Aliment borcunu uşağın bank hesabına köçürmək mümkündürmü? Vəkildən AÇIQLAMA

Boşanmış valideynlər arasında aliment ödənişləri ilə bağlı mübahisələr hüquqi praktikada tez-tez rast gəlinən məsələlərdəndir. Xüsusilə atanın ödədiyi alimentin uşağın gündəlik ehtiyaclarına sərf olunması, vəsaitin gələcək üçün toplanması və pulun birbaşa uşağın bank hesabına köçürülməsi ilə bağlı suallar yaranır. Bəzi valideynlər alimentin digər valideynin hesabına deyil, uşağın adına açılmış bank hesabına yatırılmasını daha məqsədəuyğun hesab edirlər. Bəs bu, qanunvericilik baxımından mümkündürmü? Valideynlərdən biri buna razı olmadıqda hansı addımlar atıla bilər? Uşağın adına toplanan vəsaitə kim nəzarət edir və həmin puldan nə vaxt istifadə etmək mümkündür?

Vəkil Anar Məmmədov bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, alimentin uşağın bank hesabına köçürülməsi məsələsi hüquqi baxımdan müəyyən şərtlər çərçivəsində mümkündür. Lakin burada əsas məqam valideynlərin razılığı, aliment öhdəliyinin hüquqi qaydada müəyyənləşdirilməsi və uşağın mənafeyinin qorunmasıdır.

Vəkilin sözlərinə görə, aliment uşağın saxlanılması, gündəlik ehtiyaclarının qarşılanması, təhsilinin və sağlamlığının təmin edilməsi üçün nəzərdə tutulan vəsaitdir. Buna görə də aliment ödənişinin hansı qaydada həyata keçirilməsi məsələsinə yanaşarkən ilk növbədə uşağın hüquq və mənafeləri nəzərə alınmalıdır. Valideynlər arasında alimentin uşağın adına açılmış bank hesabına köçürülməsi ilə bağlı razılıq əldə olunarsa, bu variantın tətbiqi mümkün ola bilər. Ancaq belə bir razılaşmanın mövcudluğu və onun hüquqi qüvvəsi konkret vəziyyətə, eləcə də alimentin hansı əsasla ödənilməsinə uyğun qiymətləndirilməlidir.

Anar Məmmədov qeyd edib ki, valideynlərdən birinin alimentin ödəniş qaydasını dəyişmək istəməsi digər valideynin hüquqlarını və uşağın cari ehtiyaclarını nəzərə almadan həyata keçirilə bilməz. Məsələn, ata alimentin müəyyən hissəsinin və ya hamısının uşağın adına açılmış hesaba köçürülməsini istəyirsə, bu məsələnin digər valideynlə razılaşdırılması əhəmiyyət daşıyır. Valideynlər arasında razılıq olmadıqda isə mübahisənin hüquqi qaydada həlli məsələsi gündəmə gələ bilər.

Vəkilin fikrincə, bu məsələdə əsas suallardan biri alimentin uşağın hesabına köçürülməsinin onun gündəlik təminatına necə təsir edəcəyidir. Çünki aliment yalnız gələcək üçün pul toplamaq məqsədi daşımır. Bu vəsait, ilk növbədə, uşağın hazırkı yaşayış, qidalanma, geyim, təhsil, tibbi xidmət və digər zəruri xərclərinin qarşılanmasına xidmət edir. Buna görə də alimentin bank hesabında toplanması variantına baxılarkən uşağın bu günkü ehtiyaclarının necə təmin ediləcəyi də nəzərə alınmalıdır.Məsələnin digər mühüm tərəfi uşağın adına açılan bank hesabının hüquqi statusu və həmin vəsait üzərində sərəncam hüququ ilə bağlıdır. Valideynlər uşağın gələcəkdə təhsil, yaşayış və digər ehtiyacları üçün pul toplamaq məqsədilə onun adına hesab açılmasını məqsədəuyğun hesab edə bilərlər. Belə hesabda vəsaitin toplanması uşağın maliyyə təminatı baxımından faydalı ola bilər. Bununla belə, hesabın uşağın adına açılması həmin pula dair bütün hüquqi məsələlərin avtomatik həll edildiyi anlamına gəlmir. Hesabın idarə olunması, vəsaitə sərəncam verilməsi və valideynlərin səlahiyyətləri bank qaydaları və qanunvericiliyin tələbləri əsasında müəyyənləşdirilir.

Anar Məmmədovun diqqətə çatdırdığı məqamlardan biri də uşağın yetkinlik yaşına çatması ilə bağlıdır. Uşağın adına toplanan vəsaitin gələcəkdə onun öz ehtiyacları üçün istifadə edilməsi nəzərdə tutula bilər. Ümumən, şəxs 18 yaşına çatdıqda yetkinlik yaşına çatmış hesab olunur və qanunla müəyyən edilmiş şərtlər daxilində öz hüquqlarını müstəqil həyata keçirə bilir. Lakin hesabdakı vəsaitə çıxışın konkret qaydası hesabın növündən, bank müqaviləsindən və tətbiq olunan hüquqi tələblərdən asılıdır. Buna görə də uşağın adına hesab açılarkən həmin hesabın idarə olunması və pulun hansı şərtlərlə götürülə biləcəyi əvvəlcədən dəqiqləşdirilməlidir.Burada valideynlərin diqqət yetirməli olduğu əsas məsələlərdən biri də alimentin yığılmış vəsait kimi saxlanılması ilə uşağın cari təminatı arasında tarazlığın qorunmasıdır. Tutaq ki, ata hər ay aliment ödəyir və həmin pulun uşağın adına açılmış hesaba köçürülməsini istəyir. Əgər uşaq həmin dövrdə təhsil, müalicə, qidalanma və digər zəruri ehtiyaclarla bağlı xərclərə malikdirsə, bu xərclərin hansı mənbədən qarşılanacağı aydın olmalıdır. Uşağın gələcəyi üçün vəsait toplamaq müsbət məqsəd sayılsa da, onun gündəlik ehtiyaclarının təmin olunması məsələsi ikinci plana keçməməlidir.

Həmçinin oxuyun

Nazirlər Kabinetindən müəllimlərlə BAĞLI QƏRAR

SON DƏQİQƏ! Vəzifədən gedir

Məhkəmədən Ramiz Mehdiyevlə bağlı QƏRAR

Maşın sürən hər kəs BU XƏBƏRİ OXUSUN!

Vəkil bildirib ki, valideynlər arasında razılığın əldə edilməməsi hallarında məsələ məhkəmə müstəvisinə çıxarıla bilər. Belə vəziyyətlərdə məhkəmə yalnız valideynlərdən birinin istəyini deyil, uşağın mənafeyini, real ehtiyaclarını və mövcud hüquqi vəziyyəti qiymətləndirməlidir. Alimentin ödənilməsi qaydasının dəyişdirilməsi ilə bağlı müraciətə baxılarkən uşağın saxlanılması üçün tələb olunan vəsaitin necə təmin ediləcəyi, təklif olunan mexanizmin onun hüquqlarına uyğun olub-olmadığı kimi məsələlər əhəmiyyət daşıya bilər.Alimentin məbləğinin müəyyənləşdirilməsi zamanı da uşağın ehtiyacları əsas meyarlardan biridir. Uşağın yaşı, sağlamlıq vəziyyəti, təhsil xərcləri, yaşayış şəraiti və digər zəruri tələbatları alimentlə bağlı mübahisələrin qiymətləndirilməsində rol oynaya bilər. Bununla belə, hər bir işin konkret hallarına uyğun hüquqi qiymət verilir. Gələcəkdə bank hesabında faiz və ya digər gəlirin toplanması ehtimalı alimentin cari ehtiyacları ödəmək funksiyasını avtomatik aradan qaldırmır. Hesab üzrə faizlərin hesablanması və həmin gəlirin kimə məxsus olması məsələləri də müvafiq bank şərtləri və qanunvericilik əsasında müəyyən edilir.Məsələn, valideynlər uşağın gələcək ali təhsil xərclərini qarşılamaq üçün onun adına bank hesabında vəsait toplamaq barədə razılığa gələ bilərlər. Bu, uşağın uzunmüddətli maliyyə təminatına kömək edə bilər. Ancaq belə bir məqsəd aliment öhdəliyinin mövcud qaydasını özbaşına dəyişmək üçün əsas sayılmamalıdır. Əgər alimentin məbləği və ödənilmə üsulu məhkəmə qərarı və ya qanunla nəzərdə tutulan digər hüquqi sənədlə müəyyən edilibsə, həmin qaydaya əməl olunması vacibdir. Dəyişiklik zəruridirsə, müvafiq hüquqi prosedur seçilməlidir.Alimentin uşağın bank hesabına köçürülməsi ilə bağlı başqa bir vacib məsələ də ödənişlərin rəsmiləşdirilməsidir. Valideynlər arasında razılıq əldə edildikdə belə, ödənişlərin hansı əsasla və hansı təyinatla həyata keçirildiyinin sənədlərlə təsdiqlənməsi gələcəkdə yarana biləcək mübahisələrin qarşısını almağa kömək edə bilər. Bank köçürmələrinin qeydləri, razılaşmanın məzmunu və mövcud məhkəmə sənədləri hüquqi vəziyyətin aydınlaşdırılması baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Ümumilikdə, uşağın adına bank hesabı açılması və orada vəsait toplanması onun gələcəyinə yönəlmiş faydalı maliyyə addımı ola bilər. Lakin alimentin uşağın hesabına köçürülməsi məsələsi sadəcə bank kartı açmaqla həll olunmur. Burada valideynlərin razılığı, mövcud aliment öhdəliyinin hüquqi əsası, uşağın gündəlik ehtiyacları və hesabdakı vəsaitə sərəncam verilməsi qaydaları birlikdə nəzərə alınmalıdır.

Anar Məmmədovun açıqlamasından belə nəticəyə gəlmək olar ki, alimentin uşağın bank hesabına köçürülməsi imkanını qiymətləndirərkən əsas meyar valideynlərdən birinin rahatlığı deyil, uşağın hüquq və mənafelərinin qorunmasıdır. Valideynlər arasında razılıq olmadıqda isə konkret hüquqi vəziyyət nəzərdən keçirilməli və zərurət yarandıqda məhkəməyə müraciət edilməlidir. Hər bir halda, aliment öhdəliyinin özbaşına dəyişdirilməməsi və uşağın cari təminatının təhlükə altına düşməməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Yeganə