Qızıl böcək nədir? – Maraqlı həyat tərzi ilə diqqət çəkən həşərat
Maraqlı 12 Noyabr 2026, 09:30
311
Təbiətdə xarici görünüşü ilə diqqəti cəlb edən çoxsaylı həşərat növləri var. Onların arasında parlaq, qızılı-yaşıl rəngləri ilə seçilən qızıl böcək də xüsusi yer tutur. Bəzən gül böcəyi adlandırılan bu həşərat xüsusilə yaz və yay aylarında çiçəklərin ətrafında daha çox görünür. Günəş işığı altında metalı xatırladan parıltısı ilə seçilən qızıl böcək ilk baxışdan sanki üzəri qızıl və ya yaşıl metal təbəqəsi ilə örtülmüş kimi təsir bağışlayır. Qızıl böcək sərtqanadlılar dəstəsinə aid həşəratlardandır. Onun ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri bədəninin parlaq rəngə və xüsusi quruluşa malik olmasıdır. Əksər nümayəndələrində yaşıl, qızılı-yaşıl və bəzən mis çalarlarına çalan rənglər müşahidə olunur. Bu rənglər işığın düşmə bucağından asılı olaraq dəyişə bilər. Məhz buna görə böcək günəş şüaları altında daha parlaq görünür, kölgədə isə rəngi nisbətən tündləşə bilir.
Citypost.az-ın məlumatına görə,Qızıl böcəyin bədəni möhkəm və sərt xarici örtüklə qorunur. Sərt qanadüstlüklər onun arxa hissəsində yerləşən uçuş qanadlarını örtərək qoruyur. Həşərat uçmaq istədikdə bu örtüklərin altından nazik, şəffaf uçuş qanadlarını açır. Beləliklə, sərt qanadüstlüklər əsasən qoruyucu funksiyanı yerinə yetirir, uçuşu isə onların altında yerləşən zərif qanadlar təmin edir. Bu quruluş sərtqanadlılar dəstəsinə aid böcəklər üçün xarakterik xüsusiyyətdir.Qızıl böcəklərə daha çox yaz və yay mövsümündə rast gəlinir. Xüsusilə çiçəklərin bol olduğu bağlarda, parklarda, meşəlik ərazilərdə və yaşıllıqlarda onların fəallığı artır. Güllərin ətrafında uçan bu böcəklər çiçəklərin üzərinə qonaraq qidalanırlar. Onların qida rasionuna növündən asılı olaraq çiçək tozcuqları, nektar və çiçək ləçəkləri daxildir. Bəziləri yetişmiş meyvələrin şirəsi və digər bitki mənşəli qidalarla da qidalana bilir.
Bu həşəratların çiçəklərin ətrafında görünməsi təsadüfi deyil. Onlar qida axtararkən bir çiçəkdən digərinə keçirlər. Bu proses zamanı bədənlərinə yapışan tozcuqların bir hissəsi başqa çiçəklərə daşına bilər. Beləliklə, bəzi qızıl böcək növləri bitkilərin tozlanmasına da müəyyən töhfə verir. Bununla belə, onların tozlanmadakı rolu növdən və qidalanma xüsusiyyətlərindən asılıdır.Qızıl böcəklərin digər maraqlı xüsusiyyətlərindən biri də uçuş qabiliyyətidir. Kiçik ölçülərinə baxmayaraq, onlar kifayət qədər çevik hərəkət edə, çiçəklərin və bitkilərin arasında sürətlə uça bilirlər. Uçuş zamanı sərt qanadüstlükləri qoruyucu mövqedə saxlayaraq altındakı nazik qanadlardan istifadə edirlər. Bu xüsusiyyət onların həm qida axtarmasına, həm də təhlükədən uzaqlaşmasına kömək edir.
Qızıl böcəklərin həyat dövrü də maraqlıdır. Sərtqanadlıların bir çox nümayəndəsi kimi onlar da tam çevrilmə yolu ilə inkişaf edirlər. Dişi böcək yumurtalarını uyğun mühitə, əsasən torpağa və ya bitki qalıqlarının olduğu sahələrə qoyur. Yumurtadan çıxan sürfələr yetkin böcəklərdən tamamilə fərqlənir. Onlar müəyyən müddət ərzində inkişaf edir, qidalanır və böyüyürlər. Daha sonra pup mərhələsinə keçərək çevrilmə prosesini tamamlayır və yetkin böcəyə çevrilirlər. Bu inkişaf müddəti konkret növdən və ətraf mühit şəraitindən asılı olaraq dəyişir.
Qeyd etmək lazımdır ki, xalq arasında “qızıl böcək” və ya “gül böcəyi” adları müxtəlif həşərat növlərinə aid edilə bilər. Buna görə də bütün qızılı-yaşıl rəngli böcəklərin eyni növ olduğunu söyləmək düzgün deyil. Onların xarici görünüşü oxşar olsa da, qidalanma, ölçü, yaşayış mühiti və inkişaf xüsusiyyətləri fərqlənə bilər
Həmçinin oxuyun
Beləliklə, qızıl böcək parlaq rəngi, sərt qanadüstlükləri, çevik uçuş qabiliyyəti və çiçəklərlə əlaqəli həyat tərzi ilə təbiətin maraqlı həşəratlarından biridir. Günəş işığında qızılı-yaşıl rəngə bürünən bu kiçik canlı yalnız görünüşü ilə deyil, təbiətdəki rolu ilə də diqqət çəkir. Çiçəklər arasında dolaşarkən qida axtaran və bəzi bitkilərin tozlanmasına töhfə verən qızıl böcək ekosistemin kiçik, lakin maraqlı üzvlərindən sayılır.
Yeganə
Ən son xəbərləri bizim Facebook kanalımızda izləyin
Ən son xəbərləri bizim Instagram kanalımızda izləyin
Tonqalın tüstüsü niyə həmişə insan tərəfə gəlir? – Bunun maraqlı elmi izahı var
Tonqalın ətrafında oturarkən tez-tez rast gəlinən vəziyyətlərdən biri tüstünün məhz sizin olduğunuz istiqamətə gəlməsidir. Bir az əvvəl rahatlıqla oturduğunuz yerdə tüstü gözlərinizi yandırmağa başlayır, nəfəs almağınızı çətinləşdirir. Yerinizdən qalxıb bir neçə addım kənara çəkilirsiniz, amma bir müddət sonra tüstü yenə də sizi tapır. Hətta bəzən elə təsəvvür yaranır ki, sanki tonqalın tüstüsü hamının arasından məhz sizi seçir.Citypost.az xəbər verir ki, bu vəziyyətlə bağlı xalq arasında maraqlı bir deyim də var: “Tüstü gözələ gedər”. İnsanlar tüstünün daim eyni adama tərəf gəlməsini zarafatla onun gözəlliyi ilə əlaqələndirirlər. Ancaq elmi baxımdan bunun gözəlliklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Tüstünün hansı istiqamətə yayılması əsasən havanın...
12 Noyabr 2026, 08:30
Təbiətin “fantastik film” səhnəsi: Parazitoid eşşəkarılarının sirri
Təbiətdə elə canlılar var ki, nəsillərini davam etdirmək üçün başqa həşəratların bədənindən istifadə edirlər. İlk baxışda fantastik film səhnəsini xatırladan bu proses əslində təbiətdə mövcud olan real bioloji hadisədir. Söhbət parazitoid eşşəkarılarından gedir. Bu həşəratlar yumurtalarını başqa canlıların bədəninə yerləşdirir, sürfələri isə inkişaf etmək üçün həmin orqanizmdən qida mənbəyi kimi istifadə edirlər. Daha maraqlısı odur ki, bəzi növlərdə sürfələr sahib olduqları həşəratı dərhal öldürmür, əksinə, öz inkişaflarını tamamlayana qədər onu müəyyən müddət canlı saxlayırlar.Citypost.az-ın məlumatına görə, parazitoid eşşəkarıları adi eşşəkarılarından həyat tərzinə görə fərqlənirlər. Onların bir çoxu tək yaşayır, koloniya yaratmır, pətək qurmur və kraliçaya tabe olmur. Yetkin fərdlər əsasən...
11 Noyabr 2026, 10:30
Kosmik şüalar nədir və haradan gəlir? – Yerə qədər çatan sirli hissəciklərin elmi izahı
Kosmos dedikdə çoxumuz ulduzları, planetləri, qalaktikaları və sonsuz qaranlığı təsəvvür edirik. Lakin kosmos yalnız göy cisimlərindən ibarət deyil. Orada daim hərəkətdə olan, inanılmaz dərəcədə yüksək enerjiyə malik hissəciklər də mövcuddur. Bu hissəciklərin bir qismi uzaq qalaktikalardan, ulduzlardan, Günəşdən və müxtəlif kosmik hadisələrdən qaynaqlanaraq Yerə qədər gəlib çatır. Alimlər bu yüksək enerjili hissəcikləri kosmik şüalar adlandırırlar. Bəs kosmik şüalar əslində nədir? Onlar necə yaranır, hansı məsafələri qət edərək Yerə çatır və planetimizə təsirləri nədən ibarətdir?Citypost.az-ın məluamtına görə, kosmik şüalar əsasən kosmosda yüksək sürətlə hərəkət edən elektrik yüklü atomaltı hissəciklərdən ibarətdir. Onların böyük hissəsini protonlar, daha kiçik qismini isə helium kimi elementlərin...
11 Noyabr 2026, 09:30
Göy qurşağının digər yarısı harada qalır? MARAQLI FAKT
Yağışdan sonra Günəş üzə çıxanda səmada yaranan göy qurşağı təbiətin ən gözəl mənzərələrindən biridir. Rənglərin bir-birinə qarışaraq yaratdığı bu möhtəşəm görüntü insanlarda hər zaman maraq doğurub. Lakin çoxlarının diqqət etmədiyi maraqlı bir həqiqət var: Biz göy qurşağını adətən yarımdairə şəklində görsək də, əslində o, tam bir dairə formasındadır. Bəs niyə onun yalnız bir hissəsini müşahidə edə bilirik? Göy qurşağının digər yarısı harada qalır və bu təbiət hadisəsi necə yaranır?Citypost.az xəbər verir ki, əslində, göy qurşağının yaranması Günəş işığının yağış damcıları ilə qarşılıqlı təsiri nəticəsində baş verir. Günəşdən gələn ağ işıq ilk baxışda vahid rəngdə görünsə də, onun tərkibində müxtəlif rənglər...
11 Noyabr 2026, 08:30
Hipnaqoji mərhələ: Beyin yuxuya gedərkən necə yaradıcı düşünür?
İnsan beyninin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri yaradıcılığın yalnız tam oyaq vəziyyətdə deyil, yuxuya keçid anında da fəallaşa bilməsidir. Gün ərzində məntiqli düşünməyə, hadisələri təhlil etməyə və məlumatları müəyyən ardıcıllıqla əlaqələndirməyə alışan beyin yuxuya getməyə başladığı ilk anlarda fərqli iş rejiminə keçir. Bu zaman düşüncələr daha sərbəst olur, bir-biri ilə əlaqəsi olmayan kimi görünən anlayışlar arasında qeyri-adi assosiasiyalar yaranır. Məhz bu qısa müddətli vəziyyət alimlərin diqqətini çəkən hipnaqoji mərhələdir.Citypost.az xəbər verir ki, hipnaqoji vəziyyət insanın oyaqlıqdan yuxuya keçdiyi aralıq dövrü ifadə edir. Bu mərhələdə insan hələ ətraf aləmdən tamamilə xəbərsiz olmur, lakin adi oyaqlıq vəziyyətindəki düşüncə və diqqət mexanizmləri tədricən zəifləməyə...
10 Noyabr 2026, 10:30
Dünya bir günlüyünə işıqlarını söndürsə, nə baş verər?
Təsəvvür edin ki, dünyanın bütün ölkələrində insanlar bir gün ərzində lazımsız işıqları söndürür, binaların fasadları, reklam lövhələri, küçələr və evlər əvvəlki kimi işıqlandırılmır. Şəhərlərin parlaq görüntüsü yox olur, gecə səması yenidən ulduzlarla dolur və təbiət bir günlük də olsa, süni işıqlandırmanın təsirindən xilas olur. İlk baxışdan bu, sadəcə kiçik bir qənaət addımı kimi görünə bilər. Lakin belə bir təşəbbüsün həm ətraf mühit, həm enerji istehlakı, həm də canlı aləm üçün əhəmiyyətli nəticələri ola bilər.Citypost.az-ın məlumatına görə, dünyanın hər yerində insanlar bir gün ərzində zəruri olmayan işıqları söndürsələr, enerji istehlakında müəyyən azalma əldə etmək mümkündür. Bu, elektrik enerjisinin istehsalı üçün istifadə...
10 Noyabr 2026, 09:30
