İnsan ağlayanda niyə burnu da axır? – Bunun maraqlı anatomik səbəbi var
Maraqlı 16 Noyabr 2026, 10:40
306
İnsan ağlayarkən yalnız gözlərindən yaş axmır, eyni zamanda burnunda da sulanma və axıntı yaranır. Bəzən güclü ağlama zamanı burun o qədər çox axır ki, insan tez-tez burnunu silməyə ehtiyac duyur. İlk baxışdan göz yaşı ilə burun axıntısının bir-biri ilə əlaqəsi olmadığı düşünülsə də, əslində bu iki proses insan orqanizmində anatomik və fizioloji baxımdan bir-biri ilə sıx bağlıdır.Maraqlıdır ki, ağladığımız zaman burnumuzun axmasının əsas səbəbi göz yaşlarının bir hissəsinin xüsusi kanallar vasitəsilə burun boşluğuna keçməsidir. Yəni burun axıntısı yalnız burun daxilində seliyin artması ilə deyil, gözlərdən gələn artıq maye ilə də əlaqəli ola bilər.
Citypost.az xəbər verir ki, İnsan gözündə göz yaşlarının istehsalına cavabdeh olan xüsusi vəzilər mövcuddur. Bu vəzilər gözün səthini nəmləndirmək, onu tozdan və müxtəlif xarici təsirlərdən qorumaq, həmçinin gözün sağlamlığını təmin etmək üçün mütəmadi olaraq göz yaşı ifraz edir. Normal şəraitdə bu maye göz səthinə yayılır və daha sonra göz qapaqlarının hərəkəti nəticəsində gözün daxili küncündə yerləşən kiçik dəliklərə doğru yönəlir.Lakin insan ağlayarkən, xüsusilə emosional gərginlik, kədər, sevinc və ya güclü həyəcan zamanı göz yaşı vəziləri daha çox maye ifraz etməyə başlayır. Bu zaman göz yaşlarının miqdarı adi drenaj sisteminin onları tam şəkildə kənarlaşdırmaq imkanını üstələyə bilər. Nəticədə göz yaşlarının bir hissəsi yanaqlardan aşağı axır, digər hissəsi isə təbii axın yolu ilə burun boşluğuna yönəlir.
Bu prosesdə nazolakrimal kanal adlanan göz yaşı-burun kanalı mühüm rol oynayır. Gözün daxili küncündə yerləşən kiçik göz yaşı dəlikləri vasitəsilə toplanan maye əvvəlcə göz yaşı kisəsinə, daha sonra isə nazolakrimal kanal vasitəsilə burun boşluğuna keçir. Bu kanal gözlə burun arasında təbii əlaqə yaradır və normal şəraitdə də göz yaşlarının artıq hissəsinin buruna axmasını təmin edir.Ağlama zamanı göz yaşlarının istehsalı artdığı üçün həmin kanaldan buruna keçən mayenin miqdarı da çoxalır. Burun boşluğuna daxil olan bu maye burada mövcud olan seliklə, yəni burun selikli qişasının ifraz etdiyi mukusla qarışır. Nəticədə burundakı mayenin ümumi həcmi artır və insanda burun axıntısı yaranır.Məhz buna görə də insan ağlayarkən burnunun axdığını, burun dəliklərində sulanma və doluluq hiss etdiyini müşahidə edir. Güclü ağlama zamanı burundan gələn maye bəzən adi burun axıntısından daha duru və şəffaf olur. Çünki onun tərkibində göz yaşlarının burun boşluğuna keçən hissəsi də mövcuddur.Burada diqqətçəkən başqa bir məqam da var: göz yaşlarının buruna axması yalnız ağlama zamanı baş vermir. Normal şəraitdə də gözlərdə əmələ gələn artıq maye bu kanal vasitəsilə burun boşluğuna ötürülür. Sadəcə, gündəlik göz yaşı ifrazı az olduğundan insan bu prosesi hiss etmir. Ağlama zamanı isə mayenin miqdarı artdığı üçün həmin anatomik əlaqə daha aydın nəzərə çarpır.Bununla belə, hər burun axıntısını ağlama ilə əlaqələndirmək olmaz. Soyuqdəymə, qrip, allergiya, sinusit və burun selikli qişasının qıcıqlanması da burun axıntısına səbəb ola bilər. Əgər burun axıntısı ağlama bitdikdən sonra da davam edirsə, tez-tez təkrarlanırsa və ya digər narahatedici əlamətlərlə müşayiət olunursa, bunun səbəbini müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək lazımdır.
Beləliklə, insan ağlayarkən burnunun axması orqanizmin tamamilə təbii anatomik və fizioloji reaksiyasıdır. Göz və burun arasında mövcud olan nazolakrimal kanal artıq göz yaşlarını burun boşluğuna ötürür. Burada göz yaşları burun seliyi ilə qarışaraq axıntının artmasına səbəb olur. Yəni ağladığımız zaman burnumuzun axması təsadüfi hadisə deyil, gözlərimizlə burnumuz arasında mövcud olan təbii əlaqənin nəticəsidir.
Həmçinin oxuyun
Əli
Katibə quşunun heyrətamiz ov bacarığı – Maraqlı faktlar
Afrika savannalarının ən qeyri-adi və diqqətçəkən canlılarından biri katibə quşudur. Uzun ayaqları, fərqli bədən quruluşu və başının arxa hissəsindəki lələk dəstəsi ilə digər quşlardan asanlıqla seçilən bu canlı, xüsusilə ilan ovlamaq bacarığı ilə tanınır. Onun ov zamanı nümayiş etdirdiyi çeviklik, sürət və güc təbiətin yaratdığı maraqlı uyğunlaşma nümunələrindən biridir.Citypost.az xəbər verir ki, Katibə quşu (Sagittarius serpentarius) əsasən Afrikanın açıq çəmənliklərində, savannalarında və seyrək kolluqlarla örtülmüş ərazilərində yaşayır. Bu quşun görünüşü ilk baxışdan onu digər yırtıcı quşlardan fərqləndirir. Uzun və incə ayaqları, nisbətən kiçik başı, güclü dimdiyi və arxaya doğru uzanan qara lələk dəstəsi ona xüsusi görkəm verir. Başındakı lələklər katiblərin...
13 Noyabr 2026, 11:00
Ağacların havaya buraxdığı maddələrin insan orqanizminə təsiri – Maraqlı faktlar
Meşədə gəzərkən insanı əhatə edən təmiz hava, ağacların ətri və təbiətin sakitliyi sadəcə xoş hisslər yaratmır. Bu mühitin insan sağlamlığına, xüsusilə də psixoloji vəziyyətə və immun sisteminə müsbət təsir göstərə biləcəyi elmi araşdırmalarda da diqqət çəkir. Məlum olur ki, meşədə nəfəs aldığımız hava yalnız oksigenlə zəngin olması ilə deyil, ağacların ətraf mühitə buraxdığı xüsusi uçucu maddələrlə də fərqlənir.Citypost.az-ın məlumatına görə, ağaclar və digər bitkilər özlərini zərərverici həşəratlardan, göbələklərdən və bəzi mikroorqanizmlərdən qorumaq üçün müxtəlif kimyəvi birləşmələr ifraz edirlər. Bu maddələrin bir hissəsi fitonsidlər adlanır. Fitonsidlər bitkilərin müdafiə mexanizminin mühüm elementlərindən biridir. Onlar havaya yayılan uçucu üzvi birləşmələrdir və bəzi mikroorqanizmlərin...
13 Noyabr 2026, 10:00
Okeanın dibində suyun içində göllər var: Bu qeyri-adi su hövzələri necə yaranır?
Dəniz və okeanların dərinliklərində elə təbiət hadisələri mövcuddur ki, ilk dəfə eşidənlərə inanılmaz görünə bilər. Təsəvvür edin, okeanın dibində adi göllərə bənzəyən su hövzələri var. Onların öz sahilləri, sərhədləri, hətta səthində dalğaları belə müşahidə olunur. Daha maraqlısı isə budur ki, bu göllər okeanın dibində yerləşsə də, ətrafındakı dəniz suyu ilə dərhal qarışmır. Sanki okeanın içində başqa bir su hövzəsi mövcuddur.Citypost.az xəbər verir ki, elmi ədəbiyyatda bu qeyri-adi təbiət hadisəsi duzlu su hövzələri (brine pools) adlanır. Onlar okean dibində yerləşən, duzluluğu ətrafdakı dəniz suyundan dəfələrlə yüksək olan su kütlələridir. Görünüşünə görə sualtı gölləri xatırladan bu hövzələr xüsusilə dərin okeanlarda, geoloji cəhətdən...
13 Noyabr 2026, 09:00
Zəli niyə “canlı dərman” adlandırılır? - MARAQLI FAKT
Təbiətdə ilk baxışdan xoşagəlməz görünən, lakin tibbdə mühüm əhəmiyyətə malik olan canlılar var. Onlardan biri də əsrlərdir müxtəlif müalicə üsullarında istifadə edilən zəlidir. Bəziləri bu kiçik canlını iyrənc və faydasız hesab etsə də, müasir tibbdə onun xüsusi tətbiq sahələri mövcuddur. Xüsusilə plastik və rekonstruktiv cərrahiyyədə zəlilər müəyyən hallarda qan dövranının bərpasına kömək edən bioloji vasitə kimi istifadə olunur.Citypost.az-ın məlumatına görə, zəlilərin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri bədən quruluşudur. Onların sinir sistemi insanlardakı kimi 32 müstəqil beyindən ibarət deyil. Bədənləri boyunca yerləşən sinir düyünləri və baş hissəsindəki sinir mərkəzi birlikdə mürəkkəb sinir sistemi yaradır. Bəzi zəli növlərində 10-a qədər göz nöqtəsi olur....
12 Noyabr 2026, 10:30
Qızıl böcək nədir? – Maraqlı həyat tərzi ilə diqqət çəkən həşərat
Təbiətdə xarici görünüşü ilə diqqəti cəlb edən çoxsaylı həşərat növləri var. Onların arasında parlaq, qızılı-yaşıl rəngləri ilə seçilən qızıl böcək də xüsusi yer tutur. Bəzən gül böcəyi adlandırılan bu həşərat xüsusilə yaz və yay aylarında çiçəklərin ətrafında daha çox görünür. Günəş işığı altında metalı xatırladan parıltısı ilə seçilən qızıl böcək ilk baxışdan sanki üzəri qızıl və ya yaşıl metal təbəqəsi ilə örtülmüş kimi təsir bağışlayır. Qızıl böcək sərtqanadlılar dəstəsinə aid həşəratlardandır. Onun ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri bədəninin parlaq rəngə və xüsusi quruluşa malik olmasıdır. Əksər nümayəndələrində yaşıl, qızılı-yaşıl və bəzən mis çalarlarına çalan rənglər müşahidə olunur. Bu rənglər işığın düşmə...
12 Noyabr 2026, 09:30
Tonqalın tüstüsü niyə həmişə insan tərəfə gəlir? – Bunun maraqlı elmi izahı var
Tonqalın ətrafında oturarkən tez-tez rast gəlinən vəziyyətlərdən biri tüstünün məhz sizin olduğunuz istiqamətə gəlməsidir. Bir az əvvəl rahatlıqla oturduğunuz yerdə tüstü gözlərinizi yandırmağa başlayır, nəfəs almağınızı çətinləşdirir. Yerinizdən qalxıb bir neçə addım kənara çəkilirsiniz, amma bir müddət sonra tüstü yenə də sizi tapır. Hətta bəzən elə təsəvvür yaranır ki, sanki tonqalın tüstüsü hamının arasından məhz sizi seçir.Citypost.az xəbər verir ki, bu vəziyyətlə bağlı xalq arasında maraqlı bir deyim də var: “Tüstü gözələ gedər”. İnsanlar tüstünün daim eyni adama tərəf gəlməsini zarafatla onun gözəlliyi ilə əlaqələndirirlər. Ancaq elmi baxımdan bunun gözəlliklə heç bir əlaqəsi yoxdur. Tüstünün hansı istiqamətə yayılması əsasən havanın...
12 Noyabr 2026, 08:30