İnqalyasiya uşaqlara zərərlidirmi, asılılıq yaradırmı? – Pediatrdan valideynlərə vacib xəbərdarlıq

Uşaqlarda öskürək, bronxit, bronxial astma və digər tənəffüs sistemi xəstəlikləri zamanı istifadə olunan müalicə üsullarından biri də inqalyasiyadır. Xüsusilə soyuqdəymə və respirator infeksiyaların artdığı dövrlərdə valideynlər uşaqlarına inqalyasiya etdirməyə üstünlük verirlər. Lakin bu üsulla bağlı cəmiyyətdə bir sıra suallar və yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəzi valideynlər inqalyasiyanın uşağın ağciyərlərinə zərər verəcəyindən, digərləri isə uzun müddət istifadə edildikdə asılılıq yaradacağından narahat olurlar. Əslində, inqalyasiya düzgün dərman, uyğun doza və həkim göstərişi ilə tətbiq edildikdə tənəffüs yolu xəstəliklərinin müalicəsində faydalı üsullardan biri hesab olunur.

Pediatr Günay Rəsulova bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, inqalyasiya müasir tibbdə geniş istifadə edilən müalicə üsullarındandır və onun əsas üstünlüyü dərmanın birbaşa tənəffüs yollarına çatdırılmasıdır. Həkimin sözlərinə görə, bu üsul zamanı dərman xüsusi cihaz vasitəsilə xırda hissəciklərə, yəni aerozol formasına çevrilir və xəstə nəfəs aldıqda həmin hissəciklər tənəffüs yollarına daxil olur.

Pediatr qeyd edib ki, inqalyasiyanın əsas məqsədi istifadə olunan dərmanın təsirini birbaşa problem olan nahiyədə təmin etməkdir. Beləliklə, bəzi dərmanlar ağızdan qəbul edildikdə və ya inyeksiya yolu ilə tətbiq olunduqda yaranan sistemik təsirlərdən fərqli olaraq, inhalyasiya vasitəsilə tənəffüs yollarına daha birbaşa çatdırıla bilir. Bu xüsusiyyət xüsusilə bronxların daralması və tənəffüs yollarında iltihabla müşayiət olunan xəstəliklərdə əhəmiyyət daşıyır.

Günay Rəsulovanın sözlərinə görə, valideynlərin inqalyasiya ilə bağlı ən çox verdiyi suallardan biri bu müalicənin uşaqlara zərərli olub-olmamasıdır. Həkim bildirib ki, inqalyasiyanın özündən qorxmağa ehtiyac yoxdur. Lakin burada əsas məsələ hansı dərmanın istifadə olunması, onun dozası və müalicə müddətidir. Çünki inqalyasiya cihazı yalnız dərmanı tənəffüs yollarına çatdıran vasitədir. Cihazın istifadəsi avtomatik olaraq müalicənin düzgün və təhlükəsiz olması demək deyil.

Pediatr vurğulayıb ki, inqalyasiya zamanı istifadə olunan preparatlar uşağın yaşına, çəkisinə, diaqnozuna və ümumi sağlamlıq vəziyyətinə uyğun seçilməlidir. Məsələn, bronxları genişləndirən, iltihabı azaldan və ya müəyyən hallarda tənəffüs yollarındakı ifrazatın xüsusiyyətlərinə təsir edən dərmanların hər biri fərqli məqsədlə istifadə olunur. Buna görə də bütün öskürək və soyuqdəymə hallarında eyni preparatla inqalyasiya aparmaq düzgün yanaşma deyil.Valideynlər arasında geniş yayılmış başqa bir narahatlıq isə inqalyasiyanın asılılıq yaratması ilə bağlıdır. Günay Rəsulova bildirib ki, inqalyasiya üsulunun özü asılılıq yaratmır. Hətta müəyyən xəstəliklərdə uzun müddət inhalyasiya şəklində dərman qəbul etmək lazım gəlsə belə, bu, uşağın həmin müalicədən asılı vəziyyətə düşməsi demək deyil. Xəstəlik nəzarətdə saxlanıldığı müddətdə dərmanların davamlı istifadəsinə ehtiyac yaranması isə müalicə asılılığı kimi qiymətləndirilməməlidir.

Həkimin sözlərinə görə, xüsusilə bronxial astma kimi xroniki xəstəliklərdə inhalyasiya şəklində istifadə olunan preparatlar uzunmüddətli müalicənin mühüm hissəsi ola bilər. Bu dərmanlar tənəffüs yollarında iltihabı nəzarətdə saxlamağa, simptomların və kəskinləşmələrin qarşısını almağa kömək edir. Xəstənin vəziyyəti yaxşılaşdıqda dərmanları özbaşına dayandırması isə xəstəliyin yenidən kəskinləşməsinə səbəb ola bilər. Müalicənin davam etdirilməsi, dozanın dəyişdirilməsi və ya preparatın dayandırılması barədə qərarı yalnız həkim verməlidir.

Pediatr valideynləri xüsusilə tanışların və qonşuların məsləhəti ilə uşaqlara inqalyasiya etdirməkdən çəkindirib. Onun sözlərinə görə, bir uşağa faydalı olan preparat başqa uşaq üçün uyğun olmaya bilər. Hətta eyni simptomlarla müraciət edən iki xəstənin belə müalicə yanaşması fərqlənə bilər. Çünki öskürək müxtəlif səbəblərdən yarana bilər və hər öskürək bronxların daralması, yaxud ağciyərlərdə problem olması demək deyil.

Həmçinin oxuyun

Erməni mediası arqumentlərdən niyə çəkinir?

Tanınmış sənətçimiz qəfil VƏFAT ETDİ

9 gün iş olmayacaq- TƏQVİM

7 gün dərs olmayacaq- TARİXLƏR

Günay Rəsulova bildirib ki, bəzi yuxarı tənəffüs yolu xəstəliklərində müəyyən inhalyasiya preparatlarının istifadəsi məqsədəuyğun olmaya, hətta əks-göstəriş təşkil edə bilər. Bu səbəbdən əvvəlcə uşağın müayinəsi aparılmalı, xəstəliyin səbəbi müəyyənləşdirilməli və yalnız bundan sonra uyğun müalicə seçilməlidir. Xüsusilə bronxları genişləndirən preparatların həkim göstərişi olmadan istifadəsi ürəkdöyünmə, titrəmə və digər əlavə təsirlərə səbəb ola bilər.İnqalyasiya zamanı cihazın düzgün istifadəsi də müalicənin effektivliyinə təsir göstərən mühüm amillərdəndir. Dərmanın düzgün miqdarda hazırlanması, maskanın uşağın üzünə uyğun yerləşdirilməsi, prosedurun təyin olunan müddətdə aparılması və cihazın hər istifadədən sonra təmizlənməsi vacibdir. Gigiyena qaydalarına əməl edilmədikdə cihazın hissələrində mikroorqanizmlər toplanaraq əlavə infeksiya riski yarada bilər.

Bundan başqa, valideynlər inqalyasiya ilə buxar prosedurunu da qarışdırmamalıdırlar. Nebulayzer vasitəsilə dərman aerozolunun tənəffüs yollarına çatdırılması ilə qaynar suyun buxarının nəfəsə alınması eyni üsul deyil. Xüsusilə uşaqlara qaynar su üzərində buxar inhalyasiyası etdirmək yanıq təhlükəsi yaradır. Nebulayzerə isə həkim tərəfindən təyin edilməyən yağlar, bitki dəmləmələri və digər məhlullar əlavə edilməməlidir. Bu cür maddələr tənəffüs yollarında qıcıqlanma və əlavə fəsadlara səbəb ola bilər.

Pediatrın sözlərinə görə, inqalyasiya hər bir öskürəyin müalicəsi deyil və uşağın xəstələnməsi avtomatik olaraq bu prosedura ehtiyac olduğu anlamına gəlmir. Bəzi hallarda sadəcə maye qəbulunun artırılması, burun yollarının fizioloji məhlulla təmizlənməsi və digər dəstəkləyici tədbirlər kifayət edə bilər. Hansı müalicənin seçilməsi isə xəstəliyin səbəbindən və uşağın vəziyyətindən asılıdır.Əgər uşaqda ciddi nəfəs darlığı, qabırğaarası nahiyələrin içəri çəkilməsi, dodaqlarda göyərmə, danışmaqda və ya maye qəbul etməkdə çətinlik müşahidə olunursa, evdə inqalyasiya etməklə kifayətlənmək olmaz. Belə hallarda təcili tibbi yardım tələb olunur.

Beləliklə, inqalyasiya düzgün tətbiq edildikdə uşaqlarda müəyyən tənəffüs sistemi xəstəliklərinin müalicəsində effektiv vasitə ola bilər. Bu üsulun özü asılılıq yaratmır və təhlükəsizliyi əsasən istifadə edilən preparatdan, dozadan və tətbiq qaydalarından asılıdır. Valideynlər bilməlidirlər ki, inqalyasiya nə hər öskürəyin dərmanıdır, nə də özbaşına tətbiq edilə biləcək prosedurdur. Ən düzgün yanaşma uşağı müayinə etdirmək, diaqnozu dəqiqləşdirmək və müalicəni pediatrın göstərişlərinə uyğun aparmaqdır.

Əli