Yüksək təzyiqin gizli təhlükələrinə diqqət! – KARDİOLOQ DANIŞDI
Tibb 09 Noyabr 2026, 10:30
398
Arterial təzyiq insan sağlamlığının əsas göstəricilərindən biridir. Təzyiqin normadan yüksək olması uzun müddət heç bir ciddi əlamətlə özünü göstərməsə də, zaman keçdikcə ürək-damar sistemində, beyində və digər orqanlarda ciddi fəsadlara səbəb ola bilər. Xüsusilə bəzi insanlar yüksək təzyiqi hiss etmədikləri üçün həkimə müraciət etmir, müalicəni gecikdirir və bununla da sağlamlıqlarını risk altına qoyurlar.
Kardioloq Afaq Qəhrəmanova Citypost.az-a açıqlamasında arterial təzyiqin göstəriciləri, normal hesab olunan rəqəmlər və yüksək təzyiqin yarada biləcəyi təhlükələr barədə danışıb.
Həkimin sözlərinə görə, arterial təzyiq iki əsas göstəricidən – sistolik və diastolik təzyiqdən ibarətdir. Sistolik təzyiq ürək yığıldığı zaman qanın damarlara vurulması nəticəsində yaranan təzyiqi, diastolik təzyiq isə ürək boşaldığı və növbəti yığılmaya hazırlaşdığı zaman damarlardakı təzyiqi ifadə edir. Gündəlik dildə bunlar müvafiq olaraq yuxarı və aşağı təzyiq adlandırılır.
Afaq Qəhrəmanova bildirib ki, ideal arterial təzyiq göstəriciləri əsasən 110/70 və 120/80 mm civə sütunu ətrafında hesab olunur. Lakin təzyiq göstəriciləri qiymətləndirilərkən insanın yaşı, ümumi sağlamlıq vəziyyəti, yanaşı xəstəlikləri və digər fərdi xüsusiyyətləri də nəzərə alınmalıdır.
Kardioloq qeyd edib ki, arterial təzyiqin yüksəlməsi hər zaman insanın özünü pis hiss etməsi ilə müşayiət olunmur. Bəzi pasiyentlər 150, 160, hətta 200 mm civə sütununa qədər yüksələn yuxarı təzyiq göstəricilərini hiss etmədiklərini bildirirlər. Bu isə onların vəziyyətlərinin təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir.
Həkimin sözlərinə görə, yüksək təzyiqin ən təhlükəli xüsusiyyətlərindən biri uzun müddət simptomsuz davam edə bilməsidir. İnsan təzyiqinin yüksək olmasına baxmayaraq, gündəlik həyatını normal şəkildə davam etdirə, heç bir ağrı və narahatlıq hiss etməyə bilər. Lakin bu müddətdə yüksək təzyiq ürək və damar sisteminə mənfi təsir göstərməkdə davam edir.
Afaq Qəhrəmanova vurğulayıb ki, pasiyentlər bəzən yüksək təzyiqə alışdıqlarını düşünürlər. Onlar 150-160 göstəricilərində özlərini normal hiss etdiklərini əsas gətirərək müalicəyə ehtiyac olmadığını hesab edirlər. Halbuki simptomların olmaması xəstəliyin olmadığı demək deyil. Əksinə, arterial hipertenziya uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda ciddi sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər.
Kardioloq bildirib ki, davamlı yüksək arterial təzyiq ilk növbədə damarların divarlarına əlavə yük yaradır. Zaman keçdikcə damarların elastikliyi azala, onların zədələnmə riski arta bilər. Bu proses ürəyin daha çox işləməsinə səbəb olur və nəticədə ürək əzələsində dəyişikliklər, ürək çatışmazlığı və digər ürək-damar xəstəlikləri inkişaf edə bilər.
Həmçinin oxuyun
Həkimin diqqətə çatdırdığı digər mühüm məqam yüksək təzyiqin beyinə təsiridir. Nəzarətsiz hipertenziya insult riskini artıran əsas amillərdən biridir. Eyni zamanda, böyrək damarlarının zədələnməsinə, böyrək funksiyalarının zəifləməsinə və görmə problemlərinə də səbəb ola bilər.
Mütəxəssis qeyd edib ki, arterial təzyiqin mütəmadi ölçülməsi və nəticələrin izlənilməsi xəstəliyin erkən aşkarlanması baxımından vacibdir. Xüsusilə ailəsində yüksək təzyiq xəstəliyi olan, artıq çəkidən əziyyət çəkən, azhərəkətli həyat tərzi keçirən, siqaret çəkən və şəkərli diabeti olan şəxslər daha diqqətli olmalıdırlar.
Afaq Qəhrəmanova əlavə edib ki, təzyiqi yalnız baş ağrısı, başgicəllənmə və ya ürəkdöyünmə zamanı ölçmək düzgün yanaşma deyil. Çünki hipertenziya heç bir əlamət olmadan da mövcud ola bilər. Təzyiq sakit vəziyyətdə, düzgün qaydada ölçülməli və nəticələr mütəmadi qeydə alınmalıdır. Tək bir ölçmə əsasında xəstəlik diaqnozu qoymaq əvəzinə, təkrar ölçmələr və həkim müayinəsi nəzərə alınmalıdır.
Həkim yüksək təzyiq aşkarlandıqda özbaşına dərman qəbul etməyin və ya mövcud müalicəni dayandırmağın təhlükəli olduğunu da vurğulayıb. Müalicə hər bir pasiyentin vəziyyətinə uyğun müəyyənləşdirilməli, dərmanların dozası yalnız həkim tərəfindən tənzimlənməlidir. Bununla yanaşı, duz qəbulunun azaldılması, sağlam qidalanma, fiziki aktivliyin artırılması, artıq çəkidən qurtulmaq, siqaretdən imtina və yuxu rejiminin qaydaya salınması təzyiqin nəzarətdə saxlanılmasına kömək edir.
Beləliklə, yüksək arterial təzyiqi hiss etməmək onun orqanizmə zərər vermədiyi anlamına gəlmir. İnsan özünü yaxşı hiss etsə belə, təzyiq göstəriciləri normadan yüksək ola və bu vəziyyət uzun müddət davam etdikdə ürək, beyin, böyrək və damar sistemində ciddi fəsadlar yarada bilər. Buna görə də təzyiq mütəmadi yoxlanılmalı, yüksək göstəricilər diqqətdən kənarda qalmamalı və vaxtında həkimə müraciət edilməlidir.
Yusif
Körpəni qalın geyindirmək hansı riskləri yaradır? – PEDİATR DANIŞDI
Yeni doğulmuş körpələrin sağlam böyüməsi və rahat inkişafı üçün onların yaşadığı mühitin temperaturu xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə həyatının ilk aylarında körpələrin bədən temperaturunu tənzimləmə mexanizmi tam formalaşmadığından otağın həddindən artıq isti və ya soyuq olması müəyyən sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər. Bu baxımdan valideynlər körpənin otağında temperatur rejiminə, geyiminə və havanın keyfiyyətinə diqqət yetirməlidirlər.Pediatr Turan Məmmədova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, yeni doğulmuş körpənin otağında temperaturun təxminən 23 dərəcə Selsi səviyyəsində saxlanılması tövsiyə olunur. Onun sözlərinə görə, otağın temperaturu ilə yanaşı, körpənin necə geyindirilməsi də mühüm məsələlərdən biridir.Həkim qeyd edib ki, körpənin geyimi seçilərkən valideynlər öz rahatlıqlarını da nəzərə ala bilərlər....
09 Noyabr 2026, 09:30
AĞRIKƏSİCİLƏRƏ ALDANMAYIN! Həkimdən baş ağrısı ilə bağlı xəbərdarlıq
Baş ağrısı gündəlik həyatda ən çox rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biri olsa da, onun tez-tez təkrarlanması və qəbul edilən dərmanlara baxmayaraq keçməməsi ciddi yanaşma tələb edir. Bəzi insanlar baş ağrısı yarandıqda həkimə müraciət etmək əvəzinə, özbaşına ağrıkəsici dərman qəbul etməyə üstünlük verirlər. Lakin bu üsul ağrını müvəqqəti azaltsa da, onun yaranmasına səbəb olan əsas problemi aradan qaldırmır.Terapevt-kardioloq Aytən Yüzbaşıyeva Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, baş ağrısının müalicəsində ilk növbədə onun hansı səbəbdən yarandığı müəyyənləşdirilməlidir. Həkimin sözlərinə görə, baş ağrısını hər dəfə dərman vasitəsilə aradan qaldırmağa çalışmaq düzgün yanaşma deyil. Çünki ağrı orqanizmdə baş verən müəyyən dəyişikliklərin və ya sağlamlıq problemlərinin əlaməti...
09 Noyabr 2026, 08:30
Diabetik ayaq yaralarında hansı bakteriyalar təhlükə yaradır? – Həkimdən infeksiyalarla bağlı açıqlama
Qış aylarında müxtəlif infeksion xəstəliklərlə yanaşı, xüsusilə şəkərli diabetdən əziyyət çəkən insanlarda yara infeksiyaları, yumşaq toxumaların iltihabı və diabetik ayaq problemləri də ciddi narahatlıq doğurur. Bu cür yaralar vaxtında aşkar edilmədikdə və düzgün müalicə olunmadıqda daha dərin toxumalara yayıla, sümük infeksiyasına, hətta bəzi hallarda amputasiya zərurətinə səbəb ola bilər. Problemin əsas çətinliklərindən biri isə yaranın hansı bakteriya tərəfindən törədildiyini müəyyənləşdirmək və buna uyğun antibiotik müalicəsi seçməkdir.Doktor Eldar Məmmədov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, diabetik ayaq yaralarında və cərrahi müdaxilələrdən sonra yaranan infeksiyalarda bakteriyanın düzgün müəyyənləşdirilməsi müalicənin uğuru baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Onun sözlərinə görə, xüsusilə dərin və yumşaq toxuma infeksiyalarında törədicinin...
06 Noyabr 2026, 11:00
Limon suyu yüksək təzyiq dərmanlarını əvəz edə bilərmi? – Endokrinoloqdan xəbərdarlıq
Yüksək arterial təzyiqdən əziyyət çəkən bəzi insanlar dərman preparatlarından istifadə etmək əvəzinə təbii vasitələrə üstünlük verirlər. Xüsusilə limon suyunun təzyiqi aşağı saldığına dair fikirlər cəmiyyətdə geniş yayılıb. Bəzi şəxslər limon suyu içdikdən sonra özlərini daha yaxşı hiss etdiklərini əsas gətirərək həkimin təyin etdiyi dərmanları qəbul etməyi dayandırırlar. Lakin bu yanaşma sağlamlıq üçün ciddi risklər yarada bilər. Çünki hər hansı qida məhsulunun müəyyən faydalı xüsusiyyətlərə malik olması onun dərman preparatlarını əvəz edə biləcəyi demək deyil.Endokrinoloq Ayşən Eldar Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, limon suyunun arterial təzyiqə müsbət təsir göstərə biləcəyi ilə bağlı bəzi elmi araşdırmalar mövcud olsa da, onun hipertoniya müalicəsində istifadə...
06 Noyabr 2026, 10:00
Hərarəti dərhal salmaq lazımdırmı? – Həkimdən temperaturun orqanizm üçün əhəmiyyəti ilə bağlı açıqlama
İnsan orqanizmi hər hansı virus və ya bakterial infeksiya ilə qarşılaşdıqda ilk müdafiə reaksiyalarından biri bədən temperaturunun yüksəlməsidir. Bir çox insan hərarət yaranan kimi onu mümkün qədər tez aşağı salmağa çalışır. Xüsusilə temperatur 37,5-38 dərəcəyə çatdıqda dərman qəbul etmək geniş yayılmış vərdişlərdəndir. Lakin hərarətin yüksəlməsi heç də həmişə orqanizm üçün zərərli proses hesab edilməməlidir. Əksinə, bu, immun sisteminin infeksiyaya qarşı mübarizə mexanizmlərindən biridir.Doktor Mehdi Babaşov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, bədən temperaturunun yüksəlməsi orqanizmin müdafiə sisteminin aktivləşməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Onun sözlərinə görə, infeksiya zamanı yaranan hərarət bədənin təhlükəyə qarşı verdiyi təbii reaksiyadır və bu prosesi hər dəfə dərhal dayandırmağa...
06 Noyabr 2026, 09:00
Revmatizm təkcə oynaqları zədələmir– Revmatoloqdan AÇIQLAMA
Revmatoloji xəstəliklər dedikdə əksər insanların ağlına ilk növbədə oynaq ağrıları, hərəkət məhdudiyyəti və sümük problemləri gəlir. Lakin bu xəstəliklərin təsir dairəsi düşündüyümüzdən daha genişdir. Bəzi revmatoloji xəstəliklər immun sisteminin öz orqanizminə qarşı fəaliyyətə keçməsi nəticəsində yaranır və yalnız oynaqları deyil, ürək, böyrək, ağciyər, göz, damarlar və sinir sistemi kimi həyati əhəmiyyət daşıyan orqanları da zədələyə bilir. Bu səbəbdən revmatoloji xəstəliklərə yalnız oynaq ağrısı kimi yanaşmaq düzgün deyil.Terapevt-revmatoloq Mayis Əmrahov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ilk növbədə, cəmiyyətdə geniş istifadə olunan “revmatizm” termininin mahiyyətini düzgün anlamaq lazımdır. Onun sözlərinə görə, bu ifadə daha çox keçmişdən qalan ümumiləşdirici anlayışdır və revmatologiya sahəsinə daxil...
05 Noyabr 2026, 11:00