3 yaşınadək uşağı olan anaları işdən çıxaranları hansı cəza gözləyir?

Himayəsində azyaşlı uşağı olan anaların işdən çıxarılması məsələsi əmək qanunvericiliyində xüsusi qaydada tənzimlənir. Bəzi hallarda müəssisələrdə struktur dəyişikliyi və işçi ixtisarı aparılarkən azyaşlı uşağı olan qadınların da əmək müqaviləsinə xitam verilməsi ilə bağlı qərarlar qəbul edilir. Lakin qanunvericilik müəyyən kateqoriyadan olan işçilərin hüquqlarını qoruyur və işəgötürənlərin belə şəxslərlə əmək münasibətlərinə xitam verməsini məhdudlaşdırır.

Vəkil Cavanşir Qasımzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 79-cu maddəsində işəgötürən tərəfindən əmək müqaviləsinin ləğv edilməsi qadağan olunan işçilərin dairəsi müəyyənləşdirilib.

Vəkilin sözlərinə görə, həmin maddəyə əsasən, üç yaşınadək uşağı olan qadınlarla, eləcə də üç yaşınadək uşağını təkbaşına böyüdən kişilərlə işəgötürənin təşəbbüsü ilə əmək müqaviləsinin ləğvinə yol verilmir.O qeyd edib ki, bu hüquqi təminatın əsas məqsədi azyaşlı uşaqların himayəsində olan valideynlərin sosial müdafiəsini təmin etmək, onların əmək hüquqlarını qorumaq və ailələrin maddi vəziyyətinin pisləşməsinin qarşısını almaqdır.

Cavanşir Qasımzadə vurğulayıb ki, qanunun bu tələbi həm dövlət, həm də özəl müəssisələrə aiddir. Bəzi işəgötürənlər özəl şirkət olduqlarını əsas gətirərək əmək münasibətlərində sərbəst qərar vermək hüququna malik olduqlarını düşünə bilərlər. Lakin bu, yanlış yanaşmadır.

"Özəl müəssisə də Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə tabedir. İşəgötürən istər dövlət müəssisəsi, istərsə də özəl şirkət olsun, əmək münasibətlərini Əmək Məcəlləsinin tələblərinə uyğun qurmalıdır. Heç bir müəssisə öz daxili qaydalarını və ya rəhbərliyin qərarını qanunvericilikdən üstün tuta bilməz", – deyə vəkil bildirib.

Onun sözlərinə görə, xüsusilə işçilərin ixtisarı zamanı bu məsələyə diqqət yetirilməlidir. Belə ki, Əmək Məcəlləsinin 70-ci maddəsinin "b" bəndinə əsasən, işçilərin sayı və ya ştatları ixtisar edildikdə əmək müqaviləsinə xitam verilə bilər. Ancaq bu əsas bütün işçilərə şamil edilmir. Qanunun 79-cu maddəsi ilə qorunan şəxslərlə bağlı işəgötürənin təşəbbüsü ilə əmək müqaviləsinin ləğvinə məhdudiyyət mövcuddur.

Vəkil əlavə edib ki, işəgötürənlər bəzən işçini öz ərizəsi ilə işdən çıxmağa məcbur etməyə, yaxud əmək münasibətlərinə xitam verilməsi üçün müxtəlif əsaslar yaratmağa çalışırlar. Belə hallarda işçi öz hüquqlarını bilməli, təzyiq altında ərizə yazmamalı və imzaladığı sənədlərin hüquqi nəticələrini əvvəlcədən dəyərləndirməlidir.

Həmçinin oxuyun

Leysan olacaq, şimşək çaxacaq - SABAHIN HAVASI

Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov:Bu nəticənin arxasında uzunmüddətli dövlət quruculuğu dayanır

Ərdoğan sabah Qarabağa gəlir

Nazirdən məktəblərlə bağlı MÜHÜM AÇIQLAMA

Cavanşir Qasımzadə diqqətə çatdırıb ki, əmək qanunvericiliyində müəyyən istisnalar da nəzərdə tutulur. Belə ki, müəssisənin ləğv edilməsi və müddətli əmək müqaviləsinin müddətinin başa çatması kimi hallar ayrıca hüquqi qaydada qiymətləndirilir. Buna görə də hər bir işdənçıxarılma halının hüquqi əsası və konkret vəziyyət araşdırılmalıdır.

O bildirib ki, işçinin əmək hüquqları pozulduğu halda, məsələ ilə bağlı müvafiq dövlət orqanlarına müraciət etmək və məhkəmə qaydasında hüquqlarını müdafiə etmək mümkündür. Bunun üçün işdənçıxarılma əmri, əmək müqaviləsi və digər müvafiq sənədlər mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Vəkilin sözlərinə görə, bəzi xüsusi statuslu şəxslərin əmək və qulluq münasibətləri ayrıca qanunvericilik aktları ilə tənzimlənsə də, bu, özəl müəssisələrə əmək qanunvericiliyinin tələblərindən kənara çıxmaq hüququ vermir.

Beləliklə, üç yaşınadək uşağı olan qadının işəgötürənin təşəbbüsü ilə, o cümlədən ştat ixtisarı əsası ilə işdən çıxarılması Əmək Məcəlləsinin 79-cu maddəsi ilə qadağan edilən hallardandır. Bu tələb dövlət müəssisələri ilə yanaşı, özəl şirkətlərə də aiddir. İşəgötürənlər qanunvericiliyin tələblərinə əməl etməli, işçilər isə hüquqlarının pozulmasına yol verməməli və zərurət yarandıqda hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə etməlidirlər.

Yusif