Quşlar yüksək gərginlikli elektrik xətlərində necə dayanır? Bəs niyə elektrik onları vurmur?

Yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin üzərində dayanan quşları görmək çoxlarına tanış mənzərədir. Bəzən onlarla quşun eyni elektrik xətti boyunca rahat şəkildə qonduğunu, hətta uzun müddət orada hərəkətsiz qaldığını müşahidə edirik. Bu zaman maraqlı bir sual yaranır: İnsan yüksək gərginlikli elektrik xəttinə toxunduqda həyatını itirə bilərsə, quşlar necə olur ki, həmin naqillərin üzərində dayanarkən elektrik cərəyanına məruz qalmırlar?

Citypost.az-ın məlumatına görə, əslində, bunun səbəbi quşların orqanizminin elektrik cərəyanına qarşı xüsusi müdafiəyə malik olması deyil. Burada əsas məsələ elektrik dövrəsinin necə formalaşması, bədənin təmas etdiyi nöqtələr arasındakı gərginlik fərqi və cərəyanın keçə biləcəyi yol ilə bağlıdır.Quşların elektrik xətləri üzərində təhlükəsiz dayanmasının əsas səbəbi hər iki ayaqlarının eyni naqilə toxunmasıdır. Belə vəziyyətdə quşun ayaqları arasında elektrik cərəyanı yarada biləcək əhəmiyyətli gərginlik fərqi olmur. Başqa sözlə, quşun bədəninin hər iki təmas nöqtəsi, demək olar ki, eyni elektrik potensialında yerləşir. Buna görə də onun bədənindən təhlükəli səviyyədə elektrik cərəyanı keçmir.

Burada vacib məqam ondan ibarətdir ki, elektrik cərəyanının təhlükəsi yalnız yüksək gərginliyin mövcudluğu ilə müəyyən edilmir. Cərəyanın insan və ya heyvan orqanizmindən keçməsi üçün müxtəlif potensiallı nöqtələr arasında elektrik dövrəsi yaranmalıdır. Təmas nöqtələri arasında gərginlik fərqi olduqda və cərəyanın keçməsi üçün yol formalaşdıqda təhlükə meydana çıxır.Lakin bu, quşların elektrik xətlərində hər zaman təhlükəsiz olduğu demək deyil. Əgər quş eyni anda iki fərqli naqilə toxunarsa, yaxud bir ayağı ilə elektrik naqilinə, digər hissəsi ilə torpaqlanmış metal dirəyə və ya başqa bir keçirici səthə təmas edərsə, vəziyyət tamamilə dəyişə bilər. Bu halda elektrik dövrəsi tamamlana və cərəyan quşun bədənindən keçə bilər. Nəticədə quş elektrik cərəyanının təsirindən ölə bilər.Maraqlıdır ki, insanlarda da eyni fiziki prinsip qüvvədədir. İnsan elektrik enerjisi altında olan naqilə toxunarkən eyni zamanda torpaqla və ya başqa potensialda olan keçirici səthlə əlaqədədirsə, bədənindən elektrik cərəyanı keçə bilər. Bu isə ağır yanıq xəsarətlərinə, ürək ritminin pozulmasına, ürəyin dayanmasına və ölümə səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən yüksək gərginlikli elektrik xətlərinə yaxınlaşmaq, onlara toxunmağa cəhd etmək və ya naqillərin yaxınlığında müxtəlif əşyalarla hərəkət etmək son dərəcə təhlükəlidir. Hətta insan naqilə birbaşa toxunmasa belə, gərginlik səviyyəsindən və məsafədən asılı olaraq elektrik boşalması baş verə bilər. Xüsusilə yüksək gərginlikli xətlərin altında uçurtma uçurtmaq, uzun metal əşyalar qaldırmaq və ya ağac budamaq kimi hərəkətlər ağır qəzalara yol aça bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, elektrik təhlükəsi yalnız naqillə təmas zamanı yaranmır. Yüksək gərginlikli qurğuların ətrafında elektrik potensialının torpaq səthi boyunca dəyişməsi də təhlükəli ola bilər. Buna addım gərginliyi deyilir. Belə vəziyyətdə insanın ayaqları arasında yaranan gərginlik fərqi də bədəndən elektrik cərəyanının keçməsinə səbəb ola bilər.

Həmçinin oxuyun

Prezidentin Mətbuat Xidməti MƏLUMAT YAYDI

Azərbaycanda məmurlar arasında əlbəyaxa dava: Başını partlatdılar

Kəmaləddin Heydərovun oğlu NƏ YAZIR?

Azərbaycanda görkəmli şəxs VƏFAT ETDİ

Beləliklə, quşların yüksək gərginlikli naqillərdə elektrik cərəyanına məruz qalmamasının səbəbi onların xüsusi bioloji müdafiəsi deyil, hər iki ayaqlarının eyni elektrik potensialında olan naqilə toxunmasıdır. Əsas təhlükə isə müxtəlif gərginlikli nöqtələr arasında elektrik dövrəsinin yaranmasıdır. Buna görə də yüksək gərginlikli elektrik xətlərindən uzaq dayanmaq, təhlükəsizlik məsafəsini qorumaq və naqillərə heç bir halda yaxınlaşmamaq həyati əhəmiyyət daşıyır.

Əli