İnfarktın ilk əlamətləri hansılardır? – Kardioloqdan həyati vacib XƏBƏRDARLIQ

Ürək-damar xəstəlikləri dünyada ölümə səbəb olan əsas sağlamlıq problemlərindən biri olaraq qalır. Bu xəstəliklər arasında ürək infarktı xüsusilə təhlükəlidir. Çünki infarkt qəfil baş verə, bəzi hallarda isə ilkin əlamətləri başqa xəstəliklərin simptomları ilə qarışdırıla bilər. Kəskin nəfəs darlığı, soyuq və yapışqan tər, sinədə sıxılma hissi, arterial təzyiqdə dəyişikliklər, ürəkbulanma və qusma kimi əlamətlər bəzən orqanizmin ciddi təhlükə ilə üzləşdiyini göstərir. Belə vəziyyətlərdə vaxt itirmədən tibbi yardım almaq insan həyatının xilas edilməsi baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Tibb elmləri doktoru, kardioloq Novruz Həsənov bu barədə Citypost.az saytına açıqlamasında bildirib ki, kəskin ürək infarktının əlamətlərini vaxtında tanımaq və təhlükəli simptomları nəzərdən qaçırmamaq olduqca vacibdir. Onun sözlərinə görə, infarkt zamanı hər kəsdə eyni simptomlar müşahidə olunmur. Bəzi insanlarda sinədə güclü ağrı və sıxılma hissi ön plana çıxsa da, digərlərində nəfəs darlığı, soyuq tər, halsızlıq və həzm sistemi ilə bağlı şikayətlər daha qabarıq ola bilər.

Kardioloq qeyd edib ki, infarktın ən çox rast gəlinən əlamətlərindən biri sinə nahiyəsində yaranan ağrı və ya təzyiq hissidir. Bu ağrı bəzən döş sümüyünün arxasında sıxılma, ağırlıq, yanma və ya sinənin üzərinə yük qoyulması kimi hiss edilə bilər. Ağrı sol və ya hər iki qola, çiyinə, kürəyə, boyuna, çənəyə, bəzən isə qarının yuxarı hissəsinə yayıla bilər. Şikayətlər bir neçə dəqiqədən çox davam edə, azalıb yenidən başlaya və ya istirahət zamanı da meydana çıxa bilər.

Novruz Həsənovun diqqət çəkdiyi digər əlamət kəskin nəfəs darlığıdır. Belə vəziyyətdə insan adi fiziki hərəkətlər zamanı, hətta sakit vəziyyətdə belə nəfəs almaqda çətinlik çəkə bilər. Nəfəs darlığı sinə ağrısı ilə birlikdə müşahidə oluna bilər, lakin bəzi hallarda ağrı olmadan da meydana çıxır. Buna görə də qəfil başlayan və səbəbi aydın olmayan nəfəs darlığını yalnız yorğunluq və ya stresslə əlaqələndirmək düzgün deyil. Xüsusilə nəfəs darlığı soyuq tər, güclü halsızlıq və sinədə narahatlıqla müşayiət olunursa, təcili tibbi qiymətləndirmə tələb olunur.

Kardioloq arterial təzyiqdə kəskin dəyişikliklərin də diqqətdən kənarda qalmamalı olduğunu vurğulayıb. İnfarkt zamanı ürəyin fəaliyyətində yaranan pozuntular və orqanizmin reaksiyası təzyiqin aşağı düşməsinə, bəzi hallarda isə yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bununla belə, arterial təzyiqin dəyişməsi təkbaşına infarktın təsdiqi deyil. Əsas məsələ bu əlamətin digər şikayətlərlə birlikdə yaranması və insanın ümumi vəziyyətinin pisləşməsidir. Qəfil halsızlıq, başgicəllənmə, huşun itirilməsi və ya huşun qarışması da ciddi təhlükənin göstəricisi ola bilər.

Novruz Həsənovun diqqət yetirdiyi simptomlardan biri də soyuq və yapışqan tərdir. İnsan heç bir ciddi fiziki iş görmədiyi halda qəfil tərləməyə başlayırsa, dərisi soyuq və nəm olursa, bu hal xüsusilə digər infarkt əlamətləri ilə birlikdə qiymətləndirilməlidir. Belə tərləmə bəzən güclü narahatlıq, ürəkbulanma, zəiflik və nəfəs darlığı ilə müşayiət olunur. Bu əlamətlərin yaranması zamanı insanın özünü sakitləşdirməyə çalışaraq tibbi yardımı gecikdirməsi təhlükəli ola bilər.

Həmçinin oxuyun

Ərdoğanın Oktay Saralı vəzifədən azad etməsinin PƏRDƏARXASI - Bakıdan MÖVQE

İlham Əliyev məşhur generalı VƏZİFƏDƏN AZAD ETDİ

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

Kardioloq bildirib ki, ürək infarktı bəzi hallarda həzm sistemi xəstəliklərini xatırladan simptomlarla da özünü göstərə bilər. Mədə nahiyəsində narahatlıq, qarının yuxarı hissəsində ağrı, ürəkbulanma, öyümə və qusma belə əlamətlər sırasındadır. Xüsusilə bu şikayətlər qəfil başlayırsa, səbəbi aydın deyilsə və soyuq tər, nəfəs darlığı, halsızlıq və ya sinədə sıxılma hissi ilə birlikdə müşahidə olunursa, vəziyyətə ciddi yanaşmaq lazımdır. Bəzi insanlarda infarktın tipik sinə ağrısı zəif ifadə oluna və ya ümumiyyətlə hiss edilməyə bilər.

Novruz Həsənovun sözlərinə görə, yaşlı insanlarda, şəkərli diabeti olan şəxslərdə və bəzi digər risk qruplarında infarktın əlamətləri daha qeyri-adi formada meydana çıxa bilər. Bu şəxslərdə güclü sinə ağrısı əvəzinə səbəbsiz yorğunluq, nəfəs darlığı, ürəkbulanma və ümumi vəziyyətin qəfil pisləşməsi müşahidə oluna bilər. Buna görə də simptomların mütləq klassik formada ortaya çıxmasını gözləmək düzgün deyil.

İnfarkt şübhəsi yarandıqda atılmalı olan addımlar da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əgər insanda qəfil sinə ağrısı, kəskin nəfəs darlığı, soyuq tər, ürəkbulanma və ya digər ciddi əlamətlər yaranarsa, dərhal təcili tibbi yardıma müraciət edilməlidir. Azərbaycanda təcili tibbi yardım üçün 103 nömrəsinə zəng etmək olar. Şəxsin öz avtomobili ilə xəstəxanaya getməyə çalışması və ya əlamətlərin öz-özünə keçməsini gözləməsi təhlükəli ola bilər. Yardım gələnədək fiziki hərəkəti dayandırmaq, rahat vəziyyətdə qalmaq və təcili yardım operatorunun göstərişlərinə əməl etmək vacibdir.

Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, infarktın əlamətləri bəzən bir neçə dəqiqə ərzində zəifləyə bilər. Lakin bu, təhlükənin aradan qalxdığı anlamına gəlmir. Şikayətlərin keçməsini gözləmək və ya vəziyyəti adi yorğunluqla əlaqələndirmək tibbi müdaxilənin gecikməsinə səbəb ola bilər. İnfarkt şübhəsi olduqda diaqnoz yalnız həkim müayinəsi, elektrokardioqramma və zəruri laborator analizlər əsasında müəyyənləşdirilməlidir.

Beləliklə, kəskin nəfəs darlığı, sinədə sıxılma və ağrı, soyuq və yapışqan tər, qəfil halsızlıq, ürəkbulanma və qusma ürək infarktının mümkün xəbərdarlıq əlamətləri arasında yer alır. Bu simptomlardan biri və ya bir neçəsi qəfil yarandıqda vaxt itirmədən tibbi yardım almaq lazımdır. Erkən müdaxilə ürək əzələsinin zədələnməsini azaltmağa və həyati təhlükənin qarşısını almağa kömək edə bilər.