Avtomobilini etibarnamə ilə verən şəxsin zərərini kim qarşılamalıdır? – Vəkildən açıqlama

Avtomobilini etibarnamə əsasında başqa şəxsə idarə etmək üçün verən sürücülər bəzən gözlənilməz problemlərlə üzləşirlər. Belə ki, etibarnamə ilə avtomobili idarə edən şəxs yol-nəqliyyat hadisəsi törədir, nəqliyyat vasitəsinə ciddi ziyan vurur və nəticədə avtomobil sahibi təmir xərcləri ilə üz-üzə qalır. Bəzi hallarda isə avtomobili idarə edən şəxs hadisədən sonra dəymiş zərəri ödəməkdən imtina edir və məsuliyyəti üzərinə götürmür. Bu zaman avtomobil sahibi öz zərərini hansı qaydada tələb edə bilər? Qəza nəticəsində yaranan təmir xərclərini və sürücünün ödədiyi cərimələri həmin şəxsdən geri almaq mümkündürmü?

Vəkil Elcan Həsənli Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, avtomobilini idarə etmək üçün başqa şəxsə etibarnamə verən mülkiyyətçi belə vəziyyətlə qarşılaşdıqda dəymiş maddi zərərin ödənilməsi üçün məhkəməyə müraciət edə bilər. Onun sözlərinə görə, avtomobili idarə edən şəxs yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində nəqliyyat vasitəsinə zərər vurubsa və bu zərərin yaranmasında onun təqsiri müəyyən edilibsə, avtomobil sahibi dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir.

Vəkil qeyd edib ki, belə hallarda ilk növbədə yol-nəqliyyat hadisəsinin baş verməsi, hadisəni törədən şəxsin kimliyi və onun təqsirinin olub-olmaması müvafiq sənədlərlə təsdiqlənməlidir. Bunun üçün hadisə ilə bağlı aidiyyəti dövlət orqanının tərtib etdiyi protokol, qərar, arayış və digər rəsmi sənədlər mühüm əhəmiyyət daşıyır. Həmin sənədlər vasitəsilə qəzanın hansı şəraitdə baş verdiyini, avtomobili kimin idarə etdiyini və hadisənin nəticələrini müəyyənləşdirmək mümkün olur.

Elcan Həsənlinin sözlərinə görə, avtomobil sahibi məhkəməyə müraciət edərkən yalnız nəqliyyat vasitəsinin zədələndiyini bildirməklə kifayətlənməməli, tələb etdiyi məbləği də sübutlarla əsaslandırmalıdır. Məsələn, avtomobilin təmiri üçün 2500 manat xərc tələb edilirsə, bu məbləğin real zərərə uyğun olduğunu təsdiqləyən sənədlər təqdim olunmalıdır. Təmir mərkəzinin verdiyi hesab-faktura, görülmüş işlərin siyahısı, ehtiyat hissələrinin qiymətini göstərən sənədlər, ödəniş qəbzləri və zərurət yarandıqda ekspert rəyi məhkəmə üçün əhəmiyyətli sübutlar hesab oluna bilər.

Mütəxəssis diqqətə çatdırıb ki, avtomobilə dəymiş zərərin məbləği ilə bağlı tərəflər arasında fikir ayrılığı yaranarsa, nəqliyyat vasitəsinin vəziyyətinin müstəqil qiymətləndirilməsi də tələb oluna bilər. Bu zaman qəza nəticəsində yaranmış zədələrin hansı hissələrdən ibarət olduğu, onların aradan qaldırılması üçün nə qədər vəsait tələb edildiyi müəyyənləşdirilir. Avtomobil sahibi zərərin məbləğini əsaslandıran sübutları məhkəməyə təqdim etməklə həmin pulun təqsirli şəxsdən tutulmasını tələb edə bilər.

Vəkil bildirib ki, avtomobilin idarə edilməsi üçün etibarnamənin verilməsi həmin nəqliyyat vasitəsinə vurulan zərərə görə məsuliyyət məsələsini aradan qaldırmır. Etibarnamə başqa şəxsə avtomobili idarə etmək səlahiyyəti verir, lakin bu, həmin şəxsin yol hərəkəti qaydalarını pozması və ya təqsirli davranışı nəticəsində baş vermiş zərərə görə məsuliyyətdən azad olması demək deyil. Bununla belə, konkret hadisədə məsuliyyətin kimə aid olması qəzanın şəraiti, sürücünün təqsiri, sığorta münasibətləri və digər hüquqi hallar əsasında müəyyənləşdirilməlidir.

Elcan Həsənli əlavə edib ki, avtomobili idarə edən şəxsin ödədiyi cərimələr məsələsi də ayrıca araşdırılmalıdır. Məsələn, sürücü qəza ilə əlaqədar 830 manat məbləğində cərimə ödədiyini bildirirsə, həmin ödənişin hansı inzibati xəta üzrə həyata keçirildiyi və kimin məsuliyyətinə aid olduğu müəyyənləşdirilməlidir. Əgər avtomobil sahibi həmin cəriməni özü ödəyibsə və bu ödənişin etibarnamə əsasında avtomobili idarə edən şəxsin törətdiyi qayda pozuntusu ilə bağlı olduğunu sübut edə bilirsə, həmin məbləğin də geri qaytarılmasını tələb edə bilər.

Həmçinin oxuyun

İlham Əliyevin adından saxta məlumat YAYILIR -DİQQƏT!

Quşlar yüksək gərginlikli elektrik xətlərində dayanır-Bəs niyə elektrik onları vurmur?

Qatarla gedənlərə ŞAD XƏBƏR!Bilet ucuzlaşdı

Prezidentin Mətbuat Xidməti MƏLUMAT YAYDI

Lakin burada mühüm fərq var: cərimənin sürücü tərəfindən ödənilməsi avtomobil sahibinə avtomatik olaraq həmin məbləği tələb etmək hüququ vermir. Cərimənin hansı şəxsə tətbiq edildiyi, ödənişi kimin etdiyi və həmin məbləğin hansı hüquqi əsasla geri tələb olunduğu sənədlərlə təsdiqlənməlidir. Əgər cərimə birbaşa avtomobili idarə edən şəxsin adına rəsmiləşdirilib və o, öz vəsaiti hesabına ödəyibsə, avtomobil sahibinin həmin məbləği ondan tələb etməsi üçün ayrıca əsas yaranmır.

Vəkilin sözlərinə görə, belə mübahisələrdə avtomobil sahibi hadisə ilə bağlı bütün sənədləri, etibarnamənin surətini, qəzanın rəsmi qeydiyyatını təsdiqləyən materialları, təmir xərclərinə dair qəbzləri və digər sübutları toplamalıdır. Bundan sonra dəymiş maddi zərərin ödənilməsi tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək mümkündür. Məhkəmə təqdim olunan sübutları, qəzanın başvermə şəraitini və tərəflərin məsuliyyətini araşdıraraq müvafiq qərar qəbul edir.

Mütəxəssis vurğulayıb ki, avtomobilini başqa şəxsə etibarnamə ilə idarə etmək üçün verən mülkiyyətçilər bu məsələdə diqqətli olmalıdırlar. Etibarnamə verilən şəxsin məsuliyyətli sürücü olması, nəqliyyat vasitəsindən istifadə şərtlərinin əvvəlcədən razılaşdırılması və mümkün zərərin ödənilməsi ilə bağlı məsələlərin aydınlaşdırılması gələcək mübahisələrin qarşısını almağa kömək edə bilər.

Beləliklə, etibarnamə ilə avtomobili idarə edən şəxs qəza törədərək nəqliyyat vasitəsinə zərər vurarsa, avtomobil sahibi qanunla müəyyən edilmiş qaydada həmin zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb edə bilər. Bunun üçün qəzanın, sürücünün təqsirinin və tələb olunan məbləğin sübutlarla təsdiqlənməsi vacibdir. Məhkəməyə müraciət zamanı həm avtomobilin təmir xərcləri, həm də qanuni əsasları və ödənişi sübut edilən digər maddi itkilər ayrıca qiymətləndirilə bilər.

Əli