Biopsiya xərçəng hüceyrələrini yayır? – Cərrahdan xəstələrə vacib xəbərdarlıq

Xərçəng xəstəlikləri ilə bağlı cəmiyyətdə geniş yayılmış yanlış təsəvvürlərdən biri də biopsiyanın şişi qıcıqlandırması, xərçəng hüceyrələrinin hərəkətə keçməsinə və xəstəliyin digər orqanlara yayılmasına səbəb olmasıdır. Bu səbəbdən bəzi xəstələr həkim tərəfindən biopsiya təyin edilsə də, qorxu və tərəddüd səbəbindən müayinədən imtina edirlər. Halbuki biopsiya onkoloji xəstəliklərin diaqnostikasında ən mühüm üsullardan biridir və əksər hallarda düzgün müalicə strategiyasının müəyyənləşdirilməsi üçün vacib məlumatlar verir.

Ümumi cərrah Səməd Həsənli Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, biopsiyanın xərçəngi qıcıqlandırması və xəstəliyin yayılmasına səbəb olması barədə fikirlər tibbi baxımdan əsası olmayan yanlış təsəvvürlərdir. Onun sözlərinə görə, xəstələr arasında bu mövzuda ciddi qorxu var və həkim qəbuluna gələn zaman tez-tez biopsiyadan imtina etmək istədiklərini bildirirlər.

Cərrah qeyd edib ki, bəzi xəstələr həkimə müraciət edərək biopsiya etdirmək istəmədiklərini, çünki bunun şişi hərəkətə gətirə və xərçəng hüceyrələrinin bədənə yayılmasına səbəb ola biləcəyini düşündüklərini deyirlər. Lakin bu yanaşma elmi sübutlara əsaslanmır. Biopsiyanın əsas məqsədi xəstəliyi yaymaq deyil, şişin xarakterini müəyyənləşdirmək, onun xoşxassəli və ya bədxassəli olduğunu araşdırmaq və müalicənin düzgün istiqamətini seçməkdir.

Onun sözlərinə görə, hər hansı bir şişin aşkar edilməsi avtomatik olaraq həmin törəmənin xərçəng olması demək deyil. Görüntüləmə müayinələri, ultrasəs, kompüter tomoqrafiyası və maqnit-rezonans tomoqrafiyası vasitəsilə törəmənin ölçüsü, yerləşməsi və digər xüsusiyyətləri haqqında məlumat əldə etmək mümkündür. Lakin bir çox hallarda bu müayinələr şişin hüceyrə səviyyəsində dəqiq xarakterini müəyyənləşdirmək üçün kifayət etmir. Məhz belə vəziyyətlərdə biopsiyaya ehtiyac yaranır.

Səməd Həsənli bildirib ki, biopsiya zamanı şübhəli toxumadan kiçik nümunə götürülərək laboratoriyada, patoloji müayinə vasitəsilə araşdırılır. Bu araşdırma nəticəsində hüceyrələrin quruluşu, xəstəliyin növü və bədxassəli prosesin olub-olmaması müəyyən edilir. Bəzi hallarda əlavə molekulyar və immunohistokimyəvi müayinələr də aparılır. Bu nəticələr həkimə yalnız xəstəliyin mövcudluğunu deyil, həm də onun hansı xüsusiyyətlərə malik olduğunu anlamağa kömək edir.

Cərrahın sözlərinə görə, xərçəngin müalicəsində ən vacib məsələlərdən biri şişin növünü və aqressivliyini müəyyənləşdirməkdir. Çünki bütün xərçəng xəstəlikləri eyni şəkildə inkişaf etmir və eyni müalicəyə ehtiyac duymur. Bəzi şişlər daha yavaş inkişaf etdiyi halda, digərləri aqressiv xarakter daşıya və qısa müddətdə irəliləyə bilər. Bu fərqləri nəzərə almadan müalicəyə başlamaq düzgün yanaşma hesab edilmir.Məsələn, yalnız görüntüləmə müayinəsinin nəticəsinə əsaslanaraq xəstəyə əməliyyat qərarı vermək hər zaman doğru olmaya bilər. Əvvəlcə törəmənin histoloji xüsusiyyətləri müəyyənləşdirilməli, onun hansı növ hüceyrələrdən formalaşdığı və hansı müalicəyə daha yaxşı cavab verə biləcəyi araşdırılmalıdır. Bəzi hallarda əməliyyatdan əvvəl kimyaterapiya, şüa terapiyası və ya digər müalicə üsullarına ehtiyac yarana bilər. Digər hallarda isə cərrahi müdaxilə əsas müalicə üsulu kimi seçilir. Bu qərarların verilməsində biopsiya nəticələri mühüm rol oynayır.

Səməd Həsənli vurğulayıb ki, biopsiya həkimə xəstəliyin xüsusiyyətlərini tanımağa və müalicə planını fərdiləşdirməyə imkan verir. Başqa sözlə, həkim hansı xəstəliklə mübarizə apardığını bilmədən düzgün müalicə strategiyası seçə bilməz. Biopsiya nəticəsində əldə olunan məlumatlar xəstənin ehtiyaclarına uyğun müalicə üsulunun müəyyənləşdirilməsinə, lazımsız müdaxilələrin qarşısının alınmasına və müalicənin daha dəqiq planlaşdırılmasına kömək edir.

Həmçinin oxuyun

Noyabrın pensiyaları BU TARİXDƏ ÖDƏNİLƏCƏK

SON DƏQİQƏ! Qəfil vəfat etdi

Şəmsi Vəfadar: "Ey Sevgili Bayrağım!"

Əli Nağıyevin doğum günüdür

Həkim bildirib ki, beynəlxalq klinik tövsiyələrdə də bir çox xərçəng növlərinin müalicəsinə başlamazdan əvvəl toxuma diaqnozunun, yəni biopsiya və patoloji müayinənin aparılması əsas yanaşmalardan biridir. Bununla belə, bəzi xüsusi klinik vəziyyətlərdə biopsiyasız müalicə qərarı verilə bilər. Belə hallarda qərar xəstəliyin növü, görüntüləmə nəticələri və digər tibbi göstəricilər nəzərə alınmaqla mütəxəssislər tərəfindən qəbul edilir. Buna görə də biopsiyanın hər bir halda mütləq və istisnasız tələb olunduğunu demək düzgün olmaz.

Cərrahın sözlərinə görə, biopsiya ilə bağlı qorxuların digər səbəbi isə xəstələrin internetdə və sosial şəbəkələrdə yayılan, elmi əsası olmayan məlumatlara inanmasıdır. Xüsusilə xərçəng diaqnozu ehtimalı ilə üzləşən insanlarda psixoloji gərginlik yüksək olur. Belə vəziyyətdə yanlış məlumatlar onların müayinədən yayınmasına, diaqnozun gecikməsinə və nəticədə müalicə prosesinin çətinləşməsinə səbəb ola bilər.Bununla yanaşı, biopsiya prosedurunun da özünəməxsus riskləri var. Götürülən nümunənin növündən və yerləşdiyi nahiyədən asılı olaraq qanaxma, infeksiya və digər ağırlaşmalar baş verə bilər. İynə biopsiyası zamanı şiş hüceyrələrinin iynə yolu boyunca yayılması isə çox nadir hallarda, müəyyən şiş növlərində nəzərə alınan xüsusi riskdir. Lakin bu ehtimal ümumi qayda deyil və biopsiyadan imtina etmək üçün əsas sayılmır. Həkim prosedurun faydasını və mümkün risklərini hər bir xəstə üçün ayrıca qiymətləndirməlidir.

Səməd Həsənli xəstələrə tövsiyə edib ki, əgər onlara biopsiya təyin olunubsa, qorxuya və şayiələrə əsaslanaraq bu müayinədən imtina etməsinlər. İlk növbədə prosedurun nə üçün lazım olduğunu, hansı üsulla aparılacağını, mümkün risklərini və nəticələrin müalicə qərarına necə təsir edəcəyini həkimdən ətraflı öyrənsinlər. Hər hansı tərəddüd yarandıqda isə müalicə həkimi ilə açıq müzakirə aparmaq və zərurət olduqda ikinci mütəxəssis rəyinə müraciət etmək mümkündür.

Beləliklə, biopsiya xərçəngi qıcıqlandıran və xəstəliyi mütləq şəkildə yayan prosedur deyil. Əksinə, bir çox hallarda xəstəliyin dəqiq müəyyənləşdirilməsi, şişin aqressivliyinin qiymətləndirilməsi və düzgün müalicə planının hazırlanması üçün mühüm diaqnostik vasitədir. Xərçənglə mübarizədə ən vacib addımlardan biri xəstəliyi vaxtında və düzgün tanımaqdır. Bunun üçün isə qorxu və əsassız şayiələrə deyil, elmi tibbi məlumatlara və mütəxəssis tövsiyələrinə etibar etmək lazımdır.

Əli