Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Aslan, bəbir, kaftar... Heç birindən çəkinməyən qeyri-adi heyvan

Maraqlı 09 Noyabr 2026, 11:40

251

Təbiətdə güc dedikdə ilk ağıla gələn heyvanlar adətən aslan, pələng və ayı olur. Lakin heyvanlar aləmində elə bir canlı var ki, kiçik bədən quruluşuna baxmayaraq, özündən dəfələrlə böyük yırtıcıların qarşısında geri çəkilməməsi ilə seçilir. Söhbət bal porsuğundan gedir. Xarici görünüşü o qədər də təhlükəli təsir bağışlamayan bu heyvan cəsarəti, dözümlülüyü və aqressiv müdafiə davranışı ilə təbiətin ən maraqlı canlılarından biri hesab olunur.

Citypost.az xəbər verir ki, Bal porsuğu Ginnesin Rekordlar Kitabının 2002-ci il nəşrində dünyanın ən qorxusuz heyvanı kimi təqdim edilib. Onun bu ada layiq görülməsinin əsas səbəbi özündən böyük heyvanlarla qarşılaşmaqdan çəkinməməsi, təhlükə hiss etdikdə geri çəkilmək əvəzinə müqavimət göstərməsidir. Bəzi hallarda bal porsuğunun aslan və kaftar kimi yırtıcılara qarşı aqressiv davranması, hətta onları ərazisindən uzaqlaşdırmağa çalışması müşahidə olunur.

Bal porsuğu (Mellivora capensis) əsasən Afrika, Yaxın Şərq və Asiyanın bəzi bölgələrində yayılıb. Bədən quruluşu nisbətən kiçik olsa da, güclü çənələri, iti caynaqları və möhkəm dərisi ona təhlükəli vəziyyətlərdən çıxmaq imkanı verir. Bu heyvanın ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri özündən dəfələrlə böyük rəqiblə qarşılaşarkən belə asanlıqla təslim olmamasıdır. Təhlükə hiss etdikdə bədənini müdafiə vəziyyətinə gətirir, dişlərini göstərir, yüksək səslər çıxarır və lazım gəldikdə hücuma keçir. Onun bu davranışı bəzən daha böyük yırtıcıların belə geri çəkilməsinə səbəb olur. Lakin bu, bal porsuğunun hər zaman aslanı məğlub etdiyi anlamına gəlmir. Sadəcə, onun aqressiv müdafiə taktikası qarşı tərəf üçün ciddi risk yarada bilər.

Bal porsuğunun ən mühüm müdafiə vasitələrindən biri dərisinin quruluşudur. Onun dərisi qalın, möhkəm və bədəninə nisbətən boş olduğundan heyvan hücuma məruz qaldıqda dərisinin daxilində müəyyən qədər hərəkət edə bilir. Bu xüsusiyyət ona hücum edən heyvana qarşı çevrilmək və dişləmədən yaxa qurtarmaq imkanı verir. Xüsusilə boyun və kürək nahiyəsindəki boş dəri quruluşu bal porsuğunun müdafiəsində mühüm rol oynayır. Onu tutmağa çalışan yırtıcı dərisindən yapışsa belə, bal porsuğu bədənini çevirərək qarşılıq verə bilir. Məhz bu xüsusiyyət onunla mübarizəni çətinləşdirən amillərdən biridir. Bununla belə, dərisini tamamilə keçilməz hesab etmək doğru deyil. Arı sancması, ilan dişləməsi və kirpi tikanları ona müəyyən təsir göstərə bilər. Sadəcə, qalın dərisi və möhkəm bədən quruluşu bəzi zədələrdən qorunmasına kömək edir.Bal porsuğunun qorxmazlığı ilə bağlı ən maraqlı məqamlardan biri onun zəhərli ilanlarla mübarizə aparmasıdır. Bu heyvanın qida rasionuna müxtəlif həşəratlar, gəmiricilər, quşlar, yumurtalar, kiçik məməlilər və ilanlar daxildir. Xüsusilə zəhərli ilanları ovlaya bilməsi onu bir çox başqa heyvandan fərqləndirir. Bal porsuğu kobralar da daxil olmaqla zəhərli ilanlara hücum edə və onları qida kimi istifadə edə bilir. Onun qalın dərisi və çevik hərəkətləri ilan sancmasından qorunmaq baxımından müəyyən üstünlük yaradır. Bununla belə, bal porsuğu ilan zəhərinə qarşı tam immun deyil. Zəhərli ilan tərəfindən sancıldıqda zəhərin təsirinə məruz qala bilər.

Bəzi müşahidələrdə ilan sancmasından sonra bal porsuğunun huşunu itirdiyi və ya bir müddət hərəkətsiz qaldığı, daha sonra isə özünə gəldiyi qeydə alınıb. Bu hadisələr onun zəhərə qarşı tam davamlı olması kimi izah edilməməlidir. Zəhərin təsiri ilanın növündən, zəhərin miqdarından və heyvanın fiziki vəziyyətindən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna baxmayaraq, bal porsuğunun zəhərli ilanları ovlamaqdan çəkinməməsi onun təbiətdəki ən cəsarətli ovçulardan biri kimi tanınmasına səbəb olub.

Bal porsuğunun başqa bir qeyri-adi xüsusiyyəti özündən xeyli böyük heyvanlara qarşı göstərdiyi müdafiə davranışıdır. Aslan, bəbir və kaftar kimi yırtıcılarla eyni ərazidə yaşadığı üçün təhlükəli qarşılaşmalar onun həyatının bir hissəsidir. Adətən, iri yırtıcıların ovuna çevrilə biləcək bu heyvan təhlükə qarşısında passiv davranmır. Əksinə, dişlərini və caynaqlarını işə salaraq özünü müdafiə edir. Onun güclü çənəsi və sərt xarakteri rəqibə ciddi xəsarət yetirə bilər. Buna görə də bəzi iri yırtıcılar bal porsuğu ilə qarşıdurmaya girməkdənsə, ondan uzaqlaşmağa üstünlük verirlər. Hətta bal porsuğunun yuvasına yaxınlaşan iri heyvanlara qarşı da aqressiv davrandığı müşahidə olunur. O, ərazisini və balalarını qorumaq üçün təhlükənin böyüklüyündən asılı olmayaraq müqavimət göstərə bilər.

Bal porsuğunun adı bal arıları ilə əlaqəli olsa da, onun qida rasionu yalnız baldan ibarət deyil. O, müxtəlif qidalarla bəslənən fürsətçi yırtıcıdır. Bəzən arı yuvalarına girərək bal və arı sürfələri ilə də qidalanır. Məhz bu xüsusiyyət onun adının yaranması ilə əlaqələndirilir. Güclü caynaqları sayəsində torpağı asanlıqla qazır, gizlənən həşəratları və kiçik heyvanları tapır. Bu xüsusiyyət ona müxtəlif yaşayış mühitlərində qida əldə etmək və sağ qalmaq imkanı verir.Bal porsuğunun qeyri-adi cəsarətinin arxasında yalnız davranış xüsusiyyətləri deyil, həm də bədən quruluşunun yaratdığı müdafiə üstünlükləri dayanır. Möhkəm dəri, güclü çənə, iti caynaqlar və çevik bədən onun təhlükəli vəziyyətlərdən çıxmasına kömək edir. Təhlükə qarşısında geri çəkilmək əvəzinə müqavimət göstərməsi isə onu digər bir çox heyvandan fərqləndirir.

Beləliklə, bal porsuğu kiçik ölçülərinə baxmayaraq, güclü müdafiə mexanizmləri, dözümlülüyü və qeyri-adi davranışları ilə heyvanlar aləmində xüsusi yer tutur. Onun aslan və kaftar kimi yırtıcıların qarşısında geri çəkilməməsi, zəhərli ilanları ovlaya bilməsi və təhlükə zamanı özünü cəsarətlə müdafiə etməsi bu heyvanı dünyanın ən maraqlı canlılarından birinə çevirir. Bal porsuğunun hekayəsi bir daha göstərir ki, təbiətdə sağ qalmaq üçün həmişə ən böyük və ən güclü olmaq lazım deyil.

Yeganə

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Pişiklər qaranlıqda necə görür? Gecələr onları əsl “ninjalara” çevirən sirr nədir?

Pişiklərin gecə saatlarında qaranlıq mühitdə belə rahat hərəkət etməsi, ətrafdakı əşyaları asanlıqla seçməsi və ovunu dəqiqliklə izləməsi hər zaman insanlarda maraq doğurub. Gün işığında olduğu kimi, zəif işıqlandırılmış yerlərdə də çevik hərəkət edə bilən pişiklər sanki qaranlığı görürmüş kimi davranırlar. Bəs onların gözlərində hansı xüsusi mexanizm var ki, insan gözünün çətinliklə seçdiyi görüntüləri onlar daha rahat görə bilirlər?Citypost.az-ın məlumatına görə, pişiklərin gecə görmə qabiliyyətinin əsas sirri gözlərinin quruluşunda, xüsusilə də “Tapetum lucidum” adlanan xüsusi reflektiv təbəqədə gizlənir. Bu təbəqə pişiyin gözünün arxa hissəsində, torlu qişanın arxasında yerləşir və gözə daxil olan işığı əks etdirmək xüsusiyyətinə malikdir.Belə ki, zəif işıq gözə...

09 Noyabr 2026, 10:40

Göbələyi kəsmək yaxşıdır, yoxsa kökündən qoparmaq? 27 illik araşdırma maraqlı nəticəni ortaya qoyub

Payız mövsümünün gəlişi ilə meşələrdə göbələk yığımı da başlayır. Xüsusilə şam ağaclarının altında yetişən, xalq arasında məlki kimi tanınan kanlıca göbələyi həvəskarların ən çox axtardığı növlərdən biridir. Göbələk toplayanlar arasında isə uzun illərdir mübahisə mövcuddur: göbələyi bıçaqla kəsmək daha doğrudur, yoxsa torpaqdan ehtiyatla qoparmaq? Bəziləri hesab edir ki, göbələyi kökündən çıxarmaq onun yenidən yetişməsinə mane olur, digərləri isə kəsməyin daha düzgün üsul olduğunu düşünür. Lakin elmi araşdırmalar bu məsələyə fərqli yanaşmağa əsas verir.Citypost.az xəbər verir ki, İlk növbədə, göbələyin gördüyümüz hissəsinin onun bütün varlığı olmadığını bilmək vacibdir. Meşədə torpağın üzərində gördüyümüz papaqlı hissə göbələyin meyvə cismidir. Əslində isə göbələyin əsas...

06 Noyabr 2026, 09:30

Təbiətin ən qorxunc ovçularından biri: Tarakanı canlı “zombiyə” çevirən mücəvhər eşşəkarısı

Təbiətdə elə canlılar var ki, xarici görünüşü ilə insanı heyran etsə də, həyat tərzi və ov üsulları ilə əsl dəhşət yaradır. Onlardan biri də parlaq, zümrüdü xatırladan rəngləri ilə diqqət çəkən mücəvhər eşşəkarısıdır. Cəmi 2 santimetrə yaxın uzunluğa malik olan bu həşərat özündən xeyli böyük tarakanı ovlamaqla kifayətlənmir, onu sanki iradəsindən məhrum edərək canlı “zombi”yə çevirir. Kiçik ölçüsünə baxmayaraq, bu həşəratın ov strategiyası təbiətin nə qədər mürəkkəb, heyrətamiz və bəzən də amansız mexanizmlərə malik olduğunu nümayiş etdirir.Citypost.az xəbər verir ki , məcəvhər eşşəkarısının əsas ovlarından biri Amerika tarakanıdır. Ölçüsünə görə özündən xeyli böyük olan bu həşəratı ələ keçirmək üçün arı...

06 Noyabr 2026, 08:30

Plastik butulkalardakı suyun son istifadə tarixi nəyi göstərir?

Heç diqqət etmisinizmi, mağazadan aldığımız plastik butulkalardakı içməli suyun üzərində son istifadə tarixi qeyd olunur? Bəs suyun özünün xarab olub-olmadığını, müəyyən müddətdən sonra içilməsinin təhlükəli hala gəlib-gəlmədiyini heç düşünmüsünüzmü? İlk baxışdan adi görünən bu detal əslində maraqlı bir sual doğurur: Tərkibi əsasən sudan ibarət olan bir məhsulun niyə son istifadə tarixi olmalıdır? Axı su düzgün şəraitdə saxlanıldıqda uzun müddət öz xüsusiyyətlərini qoruyub saxlaya bilər.Citypost.az xəbər verir ki, İçməli suyun üzərində göstərilən tarix hər zaman suyun özünün müəyyən müddətdən sonra xarab olacağı mənasına gəlmir. Bu tarix daha çox məhsulun qablaşdırılması, saxlanma şəraiti və keyfiyyət göstəricilərinin qorunması ilə əlaqəlidir. Xüsusilə plastik butulkalarda...

06 Noyabr 2026, 00:09

Arıların yuvasını tapır, insanları köməyə çağırır – Təbiətin ən ağıllı quşlarından biri

Təbiətdə elə canlılar var ki, qida əldə etmək üçün gücündən deyil, daha çox zəkasından, müşahidə qabiliyyətindən və digər canlılarla qurduğu qeyri-adi əlaqələrdən istifadə edir. Afrikada yaşayan bal bələdçisi quşu da bu baxımdan dünyanın ən maraqlı canlılarından biri hesab olunur. Bu quş arı yuvalarını tapmaqda xüsusi bacarığa malikdir. Lakin onun daha təəccüblü xüsusiyyəti pətəyi özü aça bilməməsi və bu işi başqa canlıların köməyi ilə həyata keçirməsidir.Citypost.az xəbər verir ki, Bal bələdçisi quşu (Honeyguide) əsasən Afrika ərazilərində yayılıb və arı koloniyalarının yerləşdiyi yuvaları müəyyənləşdirmək qabiliyyəti ilə tanınır. Onun güclü müşahidə bacarığı və qida mənbələrini tapmaq qabiliyyəti bu quşu digər növlərdən fərqləndirir. Bal...

05 Noyabr 2026, 11:40

Pişiklər və itlər suyu necə içir? Onların arasında düşündüyünüzdən daha böyük fərq var

Pişik və itlərin su içməsi ilk baxışdan bir-birinə bənzər görünə bilər. Hər iki heyvan dilindən istifadə edərək suyu ağızlarına aparır. Lakin bu prosesi yaxından müşahidə etdikdə onların tamamilə fərqli üsullardan istifadə etdiyi məlum olur. İtlər su içərkən daha sürətli və hərəkətli üsula üstünlük verdikləri halda, pişiklər fizikanın incə qanunlarından istifadə edərək suyu olduqca dəqiq şəkildə ağızlarına çatdırırlar. Bu fərq təkcə onların davranışında deyil, dilin hərəkət mexanizmində də özünü göstərir.Citypost.az xəbər verir ki, İtlər su içərkən dillərini xüsusi formada geriyə doğru bükərək bir növ qaşıq və ya çömçə formasına salırlar. Daha sonra dillərini sürətlə suya vurur və geri çəkirlər. Bu zaman...

05 Noyabr 2026, 10:40