Təkrarlanan boğulma tutmaları panik atak yaradır? – ALLERQOLOQ CAVAB VERDİ
Tibb 12 Noyabr 2026, 10:00
377
Bronxial astma yalnız tənəffüs yollarına təsir göstərən xəstəlik deyil, uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda insanın psixoloji vəziyyətinə və gündəlik həyatına da ciddi təsir edə bilər. Xüsusilə təkrarlanan boğulma tutmaları, nəfəs darlığı və hava çatışmazlığı hissi yaşayan xəstələrdə zamanla güclü təşviş, həyəcan və panik atak əlamətləri meydana çıxa bilər. Belə insanlar hər an yenidən boğulma tutması keçirəcəklərindən, nəfəs ala bilməyəcəklərindən, hətta həyatlarını itirəcəklərindən qorxurlar.
Allerqoloq Gülnar Quliyeva bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, bronxial astmadan uzun müddət əziyyət çəkən, lakin düzgün və davamlı müalicə almayan pasiyentlərdə belə psixoloji problemlərə tez-tez rast gəlinir. Onun sözlərinə görə, təkrarlanan boğulma tutmaları xəstələrdə yalnız fiziki narahatlıq yaratmır, eyni zamanda onların psixoloji vəziyyətinə də mənfi təsir göstərir.
Həkim qeyd edib ki, bronxial astma zamanı tənəffüs yollarında iltihab və daralma baş verir. Bu proses nəticəsində xəstələrdə nəfəs darlığı, sinədə sıxılma, xırıltılı tənəffüs, öskürək və hava çatışmazlığı hissi yaranır. Bəzən tutmalar qəfil başlayır və insanın normal nəfəs almasını çətinləşdirir. Xüsusilə gecə saatlarında və fiziki aktivlik zamanı meydana çıxan bu əlamətlər xəstənin gündəlik həyatına ciddi təsir göstərə bilir.
Gülnar Quliyevanın sözlərinə görə, boğulma hissinin təkrar-təkrar yaşanması insanda ölüm qorxusu formalaşdıra bilər. Xəstə hər dəfə nəfəsi daralanda yenidən eyni vəziyyətlə qarşılaşacağını düşünür, nəfəsinin dayanacağından və köməksiz qalacağından narahat olur. Zaman keçdikcə bu qorxu yalnız astma tutması zamanı deyil, heç bir fiziki əlamət olmadığı hallarda da özünü göstərə bilər.Belə pasiyentlərdə bəzən panik atak əlamətləri də müşahidə olunur. İnsan nəfəs almaqda çətinlik çəkəcəyini düşündüyü üçün daim özünü gərgin hiss edir, ətrafdakı vəziyyətə qarşı həssaslaşır və xəstəliyin yenidən kəskinləşəcəyini gözləyir. Hətta bəzi xəstələr evdən çıxarkən dərmanlarını götürüb-götürmədiklərini dəfələrlə yoxlayır, inhalyatorları yanlarında olmadıqda özlərini təhlükədə hiss edirlər.
Allerqoloq vurğulayıb ki, uzun müddət düzgün müalicə almayan xəstələrdə bu qorxu o qədər güclənə bilər ki, onların sosial və əmək fəaliyyəti də məhdudlaşar. Bəzi insanlar dərmanları yanında olmadıqda işə getməkdən, uzaq məsafələrə səfər etməkdən, evdən tək çıxmaqdan çəkinirlər. Halbuki bu vəziyyətin qarşısını almaq üçün ilk növbədə astmanın düzgün diaqnoz edilməsi və xəstəliyə nəzarətin təmin olunması vacibdir.
Həkimin diqqətə çatdırdığı digər mühüm məqam isə odur ki, düzgün müalicə alan bronxial astma xəstələri tamamilə normal həyata yaxın həyat tərzi sürə bilərlər. Astma diaqnozunun qoyulması insanın ömür boyu boğulma tutmaları ilə yaşamalı olduğu anlamına gəlmir. Müasir müalicə üsulları ilə xəstəliyə nəzarət etmək, tutmaların sayını azaltmaq, simptomları aradan qaldırmaq və fiziki aktivliyi qorumaq mümkündür.
Gülnar Quliyevanın sözlərinə görə, uzun müddət müalicəsiz qalan və ya yalnız tutma zamanı dərman qəbul edən xəstələrdə əsas problem astmanın nəzarətdə saxlanılmamasıdır. Belə hallarda xəstə nəfəs darlığı və digər əlamətlərə görə daim narahat olur. Lakin mütəxəssis tərəfindən düzgün müalicə planı hazırlandıqda, dərmanlar təyin olunduğu qaydada və davamlı istifadə edildikdə xəstənin vəziyyətində əhəmiyyətli yaxşılaşma əldə edilə bilər.Astma müalicəsində yalnız boğulma tutması baş verdikdə istifadə edilən dərmanlara güvənmək düzgün yanaşma hesab olunmur. Xəstəliyin uzunmüddətli nəzarəti üçün bir çox pasiyentə tənəffüs yollarındakı iltihabı azaltmağa yönəlmiş inhalyasion müalicə tələb olunur. Dərmanların növü, dozası və istifadə müddəti isə xəstənin vəziyyətinə uyğun olaraq həkim tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir. Müalicə nəticəsində şikayətlər azaldıqda belə, xəstənin özbaşına dərmanları dayandırması düzgün deyil.
Mütəxəssis qeyd edib ki, bəzi xəstələr müalicədən sonra artıq nəfəs darlığı, xırıltı və boğulma hissi yaşamasalar da, əvvəlki qorxularından tam xilas ola bilmirlər. Onlar bir müddət dərmanlarını daim yanında saxlamağa ehtiyac duyur, inhalyator olmadıqda yenidən tutma keçirəcəklərini düşünürlər. Hətta həkim müayinəsinə gələrkən belə yolda dərmanlarını götürmədiklərini xatırlamaları təşvişə səbəb ola bilər.Bu baxımdan astma xəstələrinin müalicəsində psixoloji vəziyyətin də nəzərə alınması vacibdir. Çünki uzun müddət davam edən qorxu və panik atak əlamətləri insanın həyat keyfiyyətini aşağı sala, müalicəyə münasibətinə və gündəlik fəaliyyətinə təsir göstərə bilər. Belə hallarda əsas tənəffüs xəstəliyinə nəzarətlə yanaşı, ehtiyac olduqda psixoloji dəstək və müvafiq mütəxəssis yardımı da əhəmiyyət daşıyır.
Allerqoloq bildirib ki, bronxial astma diaqnozu alan şəxslər ümidsizliyə qapılmamalıdırlar. Xəstəliyin düzgün müalicəsi və müntəzəm həkim nəzarəti ilə insanlar boğulma, xırıltı və nəfəs darlığı olmadan gündəlik həyatlarını davam etdirə bilərlər. Bunun üçün müalicə fərdi qaydada seçilməli, xəstələr inhalyatorlardan düzgün istifadə etməli və həkimin müəyyən etdiyi müalicə planına əməl etməlidirlər.
Həmçinin oxuyun
Qeyd edək ki, bronxial astma düzgün müalicə ilə əksər hallarda nəzarətdə saxlanıla bilsə də, onu tamamilə zərərsiz xəstəlik hesab etmək olmaz. Ağır astma tutmaları həyati təhlükə yarada bilər. Nəfəs darlığı sürətlə artırsa, xəstə danışmaqda çətinlik çəkirsə və ya istifadə etdiyi təcili yardım dərmanı təsir göstərmirsə, dərhal tibbi yardım çağırılmalıdır.
Beləliklə, bronxial astma ilə mübarizədə əsas məqsəd yalnız boğulma tutmasını aradan qaldırmaq deyil, xəstəliyə uzunmüddətli nəzarət etmək və insanın normal həyat keyfiyyətini qorumaqdır. Düzgün müalicə alan astma xəstəsi hər an boğulmaq qorxusu ilə yaşamağa məcbur deyil. Unutmaq olmaz ki, vaxtında mütəxəssisə müraciət etmək, müalicəni yarımçıq saxlamamaq və xəstəliyi nəzarətdə saxlamaq həm fiziki sağlamlıq, həm də psixoloji rahatlıq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Yusif
Təmiz angioqrafiya ürək problemini tam istisna etmir – KARDİOLOQDAN XƏBƏRDARLIQ
Sinədə göynəmə, yanma və ağrı şikayətləri ilə həkimə müraciət edən bəzi xəstələrdə aparılan müayinələr gözlənilməz nəticə ortaya çıxarır. Belə ki, xəstənin fiziki yüklənmə zamanı ürəyində qan dövranı pozuntusuna işarə edən əlamətlər müşahidə olunur, treadmill testinin nəticəsi müsbət çıxır. Lakin daha sonra aparılan koronar angioqrafiya zamanı ürəyi qidalandıran əsas damarlarda hər hansı ciddi daralma və ya tıxanıqlıq aşkarlanmır. Bu isə xəstələrdə haqlı olaraq sual yaradır: Əgər ürək damarları təmizdirsə, bəs sinədəki ağrı və yanmanın səbəbi nədir?Kardioloq Sahilə Tacəddinova bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda söhbət ürəyin kiçik damarlarında qan dövranının pozulması ilə əlaqəli olan və kardiologiyada mikrovaskulyar angina, yaxud...
12 Noyabr 2026, 09:00
Hansı əlamətlər ağır nikotin asılılığını göstərir? – Pulmonoloq izah etdi
Siqaret çəkmək bir çox insan tərəfindən sadəcə gündəlik vərdiş kimi qəbul edilsə də, əslində bu, nikotinin yaratdığı güclü fizioloji və psixoloji asılılıqdır. Bəzi insanlar siqareti yalnız müəyyən vaxtlarda, məsələn, yeməkdən sonra və ya çay içərkən çəkdiklərini düşünsələr də, digərləri gün ərzində siqaretsiz qala bilmir. Xüsusilə səhər yuxudan oyanan kimi siqaretə ehtiyac hiss etmək, gün ərzində bir qutudan çox siqaret çəkmək və siqaret çəkmədikdə əsəbilik, gərginlik, narahatlıq yaşamaq nikotin asılılığının ciddi göstəriciləri ola bilər.Bəs hansı əlamətlər insanda ağır nikotin asılılığının olduğunu göstərir? Siqaret orqanizmdə hansı dəyişikliklərə səbəb olur? Təkcə siqaret çəkən şəxs deyil, onun ətrafındakı insanlar da bu vərdişin zərərli təsirləri...
11 Noyabr 2026, 11:00
Hepatit B, C və D virusları bir-birindən necə fərqlənir? Həkim AÇIQLADI
Hepatit virusları qaraciyəri zədələyən və müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilən infeksion xəstəliklərdir. Hepatit A, B, C, D və E viruslarının hər birinin yoluxma mexanizmi, orqanizmdə yaratdığı fəsadlar və müalicə yanaşmaları fərqlidir. Xüsusilə hepatit B, C və D virusları qaraciyərdə uzunmüddətli iltihaba, xroniki xəstəliyə, bəzi hallarda isə sirroz və qaraciyər xərçənginə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, cəmiyyətdə bu viruslarla bağlı bir sıra yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Məsələn, hepatit B-yə yoluxan şəxsin sonradan hepatit C xəstəliyinə tutulması və ya bir virusun digərinə çevrilməsi barədə suallar tez-tez səsləndirilir.Bəs hepatit B, hepatit C-yə çevrilə bilərmi? Bu xəstəliklərdən qorunmağın ən effektiv yolu nədir? Hepatit D...
11 Noyabr 2026, 10:00
Böyrəklərin sağlamlığını hansı analizlərlə yoxlamaq olar? – Nefroloqdan vacib tövsiyələr
Böyrəklər orqanizmin normal fəaliyyəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan orqanlardandır. Onlar qanın süzülməsi, orqanizmdə artıq maye və zərərli maddələrin xaric edilməsi, su-duz balansının qorunması və qan təzyiqinin tənzimlənməsində iştirak edir. Böyrəklərin fəaliyyətində yaranan pozuntular isə ilkin mərhələdə hər zaman aydın simptomlarla özünü göstərmir. Bu səbəbdən insan özünü sağlam hiss etsə belə, böyrəklərinin vəziyyətini müəyyən aralıqlarla yoxlatdırması vacibdir.Bəs böyrəklərin sağlam olub-olmadığını hansı müayinələrlə öyrənmək mümkündür? Bunun üçün hansı analizlər verilməli, ultrasəs müayinəsinə nə zaman müraciət edilməlidir?Nefroloq Rəşid Mahmudov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, böyrəklərdə yaranan problemlər bəzi hallarda insanın xarici görünüşündə də müəyyən dəyişikliklərlə özünü göstərə bilər. Xüsusilə üz nahiyəsində, göz ətrafında və...
11 Noyabr 2026, 09:00
Hansı baş ağrıları uşaqlarda təhlükə əlaməti sayılır? Nevroloq AÇIQLADI
Uşaqların baş ağrısından şikayət etməsi bir çox valideyn tərəfindən bəzən ciddi qəbul olunmur. Xüsusilə azyaşlı uşaqlarla bağlı belə bir fikir formalaşıb ki, baş ağrısı daha çox böyüklərdə rast gəlinən problemdir və uşaqların bu cür şikayətləri ya yorğunluqdan, ya da adi narahatlıqdan qaynaqlanır. Halbuki baş ağrısı uşaqlarda da kifayət qədər rast gəlinən şikayətlərdən biridir və bəzi hallarda ciddi sağlamlıq problemlərinin ilkin əlaməti ola bilər. Buna görə də valideynlər uşağın baş ağrısı şikayətinə laqeyd yanaşmamalı, xüsusilə ağrı təkrarlanırsa və ya digər əlamətlərlə müşayiət olunursa, mütləq həkimə müraciət etməlidirlər.Həkim-nevroloq Elşən Qarayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, baş ağrısı yalnız böyüklərə xas problem deyil, bu...
10 Noyabr 2026, 11:40
Biopsiya xərçəng hüceyrələrini yayır? – Cərrahdan xəstələrə vacib xəbərdarlıq
Xərçəng xəstəlikləri ilə bağlı cəmiyyətdə geniş yayılmış yanlış təsəvvürlərdən biri də biopsiyanın şişi qıcıqlandırması, xərçəng hüceyrələrinin hərəkətə keçməsinə və xəstəliyin digər orqanlara yayılmasına səbəb olmasıdır. Bu səbəbdən bəzi xəstələr həkim tərəfindən biopsiya təyin edilsə də, qorxu və tərəddüd səbəbindən müayinədən imtina edirlər. Halbuki biopsiya onkoloji xəstəliklərin diaqnostikasında ən mühüm üsullardan biridir və əksər hallarda düzgün müalicə strategiyasının müəyyənləşdirilməsi üçün vacib məlumatlar verir.Ümumi cərrah Səməd Həsənli Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, biopsiyanın xərçəngi qıcıqlandırması və xəstəliyin yayılmasına səbəb olması barədə fikirlər tibbi baxımdan əsası olmayan yanlış təsəvvürlərdir. Onun sözlərinə görə, xəstələr arasında bu mövzuda ciddi qorxu var və həkim qəbuluna gələn zaman...
10 Noyabr 2026, 10:40