Birgə yaşayış dövründə götürülən kredit boşanma zamanı ər-arvad arasında bölünə bilərmi?

Ailə münasibətlərinə xitam verilməsi zamanı tərəflər arasında yaranan əsas mübahisələrdən biri də nikah dövründə əldə edilmiş əmlakın və götürülmüş borc öhdəliklərinin necə bölüşdürülməsidir. Xüsusilə ər və ya arvaddan birinin birgə yaşayış dövründə bankdan kredit götürməsi, lakin sonradan boşanma baş verdikdə həmin borcun digər tərəflə bölüşdürülməsini tələb etməsi hüquqi baxımdan bir sıra suallar yaradır. Bu zaman ən çox maraq doğuran məsələlərdən biri kreditin yalnız bir tərəfin adına rəsmiləşdirilməsinə baxmayaraq, digər həyat yoldaşının da həmin borca görə məsuliyyət daşıyıb-daşımamasıdır.

Vəkil Əminə İsmayılzadə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, nikah dövründə götürülən hər bir kredit avtomatik olaraq ər-arvadın ümumi borcu hesab edilmir. Belə hallarda əsas məsələ kreditin hansı məqsədlə götürülməsi, əldə olunan vəsaitin hara xərclənməsi və həmin puldan ailənin ehtiyacları üçün istifadə olunub-olunmamasıdır.

Onun sözlərinə görə, ər və arvadın birgə yaşadığı müddətdə tərəflərdən birinin kredit götürməsi həmin borcun mütləq qaydada hər iki şəxs arasında bölünməsi anlamına gəlmir. Kreditin nikah dövründə rəsmiləşdirilməsi mühüm hal olsa da, məhkəmə mübahisəyə baxarkən yalnız bu faktla kifayətlənmir. Borcun yaranma səbəbi, vəsaitin istifadə istiqaməti və ailənin həmin kreditdən hansı formada faydalanması da nəzərə alınır.

Vəkil qeyd edib ki, əgər şəxs birgə yaşayış dövründə bankdan müəyyən məbləğdə kredit götürübsə, lakin həmin vəsaiti yalnız şəxsi məqsədləri üçün istifadə edibsə, ailənin bu puldan heç bir faydası olmayıbsa, bu halda həmin borcun digər həyat yoldaşının üzərinə qoyulması üçün əsas yaranmaya bilər. Belə vəziyyətdə məhkəmə borcun ər-arvad arasında bölünməsi tələbini təmin etməyə bilər.

Məsələn, ər və ya arvad nikah davam etdiyi müddətdə şəxsi ehtiyacları, özünə aid alış-veriş, şəxsi borclarının ödənilməsi və ya ailənin ümumi maraqları ilə əlaqəsi olmayan başqa məqsədlər üçün kredit götürə bilər. Əgər digər tərəfin həmin kreditin götürülməsindən xəbəri olmayıbsa, vəsait ailənin məişət ehtiyaclarına, yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasına, uşaqların təminatına və ya ümumi təsərrüfatın aparılmasına sərf edilməyibsə, bu borcun ümumi ailə öhdəliyi kimi qiymətləndirilməsi mübahisə doğurur.

Əksinə, kredit vəsaiti ailənin ümumi ehtiyaclarına yönəldilibsə, məsələn, mənzilin təmiri, məişət əşyalarının alınması, ailənin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması, uşaqların təhsili və digər zəruri xərclər üçün istifadə olunubsa, həmin borcun ər-arvad arasında bölüşdürülməsi məsələsinə baxıla bilər. Bu zaman kreditin yalnız bir tərəfin adına rəsmiləşdirilməsi həlledici amil sayılmır. Əsas diqqət vəsaitin faktiki olaraq hansı məqsədlə istifadə edilməsinə və ailənin həmin borcdan faydalanmasına yönəldilir.

Həmçinin oxuyun

Bunu edən sürücülər cərimələnəcək - 100 manat və 2 bal

Noyabrın 5-i ilə bağlı rəsmi xəbərdarlıq

Prezidentdən nazirin qayınatası ilə bağlı SƏRƏNCAM

Prezidentin yüksək vəzifə verdiyi şəxs görün KİMİN OĞLUDUR

Burada mühüm məqamlardan biri də sübut məsələsidir. Kredit götürən tərəf vəsaitin ailənin ümumi ehtiyaclarına sərf olunduğunu iddia edirsə, bunu təsdiq edən sənədlər və digər sübutlar məhkəməyə təqdim edilməlidir. Bank çıxarışları, ödəniş sənədləri, alış-veriş qəbzləri, köçürmələr və digər materiallar kreditin hansı istiqamətdə istifadə edildiyinin müəyyənləşdirilməsində əhəmiyyət daşıya bilər. Eyni zamanda qarşı tərəfin də kredit vəsaitinin ailəyə deyil, yalnız şəxsi məqsədlərə sərf edildiyini əsaslandırmaq imkanı var.

Digər tərəfdən, kredit müqaviləsinin kimin adına bağlanması ilə bank qarşısında borclu hesab edilən şəxsin kim olması məsələsini də fərqləndirmək lazımdır. Əgər kredit müqaviləsi yalnız ər və ya arvadın adına rəsmiləşdirilibsə, bank qarşısında müqavilə üzrə öhdəlik, bir qayda olaraq, həmin borcalanın üzərində qalır. Ər-arvad arasında borcun bölüşdürülməsi ilə bağlı məhkəmə mübahisəsi isə ayrıca hüquqi qiymətləndirmə tələb edir. Yəni tərəflər arasında borcun bölüşdürülməsi barədə qərar qəbul edilməsi bank qarşısında müqavilə öhdəliyinin avtomatik dəyişməsi demək deyil.

Beləliklə, nikah dövründə götürülmüş kreditin boşanma zamanı ər-arvad arasında bölünüb-bölünməməsi konkret vəziyyətdən asılıdır. Təkcə kreditin birgə yaşayış müddətində götürülməsi onun ümumi ailə borcu hesab edilməsi üçün kifayət etmir. Məhkəmə kreditin məqsədini, vəsaitin istifadə istiqamətini, ailənin həmin puldan faydalanıb-faydalanmadığını və tərəflərin təqdim etdiyi sübutları birlikdə qiymətləndirir.

Vəkil Əminə İsmayılzadənin açıqlamasından da aydın olur ki, bu məsələdə əsas meyar kreditin hansı tərəfin adına götürülməsi deyil, əldə olunan vəsaitin ailənin ümumi maraqlarına xidmət edib-etməməsidir. Buna görə də boşanma zamanı kredit borcunun bölünməsini tələb edən tərəfin iddiasını müvafiq sübutlarla əsaslandırması mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Əli