Ana övladını mirasdan kənarlaşdıra bilərmi? Vəkil izah etdi

Valideynlərin öz əmlaklarını övladları arasında necə bölüşdürməsi, xüsusilə də valideynlərdən birinin bütün mülkünü yalnız bir övladına vermək istəməsi hüquqi baxımdan tez-tez müzakirə olunan məsələlərdəndir. Bəzi hallarda ana və ya ata övladlarından birinə əmlak bağışlamaq, digər övladının isə həmin mülkdən pay almasını istəmir. Bu zaman sual yaranır: valideyn sağlığında öz əmlakını istədiyi övladına bağışlaya bilərmi? Digər övlad sonradan bu qərara etiraz edə və əmlakdan məcburi pay tələb edə bilərmi?

Vəkil Mirhüseyn Həbibi Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, şəxs sağ olduğu müddətdə öz mülkiyyətində olan əmlak barəsində sərəncam vermək hüququna malikdir. Bu hüquq ona əmlakını satmaq, bağışlamaq və ya digər qanuni üsullarla özgəninkiləşdirmək imkanı yaradır. Yəni ana öz adına olan əmlakı övladlarından birinə bağışlamaq istəyirsə, digər övladının razılığını almaq zərurəti, bir qayda olaraq, yaranmır.

Vəkilin sözlərinə görə, bağışlama müqaviləsi əmlak sahibinin iradəsi əsasında həyata keçirilən hüquqi əməliyyatdır. Ana öz mülkiyyətində olan evi, mənzili, torpaq sahəsini və ya digər daşınmaz əmlakı istədiyi övladına bağışlaya bilər. Bu zaman o, əmlakın digər övladına verilməməsi barədə də qərar qəbul edə bilər. Belə bir seçim şəxsin mülkiyyət hüququndan irəli gəlir və mülkiyyətçi sağ olduğu müddətdə öz əmlakının taleyini müəyyən etməkdə sərbəstdir.

Mirhüseyn Həbibi qeyd edib ki, burada diqqət yetirilməli əsas məqamlardan biri bağışlama müqaviləsindən sonra əmlak sahibinin vəfat etməsi ilə bağlıdır. Belə ki, əmlakın sağlığında bir övlada bağışlanması gələcəkdə digər vərəsələrin heç bir halda hüquq tələb edə bilməyəcəyi anlamına gəlmir. Qanunvericilikdə müəyyən hallarda vərəsələrin məcburi pay hüququnun qorunması nəzərdə tutulur.

Vəkil bildirib ki, bağışlama həyata keçirildikdən sonra əmlak sahibi vəfat edərsə, müəyyən şərtlər daxilində digər vərəsələr həmin bağışlamanın onların məcburi pay hüququna təsir göstərdiyini iddia edə bilərlər. Belə vəziyyətdə bağışlama müqaviləsinin bağlandığı tarixlə əmlak sahibinin vəfat etdiyi tarix arasındakı müddət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Vəkilin izahına görə, bağışlama ilə ölüm tarixi arasında iki il keçməyibsə, vərəsələr məhkəməyə müraciət edərək onlara düşən məcburi payın tamamlanmasını tələb edə bilərlər.Məcburi pay dedikdə isə qanunla müəyyən edilmiş vərəsəlik hüququna malik şəxsin mirasdan almalı olduğu payın müəyyən hissəsi nəzərdə tutulur. Bu pay, ümumi qaydaya əsasən, həmin vərəsəyə qanun üzrə vərəsəlik zamanı düşəcək payın yarısı həcmində müəyyən edilir. Başqa sözlə, şəxs vəsiyyətnamə tərtib etməklə və ya əmlakını bağışlamaqla müəyyən vərəsələrin məcburi pay hüququnu bütün hallarda aradan qaldıra bilməz.

Həmçinin oxuyun

Prezidentin Mətbuat Xidməti MƏLUMAT YAYDI

Azərbaycanda məmurlar arasında əlbəyaxa dava: Başını partlatdılar

Kəmaləddin Heydərovun oğlu NƏ YAZIR?

Azərbaycanda görkəmli şəxs VƏFAT ETDİ

Vəkil diqqətə çatdırıb ki, bu məsələdə hər bir ailənin və əmlakın hüquqi vəziyyəti ayrıca qiymətləndirilməlidir. Əmlakın kimin adına rəsmiləşdirilməsi, bağışlama müqaviləsinin nə vaxt bağlanması, mülkiyyətçinin nə zaman vəfat etməsi və qanun üzrə hansı şəxslərin vərəsə hesab olunması hüquqi nəticəyə təsir göstərə bilər.

Beləliklə, ana sağlığında öz mülkünü istədiyi övladına bağışlamaq və digər övladını həmin əmlakdan kənarda saxlamaq hüququna malikdir. Lakin bağışlama müqaviləsinin bağlanması gələcəkdə məcburi payla bağlı mübahisələrin yaranmasını tamamilə istisna etmir. Xüsusilə bağışlama ilə mülkiyyətçinin vəfatı arasında iki il keçmədiyi hallarda digər vərəsələrin məhkəmə yolu ilə öz məcburi pay hüquqlarını tələb etməsi məsələsi gündəmə gələ bilər.

Yusif