İlk infarktda ölüm riski: Kardioloq əsas səbəbi açıqladı

Ürək-damar xəstəlikləri dünyada ölüm hallarının əsas səbəblərindən biri olaraq qalır. Xüsusilə miokard infarktı insan həyatı üçün ciddi təhlükə yaradan ürək-damar problemlərindəndir. Maraqlıdır ki, bəzi insanlar bir neçə dəfə infarkt keçirmələrinə baxmayaraq həyatlarını davam etdirir, digərləri isə ilk infarkt zamanı həyatını itirirlər. Bu fərqin səbəbi nədir? Niyə bir xəstədə infarkt ağır nəticələrə gətirib çıxarmadığı halda, digərində qəfil ölüm baş verir? Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu məsələdə infarktın hansı damarda baş verməsi və ürək əzələsinin hansı hissəsinin qan təchizatından məhrum qalması mühüm rol oynayır.

Kardioloq Sahilə Tacəddinova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, infarkt zamanı xəstənin həyatını itirməsi və ya sağ qalması bir sıra amillərdən asılıdır. Bu amillərin ən vaciblərindən biri də ürəyi qanla təmin edən koronar arteriyaların hansı hissəsində tutulmanın baş verməsidir.

Həkimin sözlərinə görə, ürəyi qanla təmin edən damarların hamısı eyni əhəmiyyət daşımır. Xüsusilə sol ana koronar arteriya və sol ön enən koronar arteriya ürək əzələsinin böyük bir hissəsinin qan təchizatında mühüm rol oynayır. Bu damarlarda ciddi tutulma və ya qan axınının qəfil dayanması ürək əzələsinin geniş sahəsinin oksigensiz qalmasına səbəb ola bilər. Nəticədə xəstənin vəziyyəti qısa müddətdə ağırlaşa, həyati təhlükəli ağırlaşmalar meydana çıxa bilər.

Sahilə Tacəddinova qeyd edib ki, sol ana koronar arteriya ürəyin sol tərəfinin qan təchizatında iştirak edən əsas damarlardan biridir. Bu damardan ayrılan şaxələrdən biri olan sol ön enən koronar arteriya isə ürəyin ön divarının və digər mühüm sahələrinin qanla təmin olunmasında xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Məhz buna görə həmin damarlarda baş verən ciddi tutulmalar xüsusilə təhlükəli hesab edilir.

Kardioloq bildirib ki, infarkt zamanı qan axınının qəfil kəsilməsi nəticəsində ürək əzələsi oksigen çatışmazlığı ilə üzləşir. Bu proses ürəyin elektrik fəaliyyətinə də təsir göstərir. Bəzi hallarda təhlükəli ürək ritm pozuntuları, xüsusilə mədəcik taxikardiyası və mədəcik fibrilasiyası inkişaf edə bilər. Belə aritmiyalar ürəyin qanı effektiv şəkildə pompalamasına mane olur və xəstədə qəfil ürək dayanmasına səbəb ola bilər.

Onun sözlərinə görə, bəzi xəstələrin ilk infarkt zamanı həyatını itirməsinin əsas səbəblərindən biri də məhz bu cür ağır ritm pozuntularıdır. Xüsusilə ürəyin böyük bir hissəsinin qan təchizatını təmin edən damarlarda kəskin tutulma baş verdikdə təhlükə daha da artır. Belə vəziyyətlərdə xəstənin vaxtında tibbi yardım alması və damar qan dövranının mümkün qədər tez bərpa edilməsi həyati əhəmiyyət daşıyır.

Həkim diqqətə çatdırıb ki, infarktın daha kiçik koronar şaxələrdə baş verməsi bəzi hallarda ürək əzələsinin daha məhdud sahəsinin zədələnməsi ilə nəticələnə bilər. Bu zaman xəstənin həyatda qalma ehtimalı daha yüksək ola bilər. Lakin bu, kiçik damarların tutulmasının təhlükəsiz olması demək deyil. Çünki infarktın nəticəsi yalnız damarın ölçüsündən deyil, tutulmanın yerləşdiyi nahiyədən, qan axınının nə dərəcədə pozulmasından, ürəyin əvvəlki vəziyyətindən və xəstənin ümumi sağlamlıq durumundan da asılıdır.

Həmçinin oxuyun

Prezidentin Mətbuat Xidməti MƏLUMAT YAYDI

Azərbaycanda məmurlar arasında əlbəyaxa dava: Başını partlatdılar

Kəmaləddin Heydərovun oğlu NƏ YAZIR?

Azərbaycanda görkəmli şəxs VƏFAT ETDİ

Sahilə Tacəddinova vurğulayıb ki, bir neçə dəfə infarkt keçirən şəxsin sağ qalması onun ürəyinin zədələnmədiyi və ya xəstəliyin yüngül keçdiyi anlamına gəlmir. Bəzi xəstələrdə əvvəlki infarktlar zamanı ürək əzələsinin nisbətən məhdud hissəsi zədələnə bilər. Həmçinin kollateral damarlar adlanan alternativ qan dövranı yolları müəyyən dərəcədə kompensasiyaedici rol oynaya bilər. Digər tərəfdən, ilk infarkt zamanı əsas koronar damarlardan birində qəfil və genişmiqyaslı tutulma baş verərsə, nəticə çox ağır ola bilər.

Kardioloq əlavə edib ki, infarkt zamanı vaxt amili də həlledici əhəmiyyət daşıyır. Sinədə sıxılma və ağrı, nəfəs darlığı, soyuq tər, ürəkbulanma, qəfil halsızlıq və ağrının sol qola, çənəyə və ya kürəyə yayılması kimi əlamətlər yarandıqda vaxt itirmək olmaz. Belə simptomlar müşahidə edilərsə, dərhal təcili tibbi yardıma müraciət edilməlidir. Ev şəraitində ağrının keçməsini gözləmək və ya özbaşına dərman qəbul etməklə vaxt itirmək təhlükəli nəticələrə səbəb ola bilər.

Həkimin sözlərinə görə, infarktın qarşısının alınması üçün arterial təzyiqə, xolesterin səviyyəsinə və qanda şəkərə nəzarət etmək, siqaretdən uzaq durmaq, fiziki aktivliyi qorumaq və düzgün qidalanmaq vacibdir. Xüsusilə ürək-damar xəstəliyi riski yüksək olan şəxslər mütəmadi tibbi müayinələrdən keçməli və həkim tərəfindən təyin olunan müalicəni davam etdirməlidirlər.

Beləliklə, bir insanın bir neçə infarkt keçirməsinə baxmayaraq sağ qalması, digərinin isə ilk infarkt zamanı həyatını itirməsi təsadüfi deyil. Burada əsas amillərdən biri tutulmanın hansı koronar damarda baş verməsi, ürəyin nə qədər böyük hissəsinin qan təchizatından məhrum qalması və həyati təhlükəli aritmiyaların yaranmasıdır. Xüsusilə sol ana koronar arteriya və sol ön enən koronar arteriyanın ciddi tutulması yüksək risk daşıyır və belə hallarda vaxtında tibbi müdaxilə xəstənin həyatını xilas edə bilər.

Yusif