı rəngli səthin zəif işıqda görünməsi arasında mühüm fərqin olmasıdır. Kinoteatr oturacağı ətrafdakı işığı əks etdirən səthdir. Yol hərəkəti işığı isə özündən işıq saçır. Qırmızı işıq kifayət qədər güclü olduqda uzaq məsafədən görünə bilər. Bundan əlavə, qırmızı rəng uzun müddətdir təhlükə, dayanma və xəbərdarlıq siqnalı kimi qəbul edildiyindən yol hərəkəti qaydalarında xüsusi əhəmiyyət qazanıb.Qırmızı işığın digər mühüm xüsusiyyəti onun dalğa uzunluğunun görünən işıq spektrində nisbətən böyük olmasıdır. Bu xüsusiyyət müəyyən şəraitlərdə işığın atmosferdə yayılmasına təsir göstərir. Bununla belə, qırmızı işığın həmişə və hər şəraitdə digər rənglərdən daha uzaqdan göründüyünü demək olmaz. Siqnalın görünməsi onun parlaqlığından, hava şəraitindən, ətraf işıqlandırmadan və müşahidəçinin görmə xüsusiyyətlərindən də asılıdır.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Beləliklə, kinoteatr oturacaqlarının qırmızı rəngdə olması həm zəif işıqda rənglərin qavranılması, həm də tarixi və estetik ənənələrlə əlaqələndirilir. Yol hərəkətində qırmızı işıqdan istifadə isə fərqli məqsədə xidmət edir: sürücülərin və piyadaların diqqətini vacib siqnala yönəltmək. Eyni rəngin bir məkanda diqqəti yayındırmamaq, başqa bir məkanda isə xəbərdarlıq etmək üçün istifadə olunması insan gözünün və rənglərin gündəlik həyatımızdakı rolunu göstərən maraqlı nümunədir. Növbəti dəfə kinoteatra gedəndə zalın işıqları söndükdən sonra ətrafın necə dəyişdiyinə diqqət yetirin. Bəlkə də indiyədək sadəcə dizayn seçimi hesab etdiyiniz qırmızı oturacaqların arxasında həm görmə fiziologiyası, həm də uzun illərin interyer ənənələri ilə bağlı maraqlı məqamların dayandığını fərq edəcəksiniz.

Əli