Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

İnsultdan əvvəl hansı xəbərdarlıq əlamətləri yaranır? – Nevroloqdan ciddi xəbərdarlıq

Tibb 03 Noyabr 2026, 08:30

517

İnsult dünyada ölüm və əlilliyə səbəb olan ən ciddi sağlamlıq problemlərindən biridir. Bu xəstəlik zamanı beynin müəyyən hissəsinə qan axını qəfil pozulur və nəticədə beyin hüceyrələri oksigen çatışmazlığı ilə üzləşir. İnsultun təhlükəli tərəflərindən biri isə onun hər zaman heç bir xəbərdarlıq olmadan baş verməməsidir. Bəzi hallarda əsas hadisədən əvvəl orqanizm müəyyən siqnallar verir. Lakin bu əlamətlər qısa müddətdə aradan qalxdığı üçün insanlar çox vaxt onları ciddi qəbul etmir, həkimə müraciəti təxirə salırlar.

Uzman nevroloq Nailə Ələkbərova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, insultdan əvvəl yaranan bəzi əlamətlərə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Onun sözlərinə görə, bu simptomlar bir neçə dəqiqə və ya saat davam etdikdən sonra heç bir müdaxilə olmadan keçə bilər. Məhz əlamətlərin öz-özünə aradan qalxması insanlarda yanlış arxayınlıq yaradır və onlar tibbi yardım almağa ehtiyac olmadığını düşünürlər.

Nevroloq qeyd edib ki, xüsusilə qəfil başlayan və qısa müddətdə keçib gedən nevroloji əlamətlər təhlükəli xəbərdarlıq hesab edilməlidir. Belə hallarda insanın bədəninin bir tərəfində keyimə, hissiyyat itkisi və ya gücsüzlük yarana bilər. Məsələn, qolun və ya ayağın qəfil zəifləməsi, əşyaları tutmaqda çətinlik çəkmək, üzün bir tərəfində əyrilik və ya hissiyyatın dəyişməsi diqqətdən kənarda qalmamalıdır.

A.N. Ələkbərovanın sözlərinə görə, danışıqda qəfil dəyişiklik də insultun mühüm xəbərdarlıq əlamətlərindəndir. İnsan sözləri düzgün ifadə edə bilməyə, danışarkən çətinlik çəkə, deyilənləri anlamaqda problem yaşaya bilər. Bəzən nitq qısa müddət ərzində normallaşır və pasiyent əvvəlki vəziyyətinə qayıdır. Lakin bu, təhlükənin sovuşduğu anlamına gəlmir. Nitqin qəfil pozulması, hətta bir neçə dəqiqədən sonra tamamilə düzəlsə belə, təcili tibbi qiymətləndirmə tələb edir.

Nevroloq görmə ilə bağlı dəyişikliklərin də ciddi siqnal ola biləcəyini diqqətə çatdırıb. Qəfil görmə bulanıqlığı, bir və ya hər iki gözdə görmənin zəifləməsi, göz qaralması və görmə sahəsinin müəyyən hissəsinin itməsi beyin qan dövranı pozğunluqları ilə əlaqəli ola bilər. Bu əlamətlər qısa müddət davam edib keçdikdə belə, onları adi yorğunluq və ya təzyiq dəyişməsi ilə əlaqələndirərək gözardı etmək düzgün deyil.

Bundan başqa, qəfil başlayan və əvvəlkilərdən fərqlənən güclü baş ağrısı da diqqət tələb edir. Xüsusilə ağrı saniyələr və ya dəqiqələr ərzində çox şiddətli həddə çatırsa, buna ürəkbulanma, qusma, huşun dəyişməsi və ya digər nevroloji əlamətlər qoşulursa, təcili tibbi yardım çağırılmalıdır. Baş ağrısının hər növü insult əlaməti olmasa da, qəfil və qeyri-adi xarakter daşıyan ağrılar ciddi səbəblərdən qaynaqlana bilər.

Mütəxəssisin diqqət çəkdiyi əsas məqamlardan biri də keçici işemik həmlədir. Bu vəziyyət zamanı beynin müəyyən hissəsinə qan axını müvəqqəti olaraq azalır və insultu xatırladan əlamətlər meydana çıxır. Simptomlar bir neçə dəqiqə və ya saat ərzində aradan qalxa bilər. Lakin keçici işemik həmlə gələcək insult riskinin mühüm xəbərdarlıq göstəricisi hesab olunur. Əlamətlərin keçməsi beynin təhlükədən tamamilə xilas olması demək deyil.

Nailə Ələkbərova vurğulayıb ki, belə simptomlar müşahidə edildikdə insanın özünü yaxşı hiss etməsini gözləmək və ya vəziyyətin təkrar baş verməyəcəyini düşünmək təhlükəlidir. Xüsusilə bədənin bir tərəfində qəfil zəiflik, üzün əyilməsi, nitqin pozulması və görmə dəyişiklikləri yaranarsa, dərhal təcili tibbi yardım çağırılmalıdır. Əlamətlərin başladığı vaxtı qeyd etmək də vacibdir, çünki bu məlumat müalicə taktikasının müəyyənləşdirilməsində həkimlər üçün əhəmiyyət daşıyır.

Nevroloq onu da bildirib ki, insult riskini artıran amillərə yüksək arterial təzyiq, şəkərli diabet, qanda xolesterinin yüksək olması, ürək ritm pozğunluqları, siqaret istifadəsi, artıq çəki və fiziki hərəkətsizlik daxildir. Bu risk faktorlarının nəzarətdə saxlanılması insultun qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Xüsusilə yüksək təzyiqi olan şəxslər mütəmadi müayinədən keçməli, təyin edilmiş müalicəni həkim göstərişinə uyğun davam etdirməlidirlər.

Həkimin sözlərinə görə, insultun qarşısının alınmasında ən vacib məsələlərdən biri orqanizmin verdiyi xəbərdarlıq siqnallarını vaxtında tanımaqdır. Bir neçə dəqiqəyə keçən keyimə, danışıq pozuntusu və ya görmə problemi belə adi hal kimi qəbul edilməməlidir. Bu əlamətlər keçici işemik həmlənin göstəricisi ola bilər və sonrakı insult riskinin qiymətləndirilməsi üçün təcili tibbi müayinə tələb edir.

Beləliklə, insultun ilk əlamətlərini tanımaq və vaxt itirmədən tibbi yardım almaq insan həyatının xilas edilməsində həlledici əhəmiyyət daşıyır. Əlamətlərin öz-özünə keçməsini gözləmək olmaz. İnsultdan şübhələnilən hər bir vəziyyətdə dərhal 103 və ya 112 nömrəsinə zəng etmək lazımdır.

Əli

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

İlk infarktda ölüm riski: Kardioloq əsas səbəbi açıqladı

Ürək-damar xəstəlikləri dünyada ölüm hallarının əsas səbəblərindən biri olaraq qalır. Xüsusilə miokard infarktı insan həyatı üçün ciddi təhlükə yaradan ürək-damar problemlərindəndir. Maraqlıdır ki, bəzi insanlar bir neçə dəfə infarkt keçirmələrinə baxmayaraq həyatlarını davam etdirir, digərləri isə ilk infarkt zamanı həyatını itirirlər. Bu fərqin səbəbi nədir? Niyə bir xəstədə infarkt ağır nəticələrə gətirib çıxarmadığı halda, digərində qəfil ölüm baş verir? Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu məsələdə infarktın hansı damarda baş verməsi və ürək əzələsinin hansı hissəsinin qan təchizatından məhrum qalması mühüm rol oynayır.Kardioloq Sahilə Tacəddinova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, infarkt zamanı xəstənin həyatını itirməsi və ya sağ qalması bir sıra amillərdən asılıdır....

02 Noyabr 2026, 11:00

İmmuniteti həqiqətən nə gücləndirir? Həkim AÇIQLADI

Son illər immunitetin gücləndirilməsi ilə bağlı cəmiyyətdə müxtəlif fikirlər və tövsiyələr geniş yayılıb. Xüsusilə soyuqdəymə və mövsümi xəstəliklər zamanı zəncəfil, bal, limon və digər təbii məhsulların qəbulunun immun sistemini gücləndirdiyi iddia olunur. Bir çox insan orqanizmin müdafiə qabiliyyətini artırmaq üçün müxtəlif qida məhsullarından və vitaminlərdən istifadə edir. Lakin immunitetin fəaliyyəti yalnız müəyyən qidaların qəbulu ilə məhdudlaşmır. Orqanizmin müdafiə sistemi mürəkkəb mexanizmdir və onun normal fəaliyyəti üçün bir çox amillər vacibdir.Terapevt Cəmaləddin Bağırov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, immuniteti düzgün anlamaq üçün ilk növbədə onun orqanizmdə hansı funksiyanı yerinə yetirdiyini bilmək lazımdır. Onun sözlərinə görə, immun sistemi insan orqanizmini zərərli mikroorqanizmlərdən, viruslardan,...

02 Noyabr 2026, 10:00

Yaşlandıqca qan durulducu qəbul etmək lazımdır? Kardioloq cavab verdi

Cəmiyyətdə geniş yayılmış yanlış fikirlərdən biri də qan durulducu dərmanların müəyyən yaşdan sonra hər kəs tərəfindən profilaktik məqsədlə qəbul edilməsinin vacib hesab olunmasıdır. Xüsusilə orta və yaşlı nəslin nümayəndələri arasında bu dərmanların infarkt və insult riskini azaltdığı düşüncəsi ilə həkim məsləhəti olmadan istifadəsinə rast gəlinir. Halbuki qan durulducu preparatlar adi vitamin və ya orqanizmin ümumi sağlamlığını qorumaq üçün qəbul edilən vasitələr deyil. Onların ehtiyac olmadan istifadəsi ciddi fəsadlara, xüsusilə də daxili qanaxmalara səbəb ola bilər.Terapevt-kardioloq Aytən Yüzbaşıyeva Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, qan durulducu dərmanların qəbulu insanın yaşına əsasən deyil, onun ürək-damar sisteminin vəziyyətinə, mövcud xəstəliklərinə və qanaxma riskinə uyğun olaraq...

02 Noyabr 2026, 09:00

Xoruldama hansı hallarda təhlükəli xəstəliyin əlamətidir? – Həkimdən xəbərdarlıq

Xoruldama bir çox insan tərəfindən adi hal kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda ciddi sağlamlıq problemlərinin, xüsusilə də yuxu apnesinin əlaməti ola bilər. Burun çəpərinin əyriliyi, yumşaq damağın boşalması, dilin ölçüsü və artıq çəki xoruldamanın yaranmasına səbəb olan amillər sırasındadır. Əsas təhlükə isə yuxu zamanı tənəffüsün müvəqqəti dayanması və orqanizmin oksigenlə təminatının pozulmasıdır. Bəs xoruldamanın hansı hallarda xəstəlik hesab edilməsi mümkündür və problemin müalicəsi necə aparılır?Mütəxəssis həkim Nuru Əliyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, xoruldama müxtəlif səbəblərdən yarana bilər və hər zaman ayrıca bir xəstəlik kimi qiymətləndirilməməlidir. Bununla belə, xoruldamanın müntəzəm xarakter alması, gecə ərzində nəfəsin dayanması və insanın səhərlər yorğun...

30 Oktyabr 2026, 11:40

Eynəkdən birdəfəlik xilas olmaq istəyənlərə xəbərdarlıq: Hər kəs göz əməliyyatı etdirə bilməz

Eynəkdən və kontakt linzalardan imtina etmək istəyən bir çox insan görmə problemlərini aradan qaldırmaq üçün lazer əməliyyatına üz tutur. Lakin görmə qüsurunun olması və eynəkdən istifadə edilməsi əməliyyat üçün hər zaman kifayət etmir. Bu zaman gözün anatomik quruluşu, buynuz qişanın vəziyyəti, göz nömrələrinin sabitliyi və göz dibinin sağlamlığı əsas rol oynayır. Bəs kimlər göz əməliyyatı etdirə bilər, prosedur üçün ən uyğun yaş hansıdır və əməliyyatdan əvvəl hansı müayinələr aparılmalıdır?Oftalmoloq Sevinc Camıyeva Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, eynək istifadə edən hər bir şəxs görmə qüsurunu aradan qaldırmaq məqsədilə əməliyyat oluna bilməz. Onun sözlərinə görə, lazer əməliyyatına qərar verilməzdən əvvəl xəstənin gözləri ətraflı...

30 Oktyabr 2026, 00:38

Müayinə yaşı hamı üçün eyni deyil: Radioloq fərdi risklərdən danışdı

Oktyabr ayı dünyada Süd vəzi xərçəngi ilə mübarizə və bu xəstəlik barədə maarifləndirmənin gücləndirilməsi ayı kimi qeyd olunur. Bu dövrdə əsas məqsəd qadınların xəstəlik haqqında məlumatlılığını artırmaq, risk faktorlarına diqqət çəkmək və erkən diaqnostikanın əhəmiyyətini ön plana çıxarmaqdır. Süd vəzi xərçəngi dünyada qadınlar arasında ən çox rast gəlinən onkoloji xəstəliklərdən biridir. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, xəstəliyin vaxtında aşkarlanması, düzgün müayinə və müalicə taktikasının seçilməsi müsbət nəticələrin əldə olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əsas məsələ isə qadınların sağlamlıqlarına laqeyd yanaşmaması, hər hansı şikayət yaranmasını gözləmədən yaşlarına və fərdi risklərinə uyğun müayinələrdən keçməsidir.Radioloq, sonoloq Xəyalə Şərifova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, süd vəzi...

29 Oktyabr 2026, 10:30