Erməni mediası arqumentlərdən niyə çəkinir?

Panorama.am saytına girişimin bloklanması düşündürücü suallar yaradır: Fərqli fikrə cavab vermək əvəzinə onun müəllifini susdurmaq daha asandırmı?

Jurnalistikanın əsas prinsiplərindən biri həqiqəti axtarmaq, fərqli mövqeləri dinləmək, faktları üzə çıxarmaq və ictimai müzakirəyə şərait yaratmaqdır. Mətbuatın gücü onun yalnız özünə sərf edən fikirləri yaymasında deyil, ən sərt tənqidlərə belə dözümlü yanaşmasında, qarşı tərəfin arqumentlərini dinləməsində və onlara tutarlı cavab verməsindədir. Təəssüf ki, Ermənistan mediasının bəzi nümayəndələrinin bu prinsipə münasibəti ilə bağlı düşündürücü bir hadisə ilə qarşılaşmışam.

Ermənistanın Panorama.am xəbər portalına daxil olmaq istədiyim zaman saytın təhlükəsizlik sistemi tərəfindən bloklandığımı gördüm. Ekranda ingilis dilində bir bildiriş vardı: “You are unable to access panorama.am”. Bildirişdə girişimin təhlükəsizlik sistemi tərəfindən məhdudlaşdırıldığı göstərilirdi. Bunun hansı səbəbdən baş verdiyini, bloklanmanın konkret olaraq mənim fəaliyyətimlə bağlı olub-olmadığını bilmirəm. Bəlkə də, bu, avtomatik təhlükəsizlik filtrinin qərarıdır. Ancaq hadisə məni bir məsələ üzərində düşünməyə vadar etdi: Ermənistan mediası fərqli mövqelərə, xüsusilə Azərbaycan həqiqətlərini müdafiə edən müəlliflərin fikirlərinə nə dərəcədə açıqdır?

Mən – Şəmsi Qoca – bir müddətdir Ermənistanın aparıcı informasiya resurslarını izləyir, onların Azərbaycan, Qarabağ, 44 günlük müharibə, 10 noyabr 2020-ci il Üçtərəfli Bəyanatı və regiondakı yeni siyasi reallıqlarla bağlı yaydıqları materialları araşdırıram. Məqsədim erməni mediasında yazılanları sadəcə Azərbaycan oxucusuna çatdırmaq deyil. Məqsədim həm də həmin materiallarda tarixi həqiqətlərin təhrif edildiyi, hadisələrin birtərəfli təqdim olunduğu, Azərbaycan dövlətinə və xalqına qarşı əsassız ittihamların irəli sürüldüyü məqamları üzə çıxarmaq, onlara faktlarla cavab verməkdir.

Mənim yazdıqlarım kiminsə xoşuna gəlməyə bilər. Bu, təbiidir. Fərqli baxışların, ziddiyyətli mövqelərin mövcudluğu normaldır. Ancaq jurnalistika kiminsə xoşuna gəlmək sənəti deyil. Jurnalist həqiqət hesab etdiyi faktı araşdırmalı, ortaya qoymalı, onun arxasında dayanmalı və lazım gəldikdə öz mövqeyini müdafiə etməlidir. Mən də bunu etməyə çalışıram.

Ermənistan mediasında 10 noyabr bəyanatının ildönümü ilə bağlı yayılan materiallara nəzər salaq. Bəzi nəşrlər sənədin müddəalarını seçmə şəkildə təqdim edir, Ermənistanın üzərinə götürdüyü öhdəlikləri arxa plana keçirir, Azərbaycanı isə baş vermiş bütün hadisələrin məsul tərəfi kimi göstərməyə çalışırlar. Belə materiallara cavab verərkən mən bəyanatın mətninə, onun konkret bəndlərinə, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə və tarixi faktlara istinad edirəm. Əgər bu yanaşmada yanlışlıq varsa, onu göstərmək lazımdır. Hansı fakt səhvdir? Hansı sənəd yanlış şərh olunub? Hansı arqument əsassızdır? Bunları müzakirə etməyə hazıram.

Ancaq bir müəllifin yazdıqlarına cavab vermək əvəzinə onun informasiya mənbəyinə girişinin məhdudlaşdırılması, əgər bu, həqiqətən məqsədli addımdırsa, sağlam media münasibətlərinə xidmət etmir. Əlbəttə, Panorama.am-ın texniki bloklanmasının qəsdən mənə qarşı yönəldiyini iddia etmək üçün əlimdə sübut yoxdur. Lakin bu hadisənin yaratdığı sual ortadadır: Fərqli fikirlə mübarizənin yolu onu susdurmaqdır, yoxsa ona daha güclü arqumentlərlə cavab vermək?

Həmçinin oxuyun

7 gün dərs olmayacaq- TARİXLƏR

Müğənnimiz qəfil VƏFAT ETDİ

Vasif Talıbovun oğlu AÇIQLAMA YAYDI

Bu xanıma yüksək VƏZİFƏ VERİLDİ

Mən erməni jurnalistlərinə, siyasətçilərinə və tarixçilərinə müraciət edirəm: Azərbaycanla bağlı yazdıqlarımıza etirazınız varsa, buyurun, cavab verin. Qarabağın tarixi ilə bağlı fərqli mövqeyiniz varsa, sənədləri ortaya qoyun. 10 noyabr bəyanatının müddəalarının hansı hissəsinin yerinə yetirilmədiyini düşünürsünüzsə, həmin bəndləri göstərin. Azərbaycanı ittiham edirsinizsə, ittihamınızın hüquqi və faktiki əsaslarını təqdim edin. Biz də oxuyaq, araşdıraq, müqayisə edək və cavab verək. Müzakirədən qaçmaq niyyətində deyiləm.

Mənim üçün erməni mediasını izləmək düşmənçilik yaratmaq vasitəsi deyil. Əksinə, qarşı tərəfin nə düşündüyünü, cəmiyyətinə hansı məlumatların çatdırıldığını, siyasi dairələrin hansı mövqeləri müdafiə etdiyini bilmək vacibdir. Çünki informasiya müharibəsində susmaq, hadisələrə biganə qalmaq və qarşı tərəfin iddialarını cavabsız buraxmaq olmaz. Ancaq cavabımız da təhqirə, nifrətə və emosional ittihamlara deyil, faktlara, sənədlərə və məntiqə söykənməlidir.

Mənim yazılarımın ünvanı erməni xalqı deyil, tarixi təhrif edən, Azərbaycanı əsassız ittiham edən və regionda baş vermiş hadisələri birtərəfli təqdim edən siyasi və informasiya yanaşmalarıdır. Heç bir xalq bütövlükdə bir media orqanının və ya siyasi qüvvənin mövqeyi ilə eyniləşdirilə bilməz. Həqiqətə hörmət edən hər kəslə söhbətə, mübahisəyə və fikir mübadiləsinə açığam.

Panorama.am-ın səhifəsinə girişimə qoyulan məhdudiyyət mənim araşdırmalarımı dayandırmayacaq. Bir sayt açılmasa, başqa mənbəyə müraciət edəcəyəm. Bir xəbər gizlədilsə, başqa mənbələrdən onun izinə düşəcəyəm. Çünki informasiya məkanında sərhədlər yaratmaqla tarixi həqiqətləri dəyişmək mümkün deyil. Bu gün bir xəbər portalına giriş məhdudlaşdırıla bilər, amma faktların, sənədlərin və tarixi yaddaşın qarşısını almaq mümkün deyil.

Şəmsi Qoca olaraq mənim mövqeyim sadədir: Mənimlə razılaşmaya bilərsiniz, yazılarımı tənqid edə bilərsiniz, arqumentlərimə qarşı arqument gətirə bilərsiniz. Hətta fikirlərimi yanlış hesab edib bunu sübut etməyə çalışa bilərsiniz. Buna yalnız hörmətlə yanaşaram. Amma susdurmaqla, qapıları bağlamaqla, fərqli səsi eşidilməz etməklə heç kim öz həqiqətini təsdiq edə bilməz.

*Erməni mediasına sözüm var: Məni bloklamağa tələsməyin, mənə cavab verin! Mən qapalı qapıların arxasında deyil, açıq müzakirə meydanında olmağı üstün tuturam. Arqumentimə arqumentlə cavab verin. Çünki həqiqətdən qorxanlar suallardan qaçır, həqiqətə inananlar isə müzakirədən çəkinmirlər.*

Şəmsi Vəfadar