İşçini ilk intizam pozuntusuna görə birbaşa işdən çıxarmaq mümkündürmü?
Hüquq 17 Noyabr 2026, 10:00
403
İş yerlərində əmək intizamının pozulması, işçinin üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirməməsi, işə gecikməsi və ya əmək öhdəliklərini düzgün icra etməməsi müəyyən hallarda intizam məsuliyyətinə səbəb ola bilər. Belə vəziyyətlərdə işəgötürən qarşısında mühüm sual yaranır: işçiyə əvvəlcə xəbərdarlıq, töhmət və ya şiddətli töhmət verilməlidir, yoxsa pozuntunun xarakterindən asılı olaraq onunla əmək müqaviləsinə birbaşa xitam vermək mümkündür? Xüsusilə ilk dəfə intizam pozuntusuna yol verən işçinin dərhal işdən azad edilməsi məsələsi əmək münasibətlərində tez-tez müzakirə olunan mövzulardandır.
Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən vəkil İntiqam Hacıyev bildirib ki, əmək qanunvericiliyində intizam tənbehinin tətbiqi zamanı işçiyə mütləq şəkildə əvvəlcə xəbərdarlıq, daha sonra töhmət, ardınca isə şiddətli töhmət verilməsini tələb edən ardıcıllıq müəyyən edilməyib. Onun sözlərinə görə, bu məsələdə əsas meyar törədilmiş əməlin xarakteri, ağırlığı və əmək münasibətlərinə təsiridir.
Vəkil qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin 186-cı maddəsi əmək intizamının pozulmasına görə tətbiq edilən intizam tənbehlərini tənzimləyir. Həmin maddənin mahiyyətinə görə, işəgötürən işçinin törətdiyi pozuntunu qiymətləndirərək qanunvericilikdə nəzərdə tutulan intizam tədbirlərindən birini seçə bilər. Bu baxımdan hər bir halda əvvəlcə daha yüngül tənbehin tətbiq edilməsi, pozuntu təkrarlandıqdan sonra isə daha ağır tədbirə keçilməsi məcburi tələb deyil.
İntiqam Hacıyevin sözlərinə görə, əgər işçinin törətdiyi əməl ilk dəfədən ciddi xarakter daşıyırsa və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan müvafiq əsaslara uyğundursa, işəgötürən həmin pozuntuya görə birbaşa daha ağır intizam tədbiri seçə bilər. Hətta müəyyən hallarda işçi ilə əmək müqaviləsinə xitam verilməsi də mümkün ola bilər. Yəni işçinin əvvəllər töhmət almaması və ya intizam tənbehinin olmaması öz-özlüyündə onun heç bir halda ilk pozuntuya görə işdən çıxarıla bilməyəcəyi anlamına gəlmir.
Vəkil vurğulayıb ki, burada əsas məsələ işəgötürənin qərarının qanuni əsaslara söykənməsidir. İşçinin hər hansı davranışı işəgötürənin narazılığına səbəb olsa da, bu, avtomatik olaraq əmək müqaviləsinə xitam verilməsi üçün kifayət etmir. Pozuntunun mahiyyəti, işçinin vəzifə öhdəlikləri, əmək müqaviləsinin şərtləri, daxili intizam qaydaları və qanunvericiliyin tələbləri birlikdə nəzərə alınmalıdır. İşəgötürən qərar qəbul edərkən törədilmiş əməlin ağırlığını və şəraitini düzgün qiymətləndirməlidir.İşçinin işdən azad edilməsi məsələsinə gəldikdə isə vəkil bildirib ki, əmək müqaviləsinə xitam yalnız Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulan əsaslarla mümkündür. Ümumilikdə əmək müqaviləsinə xitam verilməsi işçinin təşəbbüsü, işəgötürənin təşəbbüsü və tərəflərin iradəsindən asılı olmayan hallar əsasında həyata keçirilə bilər. Bu əsasların hər biri qanunvericilikdə ayrıca tənzimlənir və işəgötürən istənilən səbəbi əsas gətirərək əmək münasibətlərinə xitam verə bilməz.İşəgötürənin təşəbbüsü ilə əmək müqaviləsinə xitam verilməsi halları arasında Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsində nəzərdə tutulan əsaslar xüsusi yer tutur. Həmin maddənin müxtəlif bəndləri işçinin vəzifəsinə uyğun gəlməməsi, müəssisədə struktur və ştat dəyişiklikləri, əmək funksiyasının yerinə yetirilməməsi və qanunvericilikdə göstərilən digər hallar kimi fərqli vəziyyətləri əhatə edir. Buna görə də işçinin işdən azad edilməsinin hüquqi əsası konkret vəziyyətə uyğun seçilməli və müvafiq qaydada rəsmiləşdirilməlidir.
Həmçinin oxuyun
İntiqam Hacıyev diqqətə çatdırıb ki, işəgötürənin təşəbbüsü ilə işdən çıxarılma zamanı yalnız pozuntunun mövcudluğu deyil, həm də həmin pozuntuya görə hansı hüquqi prosedurun tətbiq edilməli olduğu əhəmiyyət daşıyır. Əgər əmək müqaviləsinə intizam pozuntusu ilə əlaqədar xitam verilirsə, işəgötürən qanunvericiliyin tələb etdiyi qaydalara əməl etməli, müvafiq əsasları və sübutları sənədləşdirməlidir. Əks halda, işçi işdən çıxarılma qərarının qanunsuz olduğunu iddia edərək hüquqlarının müdafiəsi üçün müvafiq qaydada müraciət edə bilər.
Beləliklə, işçinin ilk intizam pozuntusuna yol verməsi onun mütləq əvvəlcə xəbərdarlıq və ya töhmət almalı olduğu anlamına gəlmir. Pozuntunun ağırlığından və hüquqi əsaslardan asılı olaraq daha ciddi intizam tədbiri, o cümlədən əmək müqaviləsinə xitam tətbiq edilə bilər. Bununla belə, işəgötürən hər bir halda Əmək Məcəlləsinin tələblərinə riayət etməli, qərarını konkret hüquqi əsaslarla əsaslandırmalı və işçinin əmək hüquqlarını pozmamalıdır.
Yusif
Nikah dövründə tikilən, lakin çıxarışı olmayan evə həyat yoldaşının pay hüququ varmı?
Nikah dövründə əldə edilən torpaq sahəsində inşa olunan, lakin rəsmi çıxarışı olmayan evlə bağlı ər-arvad arasında mübahisələr yarana bilər. Xüsusilə evin kommunal xidmətlər üzrə abonent hesablarının yalnız tərəflərdən birinin adına olması və digər həyat yoldaşının daşınmaz əmlak üzərində heç bir sənədinin olmaması bəzən onun hüquqlarının olmadığı düşüncəsini yaradır. Halbuki əmlakın kimin adına rəsmiləşdirilməsi, hansı vəsait hesabına əldə edilməsi və nikah müddətində yaradılması kimi hallar hüquqi baxımdan ayrıca qiymətləndirilməlidir.Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən vəkil Mircavad Miriyev bildirib ki, nikah dövründə əldə edilən torpaq sahəsində tikilmiş evə münasibətdə həyat yoldaşının pay hüququ məsələsi yalnız sənədlərdə kimin adının göstərilməsi ilə müəyyən edilmir....
17 Noyabr 2026, 09:00
Ev sahibi kirayə haqqını istədiyi vaxt artıra bilərmi? – Kirayəçilərin bilməli olduğu hüquqi məqamlar
Kirayə mənzildə yaşayan vətəndaşların qarşılaşdığı ən çox yayılmış problemlərdən biri ev sahibinin kirayə haqqını artırmasıdır. Bəzən mənzil sahibi heç bir əvvəlcədən razılaşma olmadan, kirayəçiyə yeni qiymət təqdim edir və həmin məbləğin ödənilməsini tələb edir. Bu isə kirayəçilər arasında haqlı suallar yaradır: Ev sahibi kirayə haqqını istədiyi vaxt artıra bilərmi? Mövcud müqavilə qüvvədə olduğu halda qiymətin birtərəfli qaydada dəyişdirilməsi qanunidirmi? Kirayəçinin belə vəziyyətdə hansı hüquqları var?Citypost.az xəbər verir ki, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, qüvvədə olan kirayə müqaviləsi tərəflər arasında hüquqi münasibətləri və öhdəlikləri müəyyənləşdirir. Əgər müqavilədə kirayə haqqının hansı hallarda və hansı qaydada artırıla biləcəyi barədə xüsusi şərt nəzərdə tutulmayıbsa, ev sahibi...
16 Noyabr 2026, 11:00
Borca görə həbs olunmaq mümkündürmü? – Vəkildən icra bildirişi alan vətəndaşlara vacib AÇIQLAMA
Vətəndaşların bir qismi borc və digər öhdəliklərlə bağlı məhkəmə qərarından sonra icra orqanlarından bildiriş alarkən ciddi narahatlıq keçirir. Xüsusilə bildirişdə 10 gün ərzində borcun könüllü şəkildə ödənilməsi, əks halda məcburi icra tədbirlərinin görüləcəyi, hətta inzibati və cinayət məsuliyyəti yarana biləcəyi qeyd olunduqda insanlar həbs olunacaqlarından ehtiyat edirlər. Maddi imkanı olmayan, işsiz qalan və ya müəyyən səbəblərdən borcunu vaxtında ödəyə bilməyən şəxsləri isə bir sual düşündürür: borcu ödəmək imkanının olmaması insanın azadlıqdan məhrum edilməsinə səbəb ola bilərmi?Vəkil Bəhruz Seyidov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ilk növbədə borcun ödənilməməsi ilə məhkəmə və digər səlahiyyətli orqanların qərarlarının icrasından qərəzli şəkildə yayınma hallarını bir-birindən fərqləndirmək...
16 Noyabr 2026, 10:00
Korrupsiya təkcə pulla olmur – Qanunda diqqətçəkən məqam
Korrupsiya dedikdə insanların böyük əksəriyyətinin ağlına ilk növbədə vəzifəli şəxsə gizli şəkildə pul verilməsi, rüşvət zərfi və ya hansısa qərarın müqabilində maddi maraq təmin edilməsi gəlir. Halbuki korrupsiya anlayışı yalnız nağd pulun verilməsi və ya alınması ilə məhdudlaşmır. Bəzən ortada heç bir pul dövriyyəsi olmadan da vəzifə səlahiyyətlərindən şəxsi maraqlar naminə istifadə edilməsi korrupsiya münasibətlərinin yaranmasına səbəb ola bilər.Təsəvvür edək ki, hər hansı dövlət qurumunun vəzifəli şəxsi yoxlama aparmaq, qərar qəbul etmək və ya müəyyən sənədi təsdiqləmək səlahiyyətinə malikdir. Həmin şəxs vətəndaşdan və ya sahibkardan birbaşa pul tələb etmir. Bunun əvəzinə özünə məxsus obyekt üçün böyük endirim edilməsini, ödənişsiz xidmət...
16 Noyabr 2026, 09:00
Həyat yoldaşınız işə düzəlsə, ünvanlı sosial yardımınız kəsiləcək? – Vəkildən AÇIQLAMA
Ünvanlı dövlət sosial yardımı alan ailələri maraqlandıran məsələlərdən biri də ailə üzvlərindən birinin işə düzələcəyi təqdirdə sosial ödənişin dayandırılıb-dayandırılmayacağıdır. Bəzi vətəndaşlar düşünürlər ki, ailənin işləməyən üzvü işə qəbul olunduğu andan etibarən ünvanlı sosial yardım almaq hüququnu itirir. Halbuki bu məsələdə əsas meyar ailə üzvünün işləyib-işləməməsi deyil, ailənin ümumi gəlirinin qanunvericiliklə müəyyən edilmiş ehtiyac meyarına uyğunluğudur.Vəkil Cavanşir Qasımzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ailə üzvlərindən birinin işə düzəlməsi ünvanlı dövlət sosial yardımının avtomatik olaraq dayandırılması demək deyil. Onun sözlərinə görə, bu zaman ailənin ümumi gəliri yenidən hesablanır və adambaşına düşən gəlirin müəyyən edilmiş həddi keçib-keçmədiyi araşdırılır.Vəkil qeyd edib ki, ünvanlı sosial yardımın...
13 Noyabr 2026, 11:40
Üç uşaq anası neçə yaşında pensiyaya çıxa bilər? – Vəkildən vacib açıqlama
Azərbaycanda çoxuşaqlı anaların daha erkən pensiyaya çıxması məsələsi vaxtaşırı ictimai müzakirələrə səbəb olur. Xüsusilə üç və daha çox uşağı olan qadınların pensiya yaşının azaldılması, hər uşağa görə bir il güzəşt tətbiq edilməsi ilə bağlı təkliflər vətəndaşlar arasında maraq doğurur. Bəs üç uşaq anası hazırda neçə yaşında pensiyaya çıxa bilər? Bu güzəşt artıq qüvvəyə minib, yoxsa hələ müzakirə mərhələsindədir?Vəkil Həsən Əhmədov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, hazırda üç uşaq anasının hər uşağa görə bir il güzəşt əldə edərək daha erkən pensiyaya çıxması ilə bağlı ümumi qayda qüvvədə deyil. Onun sözlərinə görə, bu istiqamətdə səsləndirilən təkliflərlə qüvvədə olan qanunvericiliyin müddəalarını bir-birindən fərqləndirmək lazımdır.Vəkil...
13 Noyabr 2026, 10:40