Tez yorulmaq hansı xəstəliklərin əlamətidir? – Həkimdən vacib AÇIQLAMA

Gündəlik həyatında tez yorulduğunu, enerjisinin azaldığını və adi işləri yerinə yetirərkən belə özünü halsız hiss etdiyini deyən insanların sayı az deyil. Bir çoxları bu vəziyyəti yaşla, iş yükünün artması ilə, yuxusuzluqla və ya gün ərzində həddindən artıq yorulmaqla əlaqələndirir. Halbuki davamlı yorğunluq hər zaman sadəcə fiziki yüklənmənin nəticəsi olmur. Bəzən bu hal orqanizmdə müəyyən pozuntuların, vitamin və mineral çatışmazlığının, qan azlığının, hormonal problemlərin, eləcə də ürək-damar xəstəliklərinin ilkin əlaməti kimi ortaya çıxa bilər.

Terapevt-kardioloq Aytən Yüzbaşıyeva bu barədə Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, tez yorulma və enerji çatışmazlığı pasiyentlərin ən çox səsləndirdiyi şikayətlərdəndir. Onun sözlərinə görə, insanlar çox vaxt bu əlamətə ciddi yanaşmır, yorğunluğun səbəbini gündəlik işlərin çoxluğunda və ya yaşla əlaqəli dəyişikliklərdə axtarırlar. Lakin yorğunluq uzun müddət davam edirsə, istirahətdən sonra belə aradan qalxmırsa və gündəlik fəaliyyətə mane olursa, onun səbəblərini araşdırmaq vacibdir.

Həkim qeyd edib ki, tez yorulmanın yaranmasına səbəb olan amillər müxtəlifdir və hər bir halda problemin mənbəyini müəyyənləşdirmək lazımdır. Bəzi insanlarda yorğunluq yuxu rejiminin pozulması, qeyri-kafi qidalanma və fiziki aktivliyin azlığı ilə bağlı ola bilər. Digər hallarda isə bu simptom orqanizmdə gedən xəstəlik prosesinin göstəricisi kimi meydana çıxır. Buna görə də davamlı halsızlığı yalnız həyat tərzi ilə əlaqələndirmək və səbəbini araşdırmadan müxtəlif preparatlar qəbul etmək düzgün yanaşma deyil.

Aytən Yüzbaşıyevanın sözlərinə görə, tez yorulmanın geniş yayılmış səbəblərindən biri qan azlığı, yəni anemiyadır. Anemiya zamanı qanın toxumalara oksigen daşımaq qabiliyyəti azala bilər. Nəticədə insan özünü halsız hiss edir, fiziki fəaliyyət zamanı tez yorulur, başgicəllənmə və baş ağrısı ilə qarşılaşa bilər. Bəzi hallarda dəri solğunluğu, ürəkdöyünmə və nəfəs darlığı da müşahidə olunur. Xüsusilə əvvəllər rahatlıqla yerinə yetirilən işlər artıq yorucu gəlirsə, bu dəyişiklik diqqətdən kənarda qalmamalıdır.

Həkim bildirib ki, dəmir çatışmazlığı anemiyanın mühüm səbəblərindən biridir. Bununla yanaşı, B12 vitamini və fol turşusu çatışmazlığı da qan hüceyrələrinin yaranmasına təsir göstərə bilər. Lakin yorğunluğun bütün hallarda vitamin və ya mineral çatışmazlığından qaynaqlandığını düşünmək olmaz. Çatışmazlığın olub-olmadığı müvafiq müayinələr və analizlərlə müəyyənləşdirilməlidir. Həkim məsləhəti olmadan dəmir preparatları və yüksək dozalı vitaminlər qəbul etmək isə bəzi hallarda faydasız, hətta zərərli ola bilər.

Tez yorulmanın digər mümkün səbəblərindən biri qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətində yaranan pozuntulardır. Bu vəzin ifraz etdiyi hormonlar maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Hormonların səviyyəsində dəyişiklik olduqda insanın enerji səviyyəsi, əhvalı, bədən çəkisi və ümumi fiziki vəziyyəti təsirlənə bilər. Qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətinin zəifləməsi zamanı yorğunluq, yuxululuq, soyuğa həssaslıq, çəki artımı və diqqətin cəmlənməsində çətinlik yarana bilər. Bununla belə, yalnız yorğunluğa əsasən hormonal xəstəlik diaqnozu qoymaq mümkün deyil; zəruri hallarda həkim müayinəsi və hormonal analizlər aparılmalıdır.

Aytən Yüzbaşıyeva ürək-damar xəstəliklərinin də tez yorulma ilə müşayiət oluna biləcəyinə diqqət çəkib. Ürək orqanizmin toxumalarını qan və oksigenlə təmin edən əsas orqan olduğundan, onun fəaliyyətində müəyyən problemlər yarandıqda fiziki dözümlülük azala bilər. İnsan pilləkən qalxarkən, sürətlə yeriyərkən və ya adi gündəlik işləri görərkən əvvəlkindən daha tez yorula bilər. Bəzi hallarda bu əlamət nəfəs darlığı, ürəkdöyünmə, ayaqlarda şişkinlik və fiziki yüklənmə zamanı yaranan narahatlıqla birlikdə müşahidə olunur.

Həmçinin oxuyun

Ərdoğanın Oktay Saralı vəzifədən azad etməsinin PƏRDƏARXASI - Bakıdan MÖVQE

İlham Əliyev məşhur generalı VƏZİFƏDƏN AZAD ETDİ

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

Həkimin sözlərinə görə, xüsusilə əvvəllər ürək problemi olmayan şəxsdə səbəbi aydın olmayan yorğunluğun qəfil yaranması və ya getdikcə artması diqqətlə qiymətləndirilməlidir. Əgər yorğunluq sinə ağrısı, kəskin nəfəs darlığı, soyuq tər, huşun itirilməsi və ya güclü başgicəllənmə ilə müşayiət olunursa, təcili tibbi yardım almaq lazımdır. Bu əlamətləri adi yorğunluqla əlaqələndirmək təhlükəli ola bilər.

Mütəxəssis xroniki iltihabi xəstəliklərin də insanın enerji səviyyəsinə təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb. Orqanizmdə uzun müddət davam edən iltihabi proseslər ümumi halsızlıq, əzələ ağrıları, yuxu problemləri və fiziki gücün azalması ilə müşayiət oluna bilər. Bəzi infeksiyalardan sonra da yorğunluq bir müddət davam edə bilər. Belə vəziyyətlərdə əsas məqsəd yalnız yorğunluğu azaltmaq deyil, onun arxasında dayanan səbəbi müəyyənləşdirməkdir.

Yorğunluğa yuxu problemləri, uzunmüddətli stress, qeyri-kafi qidalanma və fiziki aktivliyin azlığı da təsir göstərə bilər. Məsələn, insan kifayət qədər yatmadıqda və ya yuxunun keyfiyyəti aşağı olduqda səhər oyanarkən belə özünü dincəlmiş hiss etməyə bilər. Uzunmüddətli gərginlik də diqqətin azalmasına, enerji çatışmazlığına və ümumi halsızlığa səbəb ola bilər. Lakin bu amillərin mövcudluğu başqa xəstəliklərin ehtimalını avtomatik aradan qaldırmır.

Aytən Yüzbaşıyeva bildirib ki, davamlı yorğunluq yaşayan şəxslər ilk növbədə həkimə müraciət edərək şikayətlərinin səbəbini araşdırmalıdırlar. Müayinə zamanı yorğunluğun nə vaxt başladığı, nə qədər davam etdiyi, hansı vəziyyətlərdə artdığı, yuxu rejimi, qidalanma, qəbul edilən dərmanlar və yanaşı simptomlar nəzərə alınır. Ehtiyacdan asılı olaraq qan analizi, dəmir ehtiyatlarını qiymətləndirən müayinələr, qalxanabənzər vəzinin hormonlarının yoxlanılması və ürək-damar sisteminə aid müayinələr təyin edilə bilər.

Həkim onu da qeyd edib ki, yorğunluğun aradan qaldırılması üçün hər kəsə uyğun vahid müalicə üsulu yoxdur. Müalicə səbəbdən asılı olaraq seçilməlidir. Əgər problem qan azlığı, hormonal pozuntu və ya başqa xəstəliklə əlaqəlidirsə, həmin vəziyyətin müalicəsi yorğunluğun azalmasına kömək edə bilər. Yuxu rejiminin yaxşılaşdırılması, balanslı qidalanma, kifayət qədər maye qəbulu və insanın sağlamlıq vəziyyətinə uyğun fiziki aktivlik də ümumi enerji səviyyəsinin dəstəklənməsində mühüm rol oynayır.

Beləliklə, tez yorulma həmişə yaşın artması və ya iş yükünün çoxluğu ilə əlaqəli deyil. Bu əlamət qan azlığı, vitamin və mineral çatışmazlığı, qalxanabənzər vəzinin xəstəlikləri, ürək-damar problemləri və xroniki iltihabi proseslər də daxil olmaqla müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Əsas məsələ yorğunluğu uzun müddət gözardı etməmək, özbaşına dərman qəbul etməmək və problemin səbəbini vaxtında müəyyənləşdirməkdir.