Sinə ağrısını özbaşına reflüks hesab etməyin – Qastroenteroloqdan xəbərdarlıq

Mədə-bağırsaq sistemi xəstəlikləri müasir dövrdə geniş yayılmış sağlamlıq problemləri sırasındadır. Xüsusilə qastroezofageal reflüks xəstəliyi (QERX) insanların gündəlik həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərən problemlərdən biridir. Mədə turşusunun qida borusuna geri qayıtması nəticəsində yaranan bu xəstəlik qıcqırma, döş sümüyü arxasında yanma, boğaza acı və ya turş mayenin gəlməsi, göynəmə kimi əlamətlərlə özünü göstərə bilər. Bəzi insanlar bu şikayətləri adi həzm pozuntusu hesab edərək uzun müddət həkimə müraciət etmir, apteklərdən özbaşına dərman alaraq qəbul edirlər. Lakin simptomların müvəqqəti azalması xəstəliyin tam müalicə olunduğu anlamına gəlmir.

Mövzu ilə bağlı qastroenteroloq Şahnaz Atayeva Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, gündəlik tibbi praktikada reflüks və digər xroniki mədə-bağırsaq xəstəliklərindən əziyyət çəkən çoxsaylı pasiyentlərlə qarşılaşırlar. Onun sözlərinə görə, xüsusilə qıcqırma, yanma və göynəmə şikayətləri ilə müraciət edən xəstələrin bir qismi uzun müddət həkim müayinəsi olmadan dərman qəbul edir.

Həkim qeyd edib ki, bu cür pasiyentlər bəzən illərlə eyni şikayətləri yaşayır, müəyyən preparatlardan istifadə etdikdə müvəqqəti rahatlıq əldə etsələr də, bir müddət sonra əlamətlər yenidən başlayır. Bunun əsas səbəblərindən biri müalicənin düzgün diaqnoz və həkim nəzarəti olmadan aparılmasıdır. Reflüks əlamətlərini aradan qaldırmaq üçün qəbul edilən dərmanlar hər kəsdə eyni nəticəni vermir. Preparatın seçimi xəstəliyin ağırlığından, simptomların xarakterindən, yanaşı xəstəliklərdən və pasiyentin ümumi sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır.

Şahnaz Atayeva vurğulayıb ki, mədə turşusunun azalmasına yönəlmiş preparatların özbaşına və uzun müddət istifadəsi düzgün yanaşma deyil. Belə dərmanlar müəyyən göstərişlər əsasında və həkimin təyin etdiyi müddətdə qəbul edilməlidir. Xəstənin şikayətlərinin azalması dərmanı qeyri-məhdud müddətdə istifadə edə biləcəyi anlamına gəlmir. Eyni zamanda, müalicə dayandırıldıqdan sonra simptomların qayıtması da avtomatik olaraq preparatın təsirsiz olması demək deyil. Belə hallarda xəstəliyin səbəbi və müalicə strategiyası yenidən qiymətləndirilməlidir.

Qastroenteroloq müasir tibbdə reflüks xəstəliyinin müalicəsində proton pompası inhibitorları ilə yanaşı, daha yeni təsir mexanizminə malik preparatların da istifadə olunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, kaliumla rəqabət aparan turşu blokatorları (P-CAB) bu istiqamətdə diqqət çəkən dərman qruplarındandır. Bu preparatlar mədədə turşu ifrazını fərqli mexanizmlə bloklayır və bəzi hallarda daha sürətli turşu nəzarəti təmin edə bilir.

Mütəxəssis qeyd edib ki, ənənəvi proton pompası inhibitorlarından fərqli olaraq, P-CAB qrupuna aid preparatların təsiri mədə turşuluğundan aktivləşmə baxımından asılı deyil. Bu xüsusiyyət onların təsir mexanizmini fərqləndirir. Həmçinin bəzi preparatlar yemək qəbulundan asılı olmayaraq istifadə edilə bilər. Lakin bu, bütün turşuazaldıcı dərmanların eyni qaydada qəbul edilməsi demək deyil. Hər bir preparatın istifadə təlimatı, dozası və qəbul qaydası ayrıca nəzərə alınmalıdır.

Həkim bildirib ki, reflüks xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxslər yalnız dərman qəbuluna güvənməməli, gündəlik vərdişlərinə də diqqət yetirməlidirlər. Xüsusilə artıq çəkisi olan şəxslərdə çəkinin azaldılması, yatmazdan əvvəl ağır yeməklərdən uzaq durmaq, qida qəbulundan dərhal sonra uzanmamaq və fərdi olaraq simptomları artıran qidalardan çəkinmək şikayətlərin azalmasına kömək edə bilər. Gecə reflüksü yaşayan şəxslərin yatağın baş hissəsini bir qədər yüksəltməsi də faydalı ola bilər.

Qastroenteroloq onu da diqqətə çatdırıb ki, uzun müddət davam edən qıcqırma və yanma şikayətləri hər zaman reflükslə əlaqəli olmaya bilər. Bəzi hallarda oxşar əlamətlər digər mədə-bağırsaq problemləri, qida borusu xəstəlikləri və hətta ürək-damar sistemi ilə bağlı vəziyyətlər zamanı da müşahidə edilə bilər. Buna görə də xüsusilə ilk dəfə yaranan, güclü və ya xarakteri dəyişən sinə ağrısını özbaşına reflüks hesab etmək təhlükəlidir. Udma çətinliyi, səbəbsiz çəki itkisi, qanlı qusma, qara nəcis və qanazlığı kimi əlamətlər olduqda isə gecikmədən tibbi müayinədən keçmək lazımdır.

Həmçinin oxuyun

"Qoca Mazelli"yə daha bir zərbə:   Mehdiyevin “ayaqqabıcütləyən”i həbsxananın kandarında...

Erməni mediası arqumentlərdən niyə çəkinir?

Tanınmış sənətçimiz qəfil VƏFAT ETDİ

9 gün iş olmayacaq- TƏQVİM

Beləliklə, reflüks xəstəliyinin müalicəsində əsas məqsəd yalnız qıcqırma və yanmanı müvəqqəti aradan qaldırmaq deyil, problemin səbəbini müəyyənləşdirmək və düzgün müalicə strategiyası seçməkdir. Müasir preparatlar müalicə imkanlarını genişləndirsə də, onların həkim nəzarəti olmadan qəbulu tövsiyə edilmir. İllərlə davam edən mədə yanması və qıcqırma şikayətlərini adi hal kimi qəbul etmək əvəzinə, vaxtında qastroenteroloqa müraciət etmək daha doğru yanaşmadır.

Yeganə