Qan qrupuna görə xəstəlik riskləri açıqlanıb
Tibb 24 Noyabr 2024, 16:22
8168
Hematologiyanın inkişaf tarixi bir əsrdən çox əvvələ gedib çıxıb və onun əsas məqamı 1900-cü ildə Avstriya həkimi Karl Landsteyner tərəfindən qan qruplarının kəşfi olub.
“Report” “PlanetToday” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu elmi nailiyyət tibb və transfuziologiyaya yanaşmanı həmişəlik dəyişib.
Hal-hazırda elm adamları 35 müxtəlif qan qruplarını 300-dən çox birləşmə variantı ilə müəyyən ediblər. Tədqiqatçılar müxtəlif qan qruplarının yaranmasının bəşəriyyətin müxtəlif həyat şəraitinə və həyat tərzinə təkamül yolu ilə uyğunlaşmasının nəticəsi olduğunu irəli sürüblər.
Qan qrupları ilə qədim insanların həyat tərzi arasında maraqlı bir əlaqə mövcuddur. Birinci qrup ovçu-yığıcılara xas olub, ikinci qrup əkinçilər arasında yayılıb, üçüncü qrup isə Orta Asiyanın köçəri xalqları arasında üstünlük təşkil edib.
Həmçinin oxuyun
Dördüncü qan qrupunun mənşəyi müasir elm üçün sirr olaraq qalır. Hər bir qan qrupu müəyyən sağlamlıq xüsusiyyətləri ilə əlaqələndirilir. Birinci qrupun sahibləri allergik reaksiyalara daha çox meyllidirlər, lakin uzunömürlü olurlar. İkinci qrupda olan insanların xərçəngə tutulma riski az olsa da, qaraciyər problemləri olur.
Üçüncü qan qrupu olan insanlarda koronavirus infeksiyasına qarşı həssaslıq daha azdır, lakin onlar xroniki yorğunluqdan əziyyət çəkirlər. Dördüncü qrupun sahiblərində infarkt halları çox vaxt ölümə gətirib çıxarmır, lakin dayaq-hərəkət sistemi və ateroskleroz xəstəliklərinin inkişaf riski yüksək olur.
Həkim Alekasndr Myasnikov qeyd edir ki, hər qan qrupu özündə mühüm genetik məlumatları ehtiva edir və müəyyən xəstəliklərə meyl göstərə bilər. Məsələn, birinci qrupa daha çox mədə xorası, ikinci qrupa mədə xərçəngi, üçüncü və dördüncü qrupa isə mədəaltı vəzi xəstəlikləri diaqnozu qoyulur.
İnqalyasiya uşaqlara zərərlidirmi, asılılıq yaradırmı? – Pediatrdan valideynlərə vacib xəbərdarlıq
Uşaqlarda öskürək, bronxit, bronxial astma və digər tənəffüs sistemi xəstəlikləri zamanı istifadə olunan müalicə üsullarından biri də inqalyasiyadır. Xüsusilə soyuqdəymə və respirator infeksiyaların artdığı dövrlərdə valideynlər uşaqlarına inqalyasiya etdirməyə üstünlük verirlər. Lakin bu üsulla bağlı cəmiyyətdə bir sıra suallar və yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəzi valideynlər inqalyasiyanın uşağın ağciyərlərinə zərər verəcəyindən, digərləri isə uzun müddət istifadə edildikdə asılılıq yaradacağından narahat olurlar. Əslində, inqalyasiya düzgün dərman, uyğun doza və həkim göstərişi ilə tətbiq edildikdə tənəffüs yolu xəstəliklərinin müalicəsində faydalı üsullardan biri hesab olunur.Pediatr Günay Rəsulova bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, inqalyasiya müasir tibbdə geniş istifadə edilən müalicə üsullarındandır və onun əsas...
12 Noyabr 2026, 11:00
Təkrarlanan boğulma tutmaları panik atak yaradır? – ALLERQOLOQ CAVAB VERDİ
Bronxial astma yalnız tənəffüs yollarına təsir göstərən xəstəlik deyil, uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda insanın psixoloji vəziyyətinə və gündəlik həyatına da ciddi təsir edə bilər. Xüsusilə təkrarlanan boğulma tutmaları, nəfəs darlığı və hava çatışmazlığı hissi yaşayan xəstələrdə zamanla güclü təşviş, həyəcan və panik atak əlamətləri meydana çıxa bilər. Belə insanlar hər an yenidən boğulma tutması keçirəcəklərindən, nəfəs ala bilməyəcəklərindən, hətta həyatlarını itirəcəklərindən qorxurlar.Allerqoloq Gülnar Quliyeva bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, bronxial astmadan uzun müddət əziyyət çəkən, lakin düzgün və davamlı müalicə almayan pasiyentlərdə belə psixoloji problemlərə tez-tez rast gəlinir. Onun sözlərinə görə, təkrarlanan boğulma tutmaları xəstələrdə yalnız fiziki narahatlıq yaratmır,...
12 Noyabr 2026, 10:00
Təmiz angioqrafiya ürək problemini tam istisna etmir – KARDİOLOQDAN XƏBƏRDARLIQ
Sinədə göynəmə, yanma və ağrı şikayətləri ilə həkimə müraciət edən bəzi xəstələrdə aparılan müayinələr gözlənilməz nəticə ortaya çıxarır. Belə ki, xəstənin fiziki yüklənmə zamanı ürəyində qan dövranı pozuntusuna işarə edən əlamətlər müşahidə olunur, treadmill testinin nəticəsi müsbət çıxır. Lakin daha sonra aparılan koronar angioqrafiya zamanı ürəyi qidalandıran əsas damarlarda hər hansı ciddi daralma və ya tıxanıqlıq aşkarlanmır. Bu isə xəstələrdə haqlı olaraq sual yaradır: Əgər ürək damarları təmizdirsə, bəs sinədəki ağrı və yanmanın səbəbi nədir?Kardioloq Sahilə Tacəddinova bu barədə Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, belə hallarda söhbət ürəyin kiçik damarlarında qan dövranının pozulması ilə əlaqəli olan və kardiologiyada mikrovaskulyar angina, yaxud...
12 Noyabr 2026, 09:00
Hansı əlamətlər ağır nikotin asılılığını göstərir? – Pulmonoloq izah etdi
Siqaret çəkmək bir çox insan tərəfindən sadəcə gündəlik vərdiş kimi qəbul edilsə də, əslində bu, nikotinin yaratdığı güclü fizioloji və psixoloji asılılıqdır. Bəzi insanlar siqareti yalnız müəyyən vaxtlarda, məsələn, yeməkdən sonra və ya çay içərkən çəkdiklərini düşünsələr də, digərləri gün ərzində siqaretsiz qala bilmir. Xüsusilə səhər yuxudan oyanan kimi siqaretə ehtiyac hiss etmək, gün ərzində bir qutudan çox siqaret çəkmək və siqaret çəkmədikdə əsəbilik, gərginlik, narahatlıq yaşamaq nikotin asılılığının ciddi göstəriciləri ola bilər.Bəs hansı əlamətlər insanda ağır nikotin asılılığının olduğunu göstərir? Siqaret orqanizmdə hansı dəyişikliklərə səbəb olur? Təkcə siqaret çəkən şəxs deyil, onun ətrafındakı insanlar da bu vərdişin zərərli təsirləri...
11 Noyabr 2026, 11:00
Hepatit B, C və D virusları bir-birindən necə fərqlənir? Həkim AÇIQLADI
Hepatit virusları qaraciyəri zədələyən və müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilən infeksion xəstəliklərdir. Hepatit A, B, C, D və E viruslarının hər birinin yoluxma mexanizmi, orqanizmdə yaratdığı fəsadlar və müalicə yanaşmaları fərqlidir. Xüsusilə hepatit B, C və D virusları qaraciyərdə uzunmüddətli iltihaba, xroniki xəstəliyə, bəzi hallarda isə sirroz və qaraciyər xərçənginə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, cəmiyyətdə bu viruslarla bağlı bir sıra yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Məsələn, hepatit B-yə yoluxan şəxsin sonradan hepatit C xəstəliyinə tutulması və ya bir virusun digərinə çevrilməsi barədə suallar tez-tez səsləndirilir.Bəs hepatit B, hepatit C-yə çevrilə bilərmi? Bu xəstəliklərdən qorunmağın ən effektiv yolu nədir? Hepatit D...
11 Noyabr 2026, 10:00
Böyrəklərin sağlamlığını hansı analizlərlə yoxlamaq olar? – Nefroloqdan vacib tövsiyələr
Böyrəklər orqanizmin normal fəaliyyəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan orqanlardandır. Onlar qanın süzülməsi, orqanizmdə artıq maye və zərərli maddələrin xaric edilməsi, su-duz balansının qorunması və qan təzyiqinin tənzimlənməsində iştirak edir. Böyrəklərin fəaliyyətində yaranan pozuntular isə ilkin mərhələdə hər zaman aydın simptomlarla özünü göstərmir. Bu səbəbdən insan özünü sağlam hiss etsə belə, böyrəklərinin vəziyyətini müəyyən aralıqlarla yoxlatdırması vacibdir.Bəs böyrəklərin sağlam olub-olmadığını hansı müayinələrlə öyrənmək mümkündür? Bunun üçün hansı analizlər verilməli, ultrasəs müayinəsinə nə zaman müraciət edilməlidir?Nefroloq Rəşid Mahmudov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, böyrəklərdə yaranan problemlər bəzi hallarda insanın xarici görünüşündə də müəyyən dəyişikliklərlə özünü göstərə bilər. Xüsusilə üz nahiyəsində, göz ətrafında və...
11 Noyabr 2026, 09:00