Bizə yazın

Baku

-°C

USD

-

Pişiklər və itlər suyu necə içir? Onların arasında düşündüyünüzdən daha böyük fərq var

Maraqlı 05 Noyabr 2026, 10:40

257

Pişik və itlərin su içməsi ilk baxışdan bir-birinə bənzər görünə bilər. Hər iki heyvan dilindən istifadə edərək suyu ağızlarına aparır. Lakin bu prosesi yaxından müşahidə etdikdə onların tamamilə fərqli üsullardan istifadə etdiyi məlum olur. İtlər su içərkən daha sürətli və hərəkətli üsula üstünlük verdikləri halda, pişiklər fizikanın incə qanunlarından istifadə edərək suyu olduqca dəqiq şəkildə ağızlarına çatdırırlar. Bu fərq təkcə onların davranışında deyil, dilin hərəkət mexanizmində də özünü göstərir.

Citypost.az xəbər verir ki, İtlər su içərkən dillərini xüsusi formada geriyə doğru bükərək bir növ qaşıq və ya çömçə formasına salırlar. Daha sonra dillərini sürətlə suya vurur və geri çəkirlər. Bu zaman dilin ətrafında və səthində yaranan su kütləsi yuxarıya doğru sıçrayır. İt həmin suyu ağzı ilə tutaraq udur və prosesi dəfələrlə təkrarlayır. Məhz bu sürətli və güclü hərəkətlər səbəbindən itlər su içərkən qabın ətrafına su sıçrada, hətta döşəməni islada bilirlər.Pişiklərin su içmə üsulu isə daha fərqlidir. Onlar dillərini qaşıq formasına salaraq su götürmürlər. Əksinə, dillərinin ucunu suyun səthinə yüngülcə toxundurur və dərhal geri çəkirlər. Dilin bu sürətli hərəkəti nəticəsində suyun səthində nazik bir maye sütunu yaranaraq yuxarı qalxır. Pişik isə ağzını həmin maye sütununun hərəkətinə uyğun şəkildə açaraq suyu udur.

Bu prosesin ən maraqlı tərəfi pişiklərin hərəkətlərinin olduqca dəqiq zamanlama ilə həyata keçirilməsidir. Dil suya toxunduqdan sonra geri çəkildikdə suyun ətaləti və səthi gərilmə qüvvəsi maye sütununun bir müddət formasını saxlamasına kömək edir. Pişik həmin sütun qırılmadan əvvəl ağzını bağlayaraq suyu qəbul edir. Əgər hərəkət düzgün zamanlanmasa, su yenidən qaba düşə bilər. Buna görə də pişiklər su içərkən dilin hərəkəti, başın vəziyyəti və ağızın açılıb-bağlanması arasında xüsusi uyğunluq yaranır.Maraqlıdır ki, bu üsulun effektivliyi elmi araşdırmalarla da təsdiqlənib. 2010-cu ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunun (MIT) alimləri pişiklərin su içmə mexanizmini yüksək sürətli kameralar vasitəsilə araşdırıblar. Tədqiqat zamanı məlum olub ki, pişiklər suyu dilləri ilə birbaşa götürmür, əksinə, dilin hərəkəti nəticəsində yaranan maye sütununu ağızlarına çəkirlər. Alimlər bu prosesin fizikanın ətalət və cazibə qüvvələri arasındakı tarazlıqla əlaqəli olduğunu müəyyən ediblər.

Araşdırmalar göstərib ki, pişiklərin su içmə hərəkəti düşündüyümüzdən daha sürətlidir. Onlar dillərini saniyənin çox kiçik bir hissəsi ərzində suya toxundurub geri çəkə bilirlər. Bu hərəkət bir neçə dəfə təkrarlandıqdan sonra kifayət qədər su qəbul edilir. Pişiklərin hərəkətlərindəki bu dəqiqlik onların su içərkən ətrafı itlər qədər islatmamasının səbəblərindən biri hesab olunur.İtlərdə isə su içmə prosesi daha çox dilin suya vurulması və yaranan maye kütləsinin ağıza çatdırılması prinsipi ilə işləyir. Onların dili suya daxil olduqda geriyə doğru bükülür və suyun bir hissəsini özü ilə yuxarı qaldırır. Pişiklərdəki kimi nazik və dəqiq maye sütununun yaradılmasından fərqli olaraq, itlər daha böyük həcmdə suyu hərəkətə gətirirlər. Bu səbəbdən suyun bir hissəsi ağıza çatmadan yenidən qaba və ətrafa sıçrayır.Bu fərq heyvanların anatomiyası və davranış xüsusiyyətləri ilə də bağlıdır. Hər iki heyvanın su içmək üçün istifadə etdiyi əsas orqan dil olsa da, onun hərəkət forması və su ilə qarşılıqlı əlaqəsi fərqlənir. Pişiklər daha incə və dəqiq hərəkətlərlə su qəbul edir, itlər isə daha geniş və güclü dil hərəkətlərindən istifadə edirlər.

Beləliklə, gündəlik həyatda adi görünən su içmə prosesi əslində olduqca maraqlı fiziki mexanizmlərə əsaslanır. Pişiklərin suyu zərif hərəkətlərlə ağızlarına çatdırması, itlərin isə daha enerjili üsuldan istifadə etməsi təbiətin canlılara fərqli uyğunlaşma imkanları verdiyini göstərir. Bir sözlə, hər iki heyvan eyni ehtiyacı qarşılasa da, bu işi tamamilə fərqli üsullarla həyata keçirir.

Yeganə 

Problemlərinizi bizə bildirin

077 323 55 66

Nə kərpic, nə də sement: evlər 5 günə tikilir

Dünyada plastik tullantıların yaratdığı ekoloji problemlərə qarşı yeni həll yolları axtarılarkən, tikinti sektorunda diqqətçəkən texnologiya tətbiq olunmağa başlayıb. Kolumbiyada hazırlanan innovativ sistem vasitəsilə təkrar emal edilmiş plastik tullantılardan xüsusi tikinti blokları istehsal edilir. Bu bloklar bir-birinə xüsusi konstruksiya ilə birləşdirildiyindən divarların hörülməsi üçün ənənəvi sement məhluluna ehtiyac qalmır.Metbuat.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni texnologiya həm ətraf mühitin qorunmasına, həm də mənzil tikintisinin sürətləndirilməsinə xidmət edir. Xüsusilə yaşayış evlərinə və sosial infrastruktura ehtiyacın yüksək olduğu bölgələrdə bu üsul daha əlçatan və alternativ tikinti modeli kimi maraq doğurur.Kolumbiyanın "Conceptos Pladticos" şirkəti tərəfindən hazırlanan texnologiyada plastik tullantılar əvvəlcə çeşidlənir və xüsusi...

04 Noyabr 2026, 10:46

Pələnglər qaranlıqda insanlardan niyə yaxşı görür? MARAQLI FAKT

Pələnglərin qaranlıqda insanlardan daha yaxşı görə bildiyini bilirdinizmi? Təbiətin ən güclü yırtıcılarından biri hesab olunan bu heyvanlar gecə saatlarında da ətraf mühiti müşahidə etmək, ovlarını izləmək və hərəkət edən obyektləri müəyyənləşdirmək qabiliyyətinə malikdirlər. İnsanların zəif işıqlandırılmış mühitdə görməkdə çətinlik çəkdiyi bir çox vəziyyətdə pələnglər ətrafdakı hərəkətləri daha asan seçə bilirlər. Bəs onların gözlərində bu üstünlüyü təmin edən nədir? Pələnglər qaranlıqda necə görür və bu qabiliyyət hansı bioloji xüsusiyyətlərlə bağlıdır?Citypost.az xəbər verir ki, Pələnglərin zəif işıq şəraitində yaxşı görməsinin əsas səbəblərindən biri gözlərinin torlu qişasında yerləşən xüsusi fotoreseptor hüceyrələrdir. Bu hüceyrələr çubuqcuqlar adlanır və əsas funksiyaları az işıqda görməni təmin etməkdir....

04 Noyabr 2026, 10:30

Yer kürəsi kosmik təhlükələrdən necə qorunur?

Hər gün Yer kürəsinin yaxınlığından və atmosferindən çoxsaylı kosmik cisimlər keçir. Kosmosun dərinliklərindən gələn kiçik toz zərrəcikləri, qaya parçaları, asteroidlər və kometlər planetimizin ətrafındakı kosmik mühitin ayrılmaz hissəsidir. İlk baxışdan sakit və təhlükəsiz görünən Yer əslində fasiləsiz olaraq kosmik material axınına məruz qalır. Bəs bütün bu cisimlərə baxmayaraq, niyə şəhərlərimiz nəhəng kraterlərlə dolu deyil? Niyə hər gün göydən təhlükəli meteoritlər yağmır? Bunun əsas səbəblərindən biri planetimizin təbii müdafiə mexanizmlərinə malik olmasıdır.Citypost.az-ın məlumatına görə, Yerin kosmik təhlükələrə qarşı ən mühüm müdafiə vasitəsi atmosferdir. Kosmosdan yüksək sürətlə Yerə doğru hərəkət edən kiçik meteoroidlər atmosferə daxil olduqda son dərəcə güclü fiziki proseslərlə qarşılaşırlar....

04 Noyabr 2026, 09:30

Betta balıqları niyə yarpaqların üzərində yatır? – Çoxlarının bilmədiyi maraqlı səbəb

Akvariumda saxlanılan betta balıqlarının davranışları bəzən insanlarda maraq doğurur. Xüsusilə bu balıqların suyun səthinə yaxın yerləşdirilmiş yarpaqların üzərinə çıxaraq hərəkətsiz dayanması və ya yatması bir çoxları tərəfindən oyun oynamaq, ətrafı müşahidə etmək kimi qəbul edilir. Lakin bu davranışın arxasında daha maraqlı bioloji xüsusiyyət dayanır. Betta balıqları istirahət etmək üçün özlərinə rahat yer seçir və yarpaqlar da onlar üçün təbii dayanacaq rolunu oynaya bilir.Citypost.az xəbər verir ki, Betta balıqları, elmi adı ilə Betta splendens, əsasən Cənub-Şərqi Asiyanın tropik bölgələrində, xüsusilə Tailandın dayaz, isti və bitki örtüyü ilə zəngin sularında yayılıb. Təbii yaşayış mühitlərində bu balıqların ətrafında su bitkiləri, yarpaqlar və müxtəlif...

04 Noyabr 2026, 08:30

Mutasiya nədir? DNT-də baş verən dəyişikliklər insan həyatına necə təsir edir?

İnsan orqanizminin bütün bioloji xüsusiyyətlərinin formalaşmasında genetik məlumat mühüm rol oynayır. Hüceyrələrimizin fəaliyyətindən tutmuş xarici görünüşümüzə, bəzi fərdi xüsusiyyətlərimizə və irsi meyillərimizə qədər bir çox proses DNT-də (dezoksiribonuklein turşusu) kodlaşdırılmış məlumatlarla əlaqəlidir. Lakin bu genetik kod həmişə dəyişməz qalmır. Bəzən DNT-də müəyyən dəyişikliklər baş verir və bu proses biologiyada mutasiya adlanır. Mutasiyalar canlıların inkişafına, sağlamlığına, irsi xüsusiyyətlərinə və hətta növlərin təkamülünə təsir göstərə bilər.Citypost.az xəbər verir ki, mutasiya genetik materialda, yəni DNT-nin ardıcıllığında baş verən qalıcı dəyişiklikdir. Bu dəyişikliklər genin müəyyən hissəsində, xromosomlarda və ya daha geniş miqyasda genomun müxtəlif bölgələrində meydana çıxa bilər. Bəzi mutasiyalar yalnız bir DNT hərfinin...

03 Noyabr 2026, 11:00

Çaxmağın içindəki “daş” əslində daş deyil: Qığılcım necə yaranır?

Gündəlik həyatda tez-tez istifadə etdiyimiz çaxmaqların iş prinsipi ilk baxışdan sadə görünsə də, onların daxilində maraqlı fiziki və kimyəvi proseslər baş verir. Bir düyməyə basmaqla yaranan kiçik qığılcım əslində xüsusi metal ərintisinin sürtünmə nəticəsində xırda hissəciklərə ayrılması və həmin hissəciklərin havada alışması hesabına meydana gəlir. Maraqlıdır ki, çaxmağın “daşı” adlandırdığımız detal heç də adi daş deyil. O, əsasən serium və dəmir tərkibli xüsusi metal ərintisindən hazırlanır.Citypost.az xəbər verir ki, adi mexaniki çaxmaqlarda qığılcımın yaranması üçün iki əsas detal birlikdə işləyir: metal ərintidən hazırlanmış çaxmaq daşı və onun üzərində fırlanan dişli çarx. İstifadəçi çarxı baş barmağı ilə çevirdikdə onun iti və...

03 Noyabr 2026, 10:00