Diş ətindəki ağrısız şişkinlik təhlükəli xəstəliyin əlaməti ola bilər – Stomatoloqdan xəbərdarlıq
Tibb 13 Noyabr 2026, 10:30
520
Diş ətində yaranan kiçik şişkinlik, qızartı və ya digər dəyişikliklər bir çox insan tərəfindən ciddi qəbul edilmir. Xüsusilə ağrı olmadığı zaman insanlar bu əlamətlərin öz-özünə keçəcəyini düşünərək stomatoloqa müraciəti təxirə salırlar. Halbuki diş ətində müşahidə olunan kiçik bir şişkinlik bəzən dişin kök nahiyəsində və ya ətraf toxumalarda gedən iltihabi prosesin göstəricisi ola bilər. Belə problemlər vaxtında aşkarlanmadıqda dişin ətrafındakı yumşaq toxumaların və sümük toxumasının zədələnməsinə, hətta dişin itirilməsinə gətirib çıxara bilər.Bəs diş ətində ağrı verməyən şişkinlik hansı xəstəliklərdən xəbər verir? Bu əlamət nə zaman təhlükəli hesab olunur və dişi itirmək riskinin qarşısını almaq üçün hansı tədbirlər görülməlidir?
Mövzu ilə bağlı stomatoloq Hikmət Baxışov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, diş ətində yaranan hər hansı şişkinliyi qiymətləndirmək üçün ilk növbədə onun hansı səbəbdən meydana gəldiyi müəyyənləşdirilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu dəyişikliklər sadə diş əti iltihabından tutmuş, dişin kök nahiyəsində uzun müddət davam edən infeksion proseslərə qədər müxtəlif səbəblərlə bağlı ola bilər.
Stomatoloq qeyd edib ki, diş ətində şişkinlik yaradan əsas səbəblərdən biri gingivitdir. Gingivit diş ətinin iltihabıdır və əksər hallarda dişlərin üzərində toplanan ərp və bakterial yığıntılar nəticəsində inkişaf edir. Bu zaman diş ətində qızartı, şişkinlik, həssaslıq və diş fırçalayarkən qanama müşahidə oluna bilər. Xəstəlik ilkin mərhələdə aşkarlandıqda ağız boşluğunun düzgün gigiyenası və peşəkar stomatoloji təmizləmə ilə nəzarət altına alına bilər.
Həkimin sözlərinə görə, digər mühüm səbəblərdən biri dental abses, yəni diş və ya diş ətrafı toxumalarda irinli iltihab ocağının yaranmasıdır. Belə hallarda diş ətində kiçik qabarcıq və ya şişkinlik əmələ gələ bilər. Bəzən bu şişkinlikdən irin xaric olur və xəstə ağrının azaldığını hiss edir. Lakin ağrının olmaması infeksiyanın aradan qalxması demək deyil. Əksinə, bəzi hallarda iltihab ocağı uzun müddət davam edərək ətraf toxumalara zərər verə bilər.
Hikmət Baxışov diqqətə çatdırıb ki, diş ətindəki şişkinliklərin səbəbi yalnız diş ətinin özündə yaranan problemlərlə məhdudlaşmır. Bəzi hallarda dişin kök ucunda uzun müddət davam edən xroniki iltihabi proseslər də bu cür əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Dərin kariyes, diş sinirinin zədələnməsi və ya əvvəlki müalicənin uğursuz nəticələnməsi infeksiyanın dişin kök kanalları vasitəsilə kök ətrafı toxumalara yayılmasına səbəb ola bilər. Nəticədə kök ucunda iltihab ocağı formalaşır və bu proses diş ətində şişkinlik şəklində üzə çıxa bilər.
Stomatoloq bildirib ki, bəzi hallarda dişin özündə yaranan çatlar da iltihabi proseslərin inkişafına şərait yaradır. Xüsusilə üfüqi və şaquli istiqamətdə yaranan çatlar dişin daxilindəki toxumaların zədələnməsinə, bakteriyaların dişin dərin qatlarına və kök ətrafına keçməsinə səbəb ola bilər. Belə vəziyyətlərdə diş ətində lokal şişkinlik, fistul və digər dəyişikliklər müşahidə edilə bilər. Şaquli kök çatları isə bəzi hallarda dişin qorunmasını xeyli çətinləşdirir.
Müsahibimiz vurğulayıb ki, bu problemlərin dəqiq müəyyənləşdirilməsi üçün yalnız vizual müayinə kifayət etmir. Stomatoloq əvvəlcə diş ətinin vəziyyətini, dişlərin hərəkətliliyini, diş ətrafı cibləri, həssaslığı və digər kliniki göstəriciləri qiymətləndirir. Daha sonra ehtiyac olduqda rentgen müayinəsi aparılır. Rentgen görüntüləri dişin kök nahiyəsindəki dəyişiklikləri, sümük toxumasının vəziyyətini və mümkün iltihab ocaqlarını müəyyənləşdirməyə kömək edir. Bəzi mürəkkəb hallarda isə əlavə görüntüləmə müayinələrinə ehtiyac yarana bilər.
Həkimin sözlərinə görə, müalicə üsulu da məhz müayinələrin nəticələrinə əsasən seçilir. Əgər problem gingivitlə bağlıdırsa, diş daşlarının və ərpin təmizlənməsi, ağız gigiyenasının düzgün qurulması əsas müalicə istiqamətlərindən hesab olunur. İltihab dişin kök kanallarından qaynaqlanırsa, kanal müalicəsi tələb oluna bilər. Dental abses zamanı isə irinli ocağın boşaldılması və infeksiya mənbəyinin aradan qaldırılması vacibdir. Dişdə ciddi çat və ya kök sınığı aşkarlandıqda isə dişin saxlanılmasının mümkün olub-olmadığı ayrıca qiymətləndirilir.
Hikmət Baxışov əlavə edib ki, iltihabi proses erkən mərhələdə aşkarlanarsa, bir çox hallarda dişi qorumaq və daha ciddi fəsadların qarşısını almaq mümkündür. Lakin infeksiya uzun müddət davam etdikdə dişin ətrafındakı yumşaq toxumalar və sümük toxuması zədələnə bilər. Belə hallarda müalicə daha mürəkkəb olur, bəzi ağır vəziyyətlərdə isə dişin çəkilməsi zərurəti yaranır.
Həmçinin oxuyun
Stomatoloq vətəndaşlara diş ətindəki dəyişikliklərə laqeyd yanaşmamağı tövsiyə edib. Onun sözlərinə görə, şişkinlik ağrı verməsə belə, bu əlamət mütləq diqqətlə araşdırılmalıdır. Xüsusilə təkrarlanan şişkinlik, irin axıntısı, diş ətində qanama, ağızdan xoşagəlməz qoxu, dişlərin laxlaması və çeynəmə zamanı narahatlıq müşahidə olunarsa, stomatoloqa müraciət gecikdirilməməlidir.
Qeyd edək ki, ağız və diş sağlamlığının qorunmasında profilaktik müayinələrin də xüsusi əhəmiyyəti var. İnsanlar yalnız ağrı yarandıqda deyil, mütəmadi olaraq stomatoloji müayinədən keçməlidirlər. Dişlərin gündə iki dəfə fırçalanması, dişarası təmizliyin təmin edilməsi və peşəkar ağız gigiyenası diş əti xəstəliklərinin qarşısının alınmasına kömək edir.
Beləliklə, diş ətində yaranan kiçik şişkinlik hər zaman sadə problem olmaya bilər. Ağrının olmaması da xəstəliyin təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir. Vaxtında aparılan müayinə və düzgün müalicə dişlərin qorunmasına, iltihabın yayılmasının qarşısının alınmasına və daha ağır müdaxilələrə ehtiyac yaranmamasına imkan verir. Dişlərinizi itirmək istəmirsinizsə, ağız boşluğunda müşahidə etdiyiniz dəyişiklikləri görməzdən gəlməyin və stomatoloqa müraciəti təxirə salmayın.
Yusif
Sinə ağrısını özbaşına reflüks hesab etməyin – Qastroenteroloqdan xəbərdarlıq
Mədə-bağırsaq sistemi xəstəlikləri müasir dövrdə geniş yayılmış sağlamlıq problemləri sırasındadır. Xüsusilə qastroezofageal reflüks xəstəliyi (QERX) insanların gündəlik həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərən problemlərdən biridir. Mədə turşusunun qida borusuna geri qayıtması nəticəsində yaranan bu xəstəlik qıcqırma, döş sümüyü arxasında yanma, boğaza acı və ya turş mayenin gəlməsi, göynəmə kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Bəzi insanlar bu şikayətləri adi həzm pozuntusu hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmir, apteklərdən özbaşına dərman alaraq qəbul edirlər. Lakin simptomların müvəqqəti azalması xəstəliyin tam müalicə olunduğu anlamına gəlmir.Mövzu ilə bağlı qastroenteroloq Şahnaz Atayeva Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, gündəlik tibbi praktikada reflüks və digər xroniki mədə-bağırsaq xəstəliklərindən...
13 Noyabr 2026, 09:30
Ailə insanı gündəlik stressdən necə qoruyur? – Kardioloq-terapevtdən maraqlı açıqlama
Müasir dövrdə insanların gündəlik həyatı gərginlik, məsuliyyət, iş qayğıları və müxtəlif problemlərlə müşayiət olunur. İnsan hər gün həm sosial münasibətlərdə, həm iş həyatında, həm də şəxsi müstəvidə müəyyən çətinliklərlə üzləşir. Bu gərginliyin öhdəsindən gəlmək üçün isə onun etibar edə biləcəyi, özünü rahat və təhlükəsiz hiss etdiyi bir mühitə ehtiyacı var. Belə mühitin əsasını çox vaxt ailə təşkil edir. Sağlam ailə münasibətləri insanın emosional tarazlığını qorumağa, stressin təsirlərini azaltmağa və gündəlik çətinliklər qarşısında daha güclü olmağa kömək edə bilər.Bəs ailə insanın stressdən qorunmasında hansı rolu oynayır? Ailə daxilində mənəvi dəstəyin və qarşılıqlı anlaşmanın olmaması insanın psixoloji vəziyyətinə necə təsir göstərir? Ailədə...
13 Noyabr 2026, 08:30
İnqalyasiya uşaqlara zərərlidirmi, asılılıq yaradırmı? – Pediatrdan valideynlərə vacib xəbərdarlıq
Uşaqlarda öskürək, bronxit, bronxial astma və digər tənəffüs sistemi xəstəlikləri zamanı istifadə olunan müalicə üsullarından biri də inqalyasiyadır. Xüsusilə soyuqdəymə və respirator infeksiyaların artdığı dövrlərdə valideynlər uşaqlarına inqalyasiya etdirməyə üstünlük verirlər. Lakin bu üsulla bağlı cəmiyyətdə bir sıra suallar və yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəzi valideynlər inqalyasiyanın uşağın ağciyərlərinə zərər verəcəyindən, digərləri isə uzun müddət istifadə edildikdə asılılıq yaradacağından narahat olurlar. Əslində, inqalyasiya düzgün dərman, uyğun doza və həkim göstərişi ilə tətbiq edildikdə tənəffüs yolu xəstəliklərinin müalicəsində faydalı üsullardan biri hesab olunur.Pediatr Günay Rəsulova bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, inqalyasiya müasir tibbdə geniş istifadə edilən müalicə üsullarındandır və onun əsas...
12 Noyabr 2026, 11:00
Təkrarlanan boğulma tutmaları panik atak yaradır? – ALLERQOLOQ CAVAB VERDİ
Bronxial astma yalnız tənəffüs yollarına təsir göstərən xəstəlik deyil, uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda insanın psixoloji vəziyyətinə və gündəlik həyatına da ciddi təsir edə bilər. Xüsusilə təkrarlanan boğulma tutmaları, nəfəs darlığı və hava çatışmazlığı hissi yaşayan xəstələrdə zamanla güclü təşviş, həyəcan və panik atak əlamətləri meydana çıxa bilər. Belə insanlar hər an yenidən boğulma tutması keçirəcəklərindən, nəfəs ala bilməyəcəklərindən, hətta həyatlarını itirəcəklərindən qorxurlar.Allerqoloq Gülnar Quliyeva bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, bronxial astmadan uzun müddət əziyyət çəkən, lakin düzgün və davamlı müalicə almayan pasiyentlərdə belə psixoloji problemlərə tez-tez rast gəlinir. Onun sözlərinə görə, təkrarlanan boğulma tutmaları xəstələrdə yalnız fiziki narahatlıq yaratmır,...
12 Noyabr 2026, 10:00
Təmiz angioqrafiya ürək problemini tam istisna etmir – KARDİOLOQDAN XƏBƏRDARLIQ
Sinədə göynəmə, yanma və ağrı şikayətləri ilə həkimə müraciət edən bəzi xəstələrdə aparılan müayinələr gözlənilməz nəticə ortaya çıxarır. Belə ki, xəstənin fiziki yüklənmə zamanı ürəyində qan dövranı pozuntusuna işarə edən əlamətlər müşahidə olunur, treadmill testinin nəticəsi müsbət çıxır. Lakin daha sonra aparılan koronar angioqrafiya zamanı ürəyi qidalandıran əsas damarlarda hər hansı ciddi daralma və ya tıxanıqlıq aşkarlanmır. Bu isə xəstələrdə haqlı olaraq sual yaradır: Əgər ürək damarları təmizdirsə, bəs sinədəki ağrı və yanmanın səbəbi nədir?Kardioloq Sahilə Tacəddinova bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda söhbət ürəyin kiçik damarlarında qan dövranının pozulması ilə əlaqəli olan və kardiologiyada mikrovaskulyar angina, yaxud...
12 Noyabr 2026, 09:00
Hansı əlamətlər ağır nikotin asılılığını göstərir? – Pulmonoloq izah etdi
Siqaret çəkmək bir çox insan tərəfindən sadəcə gündəlik vərdiş kimi qəbul edilsə də, əslində bu, nikotinin yaratdığı güclü fizioloji və psixoloji asılılıqdır. Bəzi insanlar siqareti yalnız müəyyən vaxtlarda, məsələn, yeməkdən sonra və ya çay içərkən çəkdiklərini düşünsələr də, digərləri gün ərzində siqaretsiz qala bilmir. Xüsusilə səhər yuxudan oyanan kimi siqaretə ehtiyac hiss etmək, gün ərzində bir qutudan çox siqaret çəkmək və siqaret çəkmədikdə əsəbilik, gərginlik, narahatlıq yaşamaq nikotin asılılığının ciddi göstəriciləri ola bilər.Bəs hansı əlamətlər insanda ağır nikotin asılılığının olduğunu göstərir? Siqaret orqanizmdə hansı dəyişikliklərə səbəb olur? Təkcə siqaret çəkən şəxs deyil, onun ətrafındakı insanlar da bu vərdişin zərərli təsirləri...
11 Noyabr 2026, 11:00