İnsan yaşlandıqca boyu niyə qısalır? Səbəblər və bunun qarşısını almağın yolları

İnsan yaşlandıqca boyunun tədricən qısalması çoxlarının diqqət yetirmədiyi, lakin sağlamlıq baxımından əhəmiyyətli ola bilən dəyişikliklərdən biridir. Bəzi insanlar illər keçdikcə əvvəlki boylarından bir neçə santimetr qısaldıqlarını, kürəklərinin əyildiyini və dik dayanmaqda çətinlik çəkdiklərini müşahidə edirlər. Bəs bu proses nə üçün baş verir? Boyun qısalması yalnız yaşlanmanın təbii nəticəsidir, yoxsa orqanizmdə müəyyən sağlamlıq problemlərinin göstəricisi də ola bilər?

Citypost.az-ın məlumatına əsasən, boyun yaşla əlaqədar qısalmasının əsas səbəbləri arasında onurğada baş verən dəyişikliklər, fəqərəarası disklərin hündürlüyünün azalması, əzələlərin zəifləməsi və osteoporoz dayanır. Xüsusilə sümük əriməsi nəticəsində onurğa fəqərələrində yaranan sıxılma sınıqları boy itkisinə səbəb ola bilər. Buna görə də yaş artdıqca boyda nəzərəçarpacaq dəyişikliklərin baş verməsi diqqətdən kənarda qalmamalıdır.

İnsan onurğası bir-biri ilə əlaqəli fəqərələrdən və onların arasında yerləşən fəqərəarası disklərdən ibarətdir. Bu disklər hərəkət zamanı amortizator rolunu oynayaraq zərbələri yumşaldır, onurğanın elastikliyini qorumağa kömək edir. Yaş artdıqca disklərin su tərkibi və strukturu dəyişir, onların elastikliyi azalır və hündürlüyü tədricən kiçilə bilər. Nəticədə onurğanın ümumi uzunluğunda azalma baş verir və insanın boyu əvvəlki göstərici ilə müqayisədə bir qədər qısala bilər.

Bununla yanaşı, yaşlanma zamanı əzələ kütləsinin azalması da bədən duruşuna təsir göstərir. Xüsusilə bel və kürək əzələləri onurğanın dik vəziyyətdə saxlanılmasında mühüm rol oynayır. Bu əzələlər zəiflədikdə çiyinlər önə düşə, kürək əyilə və insanın duruşu dəyişə bilər. Nəticədə boy daha qısa görünür. Fiziki aktivliyin azalması və uzun müddət hərəkətsiz qalmaq da əzələlərin zəifləməsini sürətləndirə bilər.

Boyun qısalmasının daha ciddi səbəblərindən biri isə osteoporoz, yəni sümük əriməsidir. Bu xəstəlik zamanı sümük toxumasının sıxlığı və möhkəmliyi azalır, sümüklər daha kövrək olur. Xəstəlik uzun müddət heç bir aşkar əlamət vermədən inkişaf edə bilər. Bəzən insan osteoporozdan yalnız sümük sınığı baş verdikdən sonra xəbər tutur.

Osteoporoz zamanı onurğa fəqərələrində sıxılma sınıqları yarana bilər. Belə olduqda fəqərələrin hündürlüyü azalır, onurğanın quruluşu dəyişir və insanın boyu qısalır. Bir neçə fəqərədə bu cür dəyişikliklər baş verdikdə boy itkisi daha nəzərəçarpan olur. Bəzi hallarda kürəyin önə doğru əyilməsi və davamlı bel ağrıları da müşahidə edilir. Xüsusilə yaşlı insanlarda bu əlamətləri yalnız yaşlanmanın təbii nəticəsi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.

Beynəlxalq Osteoporoz Fondunun maarifləndirici məlumatlarında da boyun nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmasının sümük sağlamlığı baxımından diqqətə alınmalı əlamət olduğu vurğulanır. Əvvəlki boyla müqayisədə 4 santimetr və ya daha çox azalma həkim müayinəsi üçün əsas yarada bilər. Lakin bu, mütləq osteoporoz diaqnozu demək deyil. Boy itkisi müxtəlif səbəblərdən yarana bildiyi üçün problemin dəqiq səbəbi müayinə nəticəsində müəyyənləşdirilməlidir.

Həmçinin oxuyun

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

"Falcom" MMC-də fəhləninin ölümünün açılmasına KİM MANE OLUR? -ŞOK VİDEO

SEVGİ VƏ HƏYATIN MÜQƏDDƏSLİYİ  

Bəs yaşlandıqca boyun qısalmasının qarşısını almaq mümkündürmü? Mütəxəssislər sümük və əzələ sağlamlığının qorunması üçün fiziki aktivliyin mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirirlər. Müntəzəm gəzinti, yaşa və sağlamlıq vəziyyətinə uyğun güc məşqləri, tarazlığı inkişaf etdirən hərəkətlər əzələlərin möhkəmlənməsinə və yıxılma riskinin azalmasına kömək edə bilər. Düzgün bədən duruşunun qorunması və uzun müddət hərəkətsiz qalmamaq da vacibdir.

Qidalanma da sümük sağlamlığında mühüm rol oynayır. Kalsium sümüklərin əsas struktur komponentlərindən biridir, D vitamini isə kalsiumun mənimsənilməsinə kömək edir. Maqnezium və K vitamini də sümük sağlamlığı ilə əlaqəli proseslərdə iştirak edir. Bu maddələri süd və süd məhsulları, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər, balıq, yumurta və digər uyğun qida mənbələrindən almaq mümkündür. Vitamin və mineral əlavələrinə ehtiyac isə insanın qidalanması, sağlamlıq vəziyyəti və həkim məsləhəti əsasında müəyyən edilməlidir. Bu əlavələr osteoporozun müalicəsini və ya zədələnmiş fəqərələrin bərpasını öz-özlüyündə təmin etmir.

Son illərdə sümük sağlamlığını dəstəkləmək məqsədilə kalsium, D vitamini, maqnezium, K vitamini və sink ehtiva edən müxtəlif qida əlavələri də təklif olunur. Bu məhsulların tərkibindəki maddələr normal sümük və əzələ fəaliyyətinə töhfə verə bilər. Lakin hər hansı qida əlavəsinin sümük əriməsinin qarşısını tamamilə aldığı və ya boy itkisini dayandırdığı iddiasına ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Osteoporoz riski olan şəxslər ilk növbədə həkim müayinəsindən keçməli və uyğun müalicə planı müəyyənləşdirməlidirlər.

Əgər insan əvvəlki boyu ilə müqayisədə nəzərəçarpacaq dərəcədə qısalıbsa, kürəyində əyilmə yaranıbsa və ya davamlı bel ağrıları hiss edirsə, həkimə müraciət etməsi tövsiyə olunur. Zərurət yarandıqda sümük mineral sıxlığının ölçülməsi və digər müayinələr aparıla bilər. Qəfil başlayan güclü bel ağrısı isə, xüsusilə osteoporoz riski olan insanlarda, fəqərə sınığının əlaməti ola bilər və təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edə bilər.

Beləliklə, yaş artdıqca boyun qısalması onurğadakı dəyişikliklər, əzələlərin zəifləməsi və sümük əriməsi ilə əlaqəli ola bilər. Sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki fəaliyyət və sümük sağlamlığının vaxtında yoxlanılması bu risklərin azaldılmasında mühüm rol oynayır. Ən vacib məqam isə boy itkisini həmişə normal yaşlanma prosesi hesab etməmək və nəzərəçarpacaq dəyişikliklər zamanı problemin səbəbini müəyyənləşdirməkdir.

Yeganə