İctimai tualetlərdən HPV-yə yoluxmaq mümkündürmü? – UROLOQ MİFƏ AYDINLIQ GƏTİRDİ
Tibb 18 Noyabr 2026, 10:30
488
İnsan papilloma virusu (HPV) dünyada geniş yayılan virus infeksiyalarından biridir. Bu virusla bağlı cəmiyyətdə çoxsaylı suallar və yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Xüsusilə ictimai tualetlərdən, unitazlardan və ümumi istifadə olunan sanitar qovşaqlardan HPV-yə yoluxma ehtimalı insanları narahat edən məsələlərdəndir. Bəzi şəxslər HPV diaqnozu aldıqdan sonra virusa məhz ictimai tualetdə yoluxduqlarını düşünürlər. Lakin tibbi məlumatlar virusun əsas ötürülmə yolunun fərqli olduğunu göstərir.
Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən uroloq-androloq Bəxtiyar Hüseynov bildirib ki, HPV əsasən intim və cinsi təmas zamanı, xüsusilə də dəri-dəriyə kontakt vasitəsilə ötürülür. Onun sözlərinə görə, ictimai tualetlərdən və unitazlardan bu virusa yoluxma ehtimalı barədə insanlar arasında geniş yayılmış fikirlər olsa da, belə yoluxma yolu elmi baxımdan təsdiqlənmiş əsas ötürülmə mexanizmi hesab edilmir.
Həkim qeyd edib ki, HPV-nin ötürülməsi üçün mütləq cinsi əlaqənin baş verməsi də şərt deyil. Virus vaginal, anal və oral cinsi təmas zamanı, eləcə də intim nahiyələrin birbaşa dəri təması nəticəsində insandan insana keçə bilər. Bu səbəbdən qoruyucu vasitələrdən istifadə yoluxma riskini azaltsa da, onu tamamilə aradan qaldırmır. Çünki virus prezervativlə örtülməyən dəri sahələrindən də ötürülə bilər.
Bəxtiyar Hüseynovun sözlərinə görə, HPV diaqnozu alan bəzi kişilər həkimə müraciət edərkən yoluxmanın məhz ictimai tualetdə baş verdiyini iddia edirlər. Lakin bu yanaşma çox vaxt virusun xüsusiyyətlərinin düzgün anlaşılmamasından irəli gəlir. Həkim bu cür izahların tibbi baxımdan əsaslı olmadığını bildirərək, ictimai tualetlərdəki unitazların HPV-nin əsas yoluxma mənbəyi kimi təqdim edilməsinin doğru olmadığını vurğulayıb.
Uroloq-androloq diqqətə çatdırıb ki, HPV-nin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri uzun müddət heç bir əlamət vermədən orqanizmdə qala bilməsidir. İnsan virusa yoluxduğunu bilmədən uzun müddət yaşaya bilər. Bəzi şəxslərdə virus immun sisteminin fəaliyyəti nəticəsində zamanla aşkarlanmaz hala gəlir, digərlərində isə davamlı qala və müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Buna görə də HPV-nin nə vaxt, hansı şəraitdə və kimdən ötürüldüyünü müəyyənləşdirmək əksər hallarda mümkün olmur.
Həkimin sözlərinə görə, HPV aşkarlandıqda insanın dərhal son dövrdəki təmasları əsasında yoluxma mənbəyi barədə nəticə çıxarması düzgün deyil. Virusun uzun müddət simptomsuz qala bilməsi səbəbindən infeksiya daha əvvəl baş vermiş təmas nəticəsində də aşkarlana bilər. Bu baxımdan HPV diaqnozu öz-özlüyündə yoluxmanın vaxtını və konkret mənbəyini göstərmir.
Bəxtiyar Hüseynov bildirib ki, HPV-nin bəzi növləri dəridə və selikli qişalarda ziyillərin yaranmasına səbəb olur. Genital ziyillər virusun müəyyən tipləri ilə əlaqəlidir. Bununla yanaşı, HPV-nin bütün növləri eyni təhlükə daşımır. Bəzi tiplər aşağı riskli hesab olunur və əsasən xoşxassəli törəmələrlə əlaqələndirilir. Digər yüksək riskli tiplər isə uzun müddət davam edən infeksiya zamanı uşaqlıq boynu, anus, penis, ağız boşluğu və boğaz nahiyəsinin bəzi xərçəng növlərinin inkişaf riskini artıra bilər.
Həmçinin oxuyun
Həkim vurğulayıb ki, HPV-yə yoluxan hər bir insanda xərçəng yaranacağı fikri yanlışdır. Əksər HPV infeksiyaları immun sisteminin köməyi ilə bir-iki il ərzində öz-özünə nəzarət altına alınır və aşkarlanmaz hala gəlir. Lakin yüksək riskli virus tiplərinin uzun müddət orqanizmdə qalması hüceyrələrdə dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Məhz buna görə virusun vaxtında müəyyənləşdirilməsi, uyğun müayinələrin aparılması və həkim nəzarəti vacibdir.
Uroloq-androloq əlavə edib ki, ictimai tualetlərdən istifadə zamanı ümumi gigiyena qaydalarına əməl etmək hər zaman əhəmiyyətlidir. Əllərin yuyulması, şəxsi gigiyena vasitələrinin başqaları ilə paylaşılmaması və sanitar təmizliyə diqqət yetirilməsi müxtəlif infeksiyaların qarşısının alınmasına kömək edir. Bununla belə, unitazın səthindən HPV-yə yoluxma qorxusunun həddindən artıq şişirdilməsi düzgün deyil. İctimai tualetlərlə bağlı gigiyena tədbirləri HPV-dən qorunmanın əsas üsulu hesab edilə bilməz.
Bəxtiyar Hüseynov qeyd edib ki, HPV-dən qorunmaq baxımından peyvəndlənmə də mühüm əhəmiyyət daşıyır. HPV peyvəndi virusun xərçəng və genital ziyillərlə əlaqəli bir sıra növlərinə qarşı qorunma yaradır. Peyvəndin cinsi həyata başlamazdan əvvəl vurulması daha yüksək qoruyuculuq təmin etsə də, yaşa və fərdi vəziyyətə uyğun olaraq sonrakı dövrlərdə də faydalı ola bilər. Peyvənd mövcud HPV infeksiyasını müalicə etmir, lakin əhatə etdiyi digər virus tiplərinə qarşı qoruma verə bilər.
Həkim sonda vurğulayıb ki, HPV ilə bağlı əsas diqqət ictimai tualetlərdən yoluxma qorxusuna deyil, virusun həqiqi ötürülmə yollarına, profilaktikaya və vaxtında müayinəyə yönəlməlidir. Genital nahiyədə ziyil, törəmə və ya digər şübhəli dəyişikliklər müşahidə edən şəxslər uroloq, dermatoveneroloq və ya müvafiq mütəxəssisə müraciət etməlidirlər. Eyni zamanda, heç bir əlamətin olmaması da HPV infeksiyasının mövcudluğunu tam istisna etmir. Ən doğru yanaşma yanlış məlumatlara əsaslanaraq yoluxma mənbəyi axtarmaq deyil, tibbi müayinədən keçmək və mütəxəssis tövsiyələrinə əməl etməkdir.
Yusif
Qrip ürəyə də zərər verə bilər:Bu əlamətlərə diqqət edin – KARDİOLOQ DANIŞDI
Qrip və digər yuxarı tənəffüs yolları infeksiyaları yalnız burun, boğaz və ağciyərlərə təsir etməklə məhdudlaşmır. Bəzi hallarda infeksion xəstəliklər ürək-damar sistemində də fəsadlara səbəb ola bilər. Xüsusilə virus infeksiyalarından sonra davam edən halsızlıq, təngnəfəslik, döş qəfəsində ağrı və ürək döyüntülərində dəyişikliklər diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Çünki bəzi infeksiyalar ürək əzələsində və ya ürəyi əhatə edən qişada iltihabi proses yarada bilər.Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən kardioloq Aytən Yüzbaşıyeva bildirib ki, qrip və digər infeksion xəstəliklər zamanı ürək də risk altında ola bilər. Onun sözlərinə görə, infeksiyanın gedişində yaranan iltihabi proses bəzi hallarda ürək əzələsinə, ürəyi əhatə edən qişaya və nadir hallarda...
18 Noyabr 2026, 09:30
Əzələ ağrısı ilə ürək ağrısını necə fərqləndirmək olar? – KARDİOLOQ AÇIQLADI
Sinə nahiyəsində, sol qolda və kürəkdə yaranan ağrılar hər zaman eyni səbəbdən qaynaqlanmır. Bəzən bu ağrılar fiziki iş, idman və ya əzələlərin həddindən artıq yüklənməsi nəticəsində meydana gəlir. Lakin eyni nahiyələrdə hiss olunan ağrılar ürək-damar sistemi ilə bağlı problemlərin, xüsusilə də stenokardiya və infarktın əlaməti də ola bilər. Buna görə də əzələ ağrısı ilə ürək mənşəli ağrını bir-birindən ayırmaq, təhlükəli simptomları vaxtında tanımaq olduqca vacibdir.Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən kardioloq-terapevt İslam Əziz bildirib ki, əzələ ağrıları, əsasən, fiziki yüklənmədən, idmandan və ya ağır işdən sonra yaranır. Belə hallarda əzələlər gərilir, dartılır və nəticədə müəyyən nahiyədə ağrı hiss olunur. Bu...
18 Noyabr 2026, 08:30
Səhər yeməyini ötürmək mədəyə necə təsir edir? Həkim xəbərdarlıq edir
Gündəlik həyatın sürətli tempi, iş rejimi və düzgün qidalanmaya kifayət qədər vaxt ayrılmaması bir çox insanda həzm sistemi ilə bağlı narahatlıqların yaranmasına səbəb olur. Səhər yeməyi yemədən evdən çıxmaq, gün ərzində aclığı qəhvə və şirniyyatla aradan qaldırmağa çalışmaq, axşam saatlarında isə birdən-birə çox miqdarda və yağlı qidalar qəbul etmək mədənin fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Belə qidalanma vərdişləri xüsusilə mədə yanması, qıcqırma, göynəmə, köp və digər həzm problemlərindən əziyyət çəkən insanlarda şikayətləri daha da artıra bilər.Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən qastroenteroloq-endoskopist Sürəyya İsmayıl bildirib ki, insanların gündəlik qidalanma rejimində yol verdiyi səhvlər mədə-bağırsaq sistemində müxtəlif narahatlıqların yaranmasına şərait yaradır....
17 Noyabr 2026, 11:40
Hərarət və müalicədən sonra xəstəlik yenidən yarana bilərmi? – Həkimdən AÇIQLAMA
Müəyyən xəstəliklərin müalicəsindən sonra pasiyentlərdə yenidən yoluxma və ya xəstəliyin təkrarlanması halları müşahidə oluna bilər. Bu, xüsusilə müalicə müddətində və sağaldıqdan sonra gigiyena qaydalarına əməl edilmədikdə, düzgün qidalanma təmin olunmadıqda və həkimin tövsiyələri nəzərə alınmadıqda baş verə bilər. Bəzi hallarda pasiyent müalicə nəticəsində sağalsa da, gündəlik həyatında yoluxma riskini artıran davranışları davam etdirir. Nəticədə eyni və ya oxşar infeksion problemlə yenidən qarşılaşa bilər.Mövzu ilə bağlı Citypost.az-a açıqlama verən həkim Zeynəb Sadıqova bildirib ki, müalicədən sonra xəstəliyin yenidən yaranması mümkündür. Onun sözlərinə görə, bunun qarşısını almaq üçün yalnız dərman müalicəsi almaq kifayət etmir, eyni zamanda düzgün qidalanmaya, şəxsi gigiyenaya və həkimin...
17 Noyabr 2026, 10:40
Tez-tez acmaq və daim yemək istəmək qan xəstəliyinin əlamətidir? – Pediatr-hematoloqdan AÇIQLAMA
Bəzi insanlar gün ərzində dəfələrlə aclıq hiss etdiklərini, yemək yedikdən qısa müddət sonra yenidən acdıqlarını və daim nəsə yemək istədiklərini bildirirlər. Xüsusilə iştahanın normadan artıq olması, insanın toxluq hiss etməməsi və qida qəbuluna nəzarət etməkdə çətinlik çəkməsi müəyyən sağlamlıq problemləri ilə əlaqəli ola bilər. Bu zaman vətəndaşları düşündürən əsas suallardan biri də belə vəziyyətin qan xəstəliklərinin əlaməti olub-olmamasıdır.Pediatr-hematoloq Mireldar Babayev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, tez-tez aclıq hiss etmək və iştahanın artması özlüyündə qan xəstəliyinə xas əlamət hesab olunmur. Onun sözlərinə görə, qan sistemi ilə əlaqəli elə bir konkret xəstəlik yoxdur ki, həmin xəstəliyin əsas və xarakterik göstəricisi insanın daim yemək...
16 Noyabr 2026, 10:30
Şəkər analizi verərkən hansı qaydalara əməl etmək lazımdır? – Həkimdən vacib xəbərdarlıq
Qanda şəkərin səviyyəsinin düzgün müəyyən edilməsi yalnız laborator analizdən keçməklə bitmir. Müayinəyə hazırlıq qaydalarına əməl etmək, analizin hansı vaxtda verildiyini bilmək və nəticələri düzgün qiymətləndirmək olduqca vacibdir. Xüsusilə şəkərli diabetdən əziyyət çəkən və ev şəraitində qanda qlükozanın səviyyəsini mütəmadi ölçən şəxslər göstəricilərin nə ifadə etdiyini bilməlidirlər. Əks halda, yeməkdən sonra yüksələn şəkər səviyyəsi insanı əsassız narahat edə, bəzi hallarda isə normal görünən nəticə yanlış arxayınlıq yarada bilər.Qastroenteroloq-terapevt Qüdrət Allahverdiyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, şəkər analizinin nəticəsini düzgün qiymətləndirmək üçün ilk növbədə onun hansı şəraitdə və nə vaxt aparıldığını nəzərə almaq lazımdır. Həkimin sözlərinə görə, analizdən əvvəl müəyyən qaydalara əməl olunması...
16 Noyabr 2026, 09:30