Qoşa xəttin tapdalanması cərimənin əsası ola bilərmi? Vəkil izah etdi

Vəkil Fərhad Mehdiyev yol hərəkəti qaydalarının tətbiqi zamanı hüquq normalarının məqsədinin nəzərə alınmasının vacibliyinə diqqət çəkib. O bildirib ki, qanunvericiliyin hər hansı müddəası yalnız mətninə əsaslanaraq deyil, həm də hansı məqsədlə qəbul edildiyi nəzərə alınmaqla tətbiq olunmalıdır. Vəkilin fikrincə, qoşa bütöv xəttin tapdalanması ilə bağlı hallarda da pozuntunun mahiyyəti, sürücünün hərəkətinin məqsədi və real təhlükə yaradıb-yaratmadığı qiymətləndirilməlidir.

Fərhad Mehdiyev bu barədə Citypost.az saytına açıqlamasında hakimiyyət bölgüsü prinsipindən danışaraq bildirib ki, dövlət idarəçiliyində qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətlərinin hər birinin öz funksiyası var. Onun sözlərinə görə, qanunvericilik hakimiyyəti hüquq normalarını müəyyənləşdirir, icra hakimiyyəti həmin normaların tətbiqini təmin edir, məhkəmə hakimiyyəti isə mübahisəli hallarda onların qanunauyğun tətbiq olunub-olunmadığını yoxlayır.

Vəkil qeyd edib ki, hüquq normalarının tətbiqi zamanı onların məqsədindən kənara çıxmaq düzgün yanaşma deyil. O, hüquq fakültəsində dərs deyərkən tələbələrə də bu prinsipin əhəmiyyətini izah etdiyini vurğulayıb. Fərhad Mehdiyevin fikrincə, hüquqşünas yalnız qanunun mətnini öyrənməklə kifayətlənməməli, həm də normanın hansı ictimai münasibətləri tənzimləmək, hansı təhlükənin qarşısını almaq və hansı hüquqi nəticəni təmin etmək üçün qəbul edildiyini anlamalıdır.

Vəkil qoşa bütöv xəttin tapdalanmasına görə cərimə yazılması məsələsini bu yanaşmanın nümunəsi kimi göstərib. Onun sözlərinə görə, qoşa xəttin əsas məqsədi əks istiqamətli nəqliyyat axınlarını ayırmaq və sürücülərin müəyyən manevrlər etməsinin, xüsusilə də təhlükəli keçidlərin qarşısını almaqdır. Yolun həmin hissəsində qoşa bütöv xəttin çəkilməsi sürücüyə xətti keçməmək barədə xəbərdarlıq edir. Qaydalarda manevr etməyə icazə verilən yerlərin isə müvafiq yol nişanlanması ilə fərqləndirilməsi yol hərəkətinin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edir.

Fərhad Mehdiyev hesab edir ki, qoşa xəttin tapdalanması ilə xətti keçərək qadağan olunmuş manevrin həyata keçirilməsi eyni məzmunlu hərəkətlər kimi qiymətləndirilməməlidir. O bildirib ki, sürücü xəttin üzərinə çıxsa da, əks istiqamətli hərəkət zolağına keçməyibsə, qarşı tərəfdəki nəqliyyat axınının zolağına daxil olmayıbsa və qadağan olunmuş manevr etməyibsə, həmin hərəkətin hansı hüquq normasını pozduğu ayrıca araşdırılmalıdır.

Vəkilin sözlərinə görə, burada əsas məsələ sürücünün sadəcə xəttə toxunması və ya onu tapdalaması deyil, konkret vəziyyətdə hansı hərəkəti etməsi və bunun yol hərəkəti qaydaları baxımından hansı nəticə doğurmasıdır. Əgər sürücü qoşa xətti keçərək geriyə dönmə, əks istiqamətli zolağa çıxma və ya qaydalarla qadağan edilən başqa bir manevr həyata keçirirsə, bu, fərqli hüquqi qiymətləndirmə tələb edə bilər. Lakin belə manevr baş verməyibsə, yalnız xəttin tapdalanması faktının hansı əsasla cəriməyə səbəb olduğu izah edilməlidir.

Həmçinin oxuyun

Ərdoğanın Oktay Saralı vəzifədən azad etməsinin PƏRDƏARXASI - Bakıdan MÖVQE

İlham Əliyev məşhur generalı VƏZİFƏDƏN AZAD ETDİ

Azərbaycanda Türkiyə ilə bağlı nə DÜŞÜNÜRLƏR? -SİYASİ ŞƏRH  

Kamran Əliyev Misir Mərdanovun kürəkənini prokuror təyin etdi

Fərhad Mehdiyev vurğulayıb ki, yol hərəkəti qaydalarının əsas məqsədlərindən biri insanların təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Buna görə də konkret hadisə araşdırılarkən sürücünün hərəkətinin təhlükəsizliyə təsiri, yol şəraiti, manevrin xarakteri və faktiki olaraq hansı qaydanın pozulduğu nəzərə alınmalıdır. Onun fikrincə, hüquq normasının məqsədini nəzərə almadan, hadisənin bütün hallarını araşdırmadan yalnız formal əlamətə əsaslanmaq hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilər.

Vəkil məhkəmələrin bu məsələlərdə mühüm rol oynadığını da diqqətə çatdırıb. O bildirib ki, sürücü barəsində tərtib edilən protokolun və tətbiq olunan cərimənin qanuniliyinə dair mübahisə yarandıqda, məhkəmə işin faktiki hallarını, təqdim olunan sübutları və tətbiq edilmiş hüquq normasının həmin hadisəyə uyğunluğunu yoxlamalıdır. Başqa sözlə, məhkəmə yalnız protokolda göstərilən pozuntunun adını deyil, həmin pozuntunun həqiqətən baş verib-vermədiyini də qiymətləndirməlidir.

Fərhad Mehdiyevin qənaətinə görə, əgər sürücünün qoşa bütöv xətti keçərək qadağan olunmuş manevr etmədiyi və ona aid edilən pozuntunun hüquqi baxımdan əsaslandırılmadığı müəyyən olunarsa, bu hal cərimə qərarının qanuniliyinin mübahisələndirilməsi üçün əsas ola bilər. Bununla belə, hər bir hadisə konkret sübutlar və qüvvədə olan qanunvericiliyin tələbləri əsasında qiymətləndirilməlidir.

Qeyd edək ki, qoşa bütöv xəttlə bağlı hərəkətlərə görə məsuliyyət məsələsində konkret yol şəraiti, sürücünün faktiki manevri və tətbiq edilən hüquq normasının tələbləri həlledici əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də hər hansı cərimənin qanunsuz olduğunu ümumi şəkildə söyləməkdənsə, hadisənin təfərrüatlarının və protokolun hüquqi əsaslarının araşdırılması vacibdir.

Əli