Ana vəfat etdikdən sonra ev övladlarından hansına qalır? – Bacı və qardaşın da vərəsəlik hüququ varmı?
Hüquq 05 Noyabr 2026, 10:30
1916
Valideyn vəfat etdikdən sonra onun adına olan evin övladlardan birinin adına rəsmiləşdirilməsi zamanı digər ailə üzvlərinin vərəsəlik hüququ ilə bağlı suallar yaranır. Xüsusilə mərhum valideynin evində övladlarından yalnız biri yaşayıb qeydiyyatda olduqda, digər bacı və qardaşların həmin əmlakdan pay tələb edib-etməyəcəyi müzakirə mövzusuna çevrilir. Bəzi hallarda isə evdə yaşayan övladın həyat yoldaşının da vəfat etməsi vərəsəlik məsələsini daha da mürəkkəbləşdirir. Bəs ana vəfat etdikdən sonra onun adına olan evdə yaşayan övlad mənzili öz adına keçirə bilərmi? Digər bacı və qardaşların həmin evə münasibətdə miras payı qalırmı?
Vəkil Samir Süleymanov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ananın vəfatından sonra onun mülkiyyətində olan ev üzrə vərəsəlik hüququ, bir qayda olaraq, qanun üzrə vərəsələr arasında müəyyən edilir. Onun sözlərinə görə, birinci növbəli vərəsələr sırasına mərhumun övladları, sağ qalan həyat yoldaşı və valideynləri daxildir. Bu baxımdan, ana vəfat etdikdə onun övladları, o cümlədən evdə yaşayan qızı və ya oğlu ilə yanaşı, digər bacı-qardaşları da qanun üzrə vərəsə hesab oluna bilərlər. Onların başqa evdə yaşaması və ya öz adlarına əmlaklarının olması ananın mirası üzərindəki vərəsəlik hüququnu öz-özlüyündə aradan qaldırmır.
Vəkil qeyd edib ki, təqdim olunan vəziyyətdə evin yalnız bir övladın yaşadığı və həmin şəxsin qeydiyyatda olduğu mənzil olması digər vərəsələrin hüquqlarına avtomatik olaraq xitam vermir. Yəni ananın vəfatından sonra onun adına olan əmlakın yalnız evdə yaşayan övladın adına rəsmiləşdirilməsi üçün digər vərəsələrin hüquqi vəziyyəti də nəzərə alınmalıdır. Əgər bacı və qardaşlar qanun üzrə vərəsədirlərsə və mirası qəbul etmək hüquqlarını itirməyiblərsə, onların da həmin əmlakda pay hüququ yarana bilər.
Samir Süleymanovun sözlərinə görə, bu məsələdə ən vacib məqamlardan biri ananın hansı tarixdə vəfat etməsidir. Çünki mirasın qəbulu ilə bağlı qanunvericilikdə əvvəlki dövrlərdə qüvvədə olmuş qaydalarla sonrakı dəyişikliklər arasında fərqlər mövcuddur. Xüsusilə 2023-cü ildən əvvəl vəfat etmiş şəxslərin mirası ilə bağlı münasibətlərə həmin dövrdə qüvvədə olan hüquqi normaların, sonrakı tarixlərdə yaranmış vərəsəlik münasibətlərinə isə müvafiq dəyişikliklərin nəzərə alınması vacibdir.
Vəkil bildirib ki, əvvəlki qanunvericilik qaydalarında mirasın qəbul edilməsi ilə bağlı müəyyən müddətlər nəzərdə tutulurdu. Həmin dövrdə vərəsələrin notariat orqanına müraciət etməsi və mirasın qəbulu ilə bağlı hərəkətləri müəyyən edilmiş müddətlər çərçivəsində həyata keçirilməli idi. Lakin qanunvericiliyə sonradan edilmiş dəyişikliklər nəticəsində bu sahədə qaydalar dəyişib. Buna görə də ananın ölüm tarixi dəqiqləşdirilmədən bacı və qardaşların vərəsəlik hüququnun qalıb-qalmadığı barədə qəti nəticəyə gəlmək düzgün deyil.
Mütəxəssis diqqətə çatdırıb ki, əvvəlki hüquqi rejimin tətbiq olunduğu hallarda mirasın faktiki qəbul edilməsi məsələsi də əhəmiyyət daşıya bilər. Belə ki, vərəsə miras qoyanın ölümündən sonra əmlaka faktiki sahiblik etməyə başlayıbsa, onu idarə edib, qoruyub, saxlanılması ilə bağlı xərcləri ödəyibsə və digər qanuni hərəkətləri həyata keçiribsə, bu hallar mirasın faktiki qəbul edilməsinin sübutu kimi qiymətləndirilə bilər. Məsələn, anasının vəfatından sonra həmin evdə yaşamağa davam edən, mənzili qoruyan və onun saxlanılması ilə bağlı öhdəlikləri yerinə yetirən övladın hərəkətləri hüquqi baxımdan əhəmiyyət kəsb edə bilər.
Samir Süleymanovun sözlərinə görə, əgər ananın vəfat etdiyi tarixdə qüvvədə olan qanunvericiliyə əsasən digər vərəsələr mirası qəbul etmək üçün nəzərdə tutulmuş müddətdə lazımi hərəkətləri etməyiblərsə, onların sonradan miras payı tələb etməsi məsələsi ayrıca araşdırılmalıdır. Müddətin ötürülməsinin hüquqi nəticələri, mirasın faktiki qəbul edilib-edilməməsi və müddətin bərpası üçün əsasların mövcudluğu nəzərə alınmalıdır. Belə vəziyyətdə yalnız notariusa müraciət edilməməsi faktına əsaslanaraq bütün vərəsələrin hüquqlarını avtomatik itirdiyini söyləmək olmaz.
Həmçinin oxuyun
Vəkil vurğulayıb ki, 2023-cü ildən sonrakı hüquqi tənzimləmədə mirasın qəbulu ilə bağlı müddət və prosedur məsələlərində dəyişikliklər nəzərə alınmalıdır. Bu səbəbdən ananın vəfatı həmin tarixdən sonrakı dövrə təsadüf edirsə, bacı və qardaşların miras payı hüququnun olub-olmaması qüvvədə olan qanunvericilik əsasında qiymətləndirilməlidir. Onların əvvəllər başqa evdə yaşamaları, öz adlarına mənzillərinin olması və ya mərhum ananın evində qeydiyyatda olmamaları təkbaşına vərəsəlik hüququnu aradan qaldıran hallar deyil.
Məsələdə qadının həyat yoldaşının da vəfat etməsi ayrıca hüquqi məqamdır. Vəkilin izahından çıxış edərək qeyd etmək olar ki, həyat yoldaşının ananın əmlakına birbaşa vərəsə olması ilə qadının öz miras payının sonradan ərinə keçməsi fərqli məsələlərdir. Əgər qadın anasından miras payı əldə edib və həmin pay onun mülkiyyətinə keçdikdən sonra özü vəfat edibsə, bu pay artıq onun miras əmlakının tərkibinə daxil ola bilər. Belə halda qadının öz vərəsələrinin hüquqları yaranır. Lakin ərinin sadəcə həmin evdə yaşaması və qeydiyyatda olması onu avtomatik olaraq qayınanasının birbaşa vərəsəsinə çevirmir.
Vəkil bildirib ki, evin qadının adına rəsmiləşdirilməsi məsələsində ananın ölüm tarixi, vərəsələrin sayı, mirasın qəbul edilməsi ilə bağlı əvvəlki hərəkətlər və notariat sənədləri əsas götürülməlidir. Əgər digər bacı və qardaşların vərəsəlik hüququ qüvvədədirsə, onların payı nəzərə alınmadan evin bütövlükdə yalnız bir nəfərin adına keçirilməsi mümkün olmaya bilər. Vərəsələr arasında razılıq əldə olunarsa, mirasın bölüşdürülməsi və payların rəsmiləşdirilməsi qanuni qaydada həyata keçirilə bilər. Razılıq olmadıqda isə mübahisə məhkəmə qaydasında həll edilə bilər.
Beləliklə, ananın adına olan evdə yalnız bir övladın yaşaması və qeydiyyatda olması həmin mənzilin avtomatik olaraq onun mülkiyyətinə keçməsi demək deyil. Digər bacı və qardaşların da vərəsəlik hüququ yarana bilər və onların başqa əmlaka sahib olmaları bu hüququ aradan qaldırmır. Konkret vəziyyətdə həlledici məqam ananın vəfat etdiyi tarix, həmin vaxt qüvvədə olan qanunvericilik, mirasın faktiki və ya notariat qaydasında qəbul edilməsi, eləcə də digər vərəsələrin hüquqi statusudur. Buna görə də evin rəsmiləşdirilməsi üçün ilk növbədə notariat sənədləri və mirasın açıldığı tarix dəqiqləşdirilməli, zərurət yarandıqda hüquqi yardım alınmalıdır.
Yusif
Sənədsiz tikilən ev boşanma zamanı necə bölünür? – Hüquqi prosedur necə həyata keçirilir?
Ailə münasibətlərinə xitam verilərkən ər-arvad arasında yaranan əmlak mübahisələri bəzən daha mürəkkəb xarakter alır. Xüsusilə nikah dövründə inşa edilmiş, lakin mülkiyyət hüququ dövlət qeydiyyatına alınmamış evlərin boşanma zamanı necə bölünməsi tərəflər üçün ciddi suallar yaradır. Belə vəziyyətlərdə bir çoxları düşünür ki, əmlakın rəsmi sənədinin olmaması onun bölünməsini mümkünsüz edir. Halbuki sənədsiz əmlakla bağlı mübahisələrdə də tərəflərin çəkdiyi xərclər, tikintiyə sərf olunan vəsait və əmlakın faktiki dəyəri hüquqi baxımdan əhəmiyyət daşıya bilər.Hüquqşünas Lamiyə Tahirova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, nikah dövründə tikilmiş, lakin müvafiq sənədləri olmayan evlərin bölünməsi zamanı ilk növbədə həmin əmlaka sərf edilən vəsait və onun faktiki dəyəri müəyyənləşdirilməlidir. Bu...
06 Noyabr 2026, 11:40
Birgə yaşayış dövründə götürülən kredit boşanma zamanı ər-arvad arasında bölünə bilərmi?
Ailə münasibətlərinə xitam verilməsi zamanı tərəflər arasında yaranan əsas mübahisələrdən biri də nikah dövründə əldə edilmiş əmlakın və götürülmüş borc öhdəliklərinin necə bölüşdürülməsidir. Xüsusilə ər və ya arvaddan birinin birgə yaşayış dövründə bankdan kredit götürməsi, lakin sonradan boşanma baş verdikdə həmin borcun digər tərəflə bölüşdürülməsini tələb etməsi hüquqi baxımdan bir sıra suallar yaradır. Bu zaman ən çox maraq doğuran məsələlərdən biri kreditin yalnız bir tərəfin adına rəsmiləşdirilməsinə baxmayaraq, digər həyat yoldaşının da həmin borca görə məsuliyyət daşıyıb-daşımamasıdır.Vəkil Əminə İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, nikah dövründə götürülən hər bir kredit avtomatik olaraq ər-arvadın ümumi borcu hesab edilmir. Belə hallarda əsas məsələ...
06 Noyabr 2026, 10:40
Bunu edən sürücülər cərimələnəcək - 100 manat və 2 bal
Azərbaycanda avtomobil idarə edən sürücülərin böyük əksəriyyəti əsas yol hərəkəti qaydalarını — sürət həddini aşmamağı, qırmızı işıqda keçməməyi və təhlükəsizlik kəmərini bağlamağı yaxşı bilir. Lakin elə situasiyalar var ki, sürücülər adət etdikləri vərdişlərin və ya kiçik ehtiyatsızlıqların cərimə ilə nəticələndiyindən xəbərsiz olurlar. Yol hərəkəti haqqında qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş bu xırda detal kimi görünən qaydalar, əslində həm büdcənizə, həm də sürücülük balınıza ciddi təsir göstərə bilər.CityPost.az sükan arxasında tez-tez qarşılaşdığımız və cəriməyə səbəb olan həmin situasiyaları təqdim edir:Pəncərədən atılan kiçik bir zibilin baha başa gəlməsi Hərəkətdə olarkən və ya işıqforda gözləyərkən pəncərədən siqaret kötüyü, tullantı və ya salfet atmaq sadəcə mədəniyyətsizlik deyil,...
05 Noyabr 2026, 13:56
Evdə üç ildən artıq qeydiyyatda olan şəxsin razılığı olmadan mənzil satıla bilər? – Vəkildən AÇIQLAMA
Bəzi vətəndaşlar uzun müddət yaşadıqları və ya qeydiyyatda olduqları evin gələcəkdə satılması zamanı onların razılığının tələb olunub-olunmayacağı ilə maraqlanırlar. Xüsusilə bir mənzildə üç ildən artıq qeydiyyatda olan şəxslər həmin ünvanda qeydiyyat müddətinin onlara müəyyən mülkiyyət və ya satışa müdaxilə hüququ verib-vermədiyini aydınlaşdırmağa çalışırlar. Bəs evdə uzun müddət qeydiyyatda olmaq həmin mənzilin satılması zamanı şəxsin razılığını zəruri edirmi? Ev sahibi mənzili başqa şəxsə satmaq və ya bağışlamaq istədikdə qeydiyyatda olanların hüquqları necə qorunur?Vəkil Əli Qəmbərov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, şəxsin hər hansı mənzildə qeydiyyatda olma müddəti onun həmin əmlak üzərində mülkiyyət hüququ əldə etməsi demək deyil. Onun sözlərinə görə, vətəndaşın evdə...
05 Noyabr 2026, 09:30
Bank borcuna görə məhkəməsiz əmlaka həbs qoyula bilər? – Vəkildən AÇIQLAMA
Bank qarşısında kredit və ya digər maliyyə öhdəliyi olan şəxslər bəzən ödənişləri gecikdirdikdə məsələni yalnız bankın xəbərdarlıqları və məhkəmə müraciəti ilə məhdudlaşan proses kimi qiymətləndirirlər. Lakin qanunvericilikdə borcun tutulması ilə bağlı məhkəmədənkənar mexanizmlər də nəzərdə tutulub. Belə hallardan biri notarius tərəfindən aparılan icra qeydi institutudur. Bu mexanizm müəyyən şərtlər daxilində kreditorun məhkəməyə müraciət etmədən borcun tutulması prosesinə başlamasına imkan yarada bilər. Bəs notariusun icra qeydi nə deməkdir, bu sənəd əsasında borclunun əmlakına yönəlmək mümkündürmü və vətəndaşlar belə hallarla qarşılaşmamaq üçün nələrə diqqət etməlidirlər?Vəkil Lamiyə Tahirova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, borclunun bank və ya digər kreditor qarşısında öhdəliyini vaxtında yerinə yetirməməsi...
05 Noyabr 2026, 08:30
Ana evini oğluna bağışlasa, qızları buna etiraz edə bilərmi? – Vəkildən hüquqi izah
Ailə daxilində miras və daşınmaz əmlakla bağlı mübahisələrə tez-tez rast gəlinir. Xüsusilə valideynin mülkiyyətində olan evin övladlardan yalnız birinə qalmasını istəməsi digər övladlar arasında suallar yaradır. Məsələn, ev ananın adınadır, onun iki qızı və bir oğlu var. Ana istəyir ki, vəfatından sonra ev yalnız oğluna qalsın. Lakin qızları bu qərarla razılaşmır və onların həmin evdə yaşayış yeri üzrə qeydiyyatda olduğu bildirilir. Belə olan halda ana evi sağlığında oğluna bağışlaya bilərmi? Qızların qeydiyyatda olması bağışlama müqaviləsinə mane ola bilərmi? Bəs ana vəsiyyət etsə, ev tamamilə oğluna qalacaqmı?Vəkil Mədinə Leqayeva Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, bu məsələdə ilk növbədə daşınmaz əmlakın hüquqi statusu,...
04 Noyabr 2026, 11:40