Təzə pendir hansı təhlükəli infeksiyaya səbəb ola bilər? – İnfeksionistdən XƏBƏRDARLIQ
Tibb 05 Noyabr 2026, 10:00
244
Süddən hazırlanan məhsullar gündəlik qidalanmamızın mühüm hissəsini təşkil edir. Xüsusilə təzə pendir bir çox insanın süfrəsində tez-tez yer alır. Lakin bu məhsulun hazırlanma və saxlanma qaydalarına düzgün əməl edilmədikdə, insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yarana bilər. Belə ki, pasterizə edilməmiş və ya lazımi qaydada qaynadılmamış süddən hazırlanan pendir vasitəsilə brüselyoz kimi təhlükəli infeksion xəstəliyə yoluxmaq mümkündür.
İnfeksionist-hepatoloq Vüsalə Yaşar Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, brüselyoz əsasən Brucella bakteriyalarının orqanizmə daxil olması nəticəsində yaranır. Xəstəliyin insana keçməsinin əsas yollarından biri infeksiyaya yoluxmuş heyvanların südündən hazırlanan, kifayət qədər istilik emalından keçirilməmiş süd və süd məhsullarının qəbul edilməsidir. Xüsusilə çiy süd, pasterizə olunmamış süd, eləcə də belə süddən hazırlanan təzə pendir yoluxma riski daşıyır.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, pendirin hazırlanması zamanı südün düzgün emal edilməsi və məhsulun təhlükəsiz şəraitdə saxlanılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Südün pasterizə edilməsi və ya müvafiq qaydada qaynadılması xəstəlik törədicilərinin məhv edilməsi baxımından vacibdir. Eyni zamanda pendirin duzda saxlanılması və yetişdirilməsi prosesinə də diqqət yetirilməlidir. Lakin yalnız pendirin müəyyən müddət duzda qalması onun tam təhlükəsiz olduğuna zəmanət vermir. Məhsulun hazırlanmasında istifadə edilən südün keyfiyyəti, istilik emalı və gigiyenik şərait əsas şərtlərdən hesab olunur.
Brüselyozun təhlükəli tərəflərindən biri də onun əlamətlərinin bəzən digər infeksion və qeyri-infeksion xəstəliklərlə qarışdırılmasıdır. Xəstəlik zamanı yüksək hərarət, güclü tərləmə, baş ağrısı, halsızlıq, sümük və əzələlərdə, eləcə də oynaqlarda ağrılar müşahidə oluna bilər. Bəzi hallarda qızdırma dalğavari xarakter daşıyır: hərarət yüksəlir, müəyyən müddətdən sonra azalır və yenidən təkrarlanır. Bu səbəbdən xəstə uzun müddət özünü yaxşı hiss etməyə bilər və vəziyyətin səbəbini müəyyənləşdirmək çətinləşə bilər.
İnfeksiya bəzi hallarda qaraciyər və dalağın böyüməsinə də səbəb ola bilər. Bundan başqa, iştahasızlıq, çəki itkisi, gecə tərləmələri, yuxu pozuntuları və ümumi zəiflik kimi əlamətlər də meydana çıxa bilər. Xəstəliyin gedişi hər insanda eyni olmur. Bəzi şəxslərdə simptomlar daha kəskin, digərlərində isə tədricən və uzun müddət davam edən formada özünü göstərə bilər.
Brüselyoz vaxtında aşkar edilmədikdə və müalicə olunmadıqda müxtəlif orqan və sistemlərdə fəsadlara yol aça bilər. İnfeksiya oynaqları, sümükləri, sinir sistemini, ürəyi və digər orqanları zədələyə bilər. Xüsusilə xəstəliyin uzun müddət davam etməsi müalicə prosesini çətinləşdirə, bəzi hallarda isə xroniki gedişə səbəb ola bilər. Buna görə də xəstəliyin ilkin əlamətlərini nəzərə almamaq və özbaşına müalicəyə başlamaq düzgün yanaşma deyil.
Həmçinin oxuyun
Mütəxəssis qeyd edir ki, səbəbi aydın olmayan, uzun müddət davam edən və ya təkrar-təkrar yüksələn qızdırma zamanı brüselyoz ehtimalı da nəzərdən keçirilməlidir. Xüsusilə son dövrlərdə çiy süd, pasterizə olunmamış süd məhsulları və ya mənşəyi məlum olmayan təzə pendir qəbul edən şəxslərdə bu ehtimal daha ciddi qiymətləndirilməlidir. Belə hallarda həkimə müraciət edilməli, xəstənin şikayətləri və epidemioloji məlumatları nəzərə alınaraq müvafiq laborator müayinələr aparılmalıdır.
Brüselyozun müalicəsi mümkündür, lakin bunun üçün diaqnozun vaxtında və düzgün qoyulması vacibdir. Müalicə adətən həkim tərəfindən müəyyən edilən antibiotik kombinasiyaları ilə aparılır və müddəti xəstəliyin formasından, ağırlığından və yaranmış fəsadlardan asılı olur. Antibiotiklərin özbaşına qəbulu, müalicənin yarımçıq dayandırılması və ya yalnız qızdırmasalıcı preparatlarla kifayətlənmək xəstəliyin davam etməsinə və təkrarlanmasına şərait yarada bilər.
Brüselyozdan qorunmaq üçün süd və süd məhsullarının etibarlı mənbələrdən alınması, çiy südün istehlak edilməməsi, südün pasterizə olunması və ya düzgün qaynadılması vacibdir. Ev şəraitində hazırlanan pendirin də hansı süddən və hansı şəraitdə hazırlandığına diqqət yetirilməlidir. Xüsusilə mənşəyi və hazırlanma qaydası məlum olmayan məhsulların qəbulundan çəkinmək tövsiyə olunur.
Beləliklə, təzə pendir hər zaman təhlükəli məhsul hesab edilməsə də, onun hazırlanmasında gigiyena və qida təhlükəsizliyi qaydalarına əməl olunmaması ciddi infeksiyalara yoluxma riski yarada bilər. Brüselyozun qarşısını almağın ən etibarlı yolu südün düzgün emal edilməsi, təhlükəsiz qida məhsullarının seçilməsi və şübhəli simptomlar yarandıqda vaxtında həkimə müraciət etməkdir.
Yusif
USM zamanı həkimlər niyə dərindən nəfəs alıb nəfəsi saxlamağı istəyirlər? – Radioloqdan AÇIQLAMA
Ultrasəs müayinəsi (USM) zamanı həkimlərin pasiyentlərə tez-tez “dərindən nəfəs alın və nəfəsinizi saxlayın” deməsi bir çox insanda maraq doğurur. Bəziləri bunu sadəcə müayinə zamanı görüntünün daha aydın alınması üçün verilən adi göstəriş hesab etsə də, əslində bu üsulun tibbi və fizioloji səbəbləri var. Nəfəsalma və nəfəsin qısa müddətə saxlanılması daxili orqanların yerləşməsinə, diafraqmanın hərəkətinə və ultrasəs görüntüsünün keyfiyyətinə təsir göstərir. Xüsusilə qarın boşluğu orqanlarının müayinəsi zamanı bu üsul həkimə daha dəqiq görüntü əldə etməyə kömək edir. Bəs USM zamanı nəfəsi saxlamaq nə üçün vacibdir və bu, müayinənin nəticələrinə necə təsir edir?USM mütəxəssisi, radioloq Etibar Namazov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ultrasəs...
05 Noyabr 2026, 09:00
Varikoz əməliyyat olunmadıqda hansı ağırlaşmalar yarana bilər? – Damar cərrahından xəbərdarlıq
Varikoz xəstəliyi yalnız ayaqlarda damarların genişlənməsi və estetik görünüşün dəyişməsi ilə məhdudlaşmır. İlk mərhələlərdə əsasən damarların qabarması, ayaqlarda ağırlıq və yorğunluq hissi ilə özünü göstərən bu xəstəlik vaxtında müalicə olunmadıqda daha ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Xüsusilə xəstəliyin irəliləməsi nəticəsində damarların fəaliyyətində pozulmalar yaranır, qan dövranı çətinləşir və müxtəlif ağırlaşmaların meydana çıxma riski artır. Bu səbəbdən varikozdan əziyyət çəkən şəxslərin problemi yalnız kosmetik narahatlıq kimi qiymətləndirməməsi vacibdir.Bəs varikoz xəstəliyinə görə əməliyyat olunmadıqda hansı fəsadlar yarana bilər? Müalicə gecikdirildiyi halda xəstə hansı təhlükələrlə üzləşir? Damar cərrah Sadiq Əhmədov Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, varikoz xəstəliyinin vaxtında aşkarlanması və düzgün müalicəsi bir...
04 Noyabr 2026, 11:00
Təzyiqin 150-160 olması, amma hiss edilməməsi təhlükəlidir – Kardioloqdan xəbərdarlıq
Arterial təzyiq ürək-damar sisteminin sağlamlığını qiymətləndirmək üçün əsas göstəricilərdən biridir. Təzyiqin normadan yüksək olması uzun müddət heç bir ciddi narahatlıq yaratmaya bilər. Bu səbəbdən bəzi insanlar yüksək təzyiqdən əziyyət çəkdiklərini yalnız təsadüfi müayinə zamanı və ya artıq müəyyən fəsadlar yarandıqdan sonra öyrənirlər. Halbuki arterial təzyiqin mütəmadi ölçülməsi və göstəricilərdəki dəyişikliklərin vaxtında müəyyən edilməsi ürək, beyin və damar sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayır.Kardioloq Afaq Qəhrəmanova Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, arterial təzyiq iki əsas göstəricidən – sistolik və diastolik təzyiqdən ibarətdir. Sistolik təzyiq ürək yığıldığı zaman qanın damarların divarlarına göstərdiyi təzyiqi, diastolik təzyiq isə ürək boşaldığı və növbəti yığılmaya hazırlaşdığı zaman damarlardakı...
04 Noyabr 2026, 10:00
Qarın ağrısı nə zaman cərrahi müdaxilə tələb edir? Həkim AÇIQLADI
Qarın nahiyəsində qəfil başlayan və getdikcə şiddətlənən ağrılar bəzən orqanizmdə ciddi problemlərin mövcudluğundan xəbər verə bilər. Xüsusilə ağrının kəskin xarakter alması, uzun müddət davam etməsi və insanın gündəlik fəaliyyətinə mane olması diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Belə hallarda ağrıkəsici qəbul etməklə vəziyyəti müvəqqəti yüngülləşdirməyə çalışmaq əvəzinə, vaxt itirmədən həkimə müraciət etmək vacibdir. Çünki qarın boşluğunda yaranan bəzi kəskin ağrılar təxirəsalınmaz tibbi müdaxilə tələb edən cərrahi patologiyaların əlaməti ola bilər.Ümumi cərrah Anar Mehdiyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, qarın boşluğunda qəfil başlayan, intensiv xarakter daşıyan və şiddəti artan ağrılar ciddi yanaşma tələb edir. Onun sözlərinə görə, bu cür simptomlar bəzən cərrahi müdaxiləyə ehtiyac yaradan...
04 Noyabr 2026, 09:00
Sinə ağrısı hər zaman ürək-damar tıxanıqlığından xəbər vermir – Həkimdən vacib açıqlama
Bir çox insan sinə nahiyəsində yaranan ağrının yalnız fiziki aktivlik zamanı ortaya çıxdığı halda ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünür. Halbuki ürək damarlarında daralma və ya tıxanıqlıq zamanı müşahidə edilən əlamətlər bununla məhdudlaşmır. Bəzi hallarda ağrı emosional gərginlik zamanı, fiziki yüklənmə ilə əlaqəli olmayan vəziyyətlərdə və hətta bədənin digər nahiyələrində də hiss edilə bilər. Bu səbəbdən ürək-damar xəstəliklərinin əlamətlərini düzgün tanımaq və şikayətləri vaxtında qiymətləndirmək olduqca vacibdir.Uzman doktor Nicad Baxşalıyev Citypost.az-a açıqlamasında bildirib ki, ürək damarlarında yaranan daralma və tıxanıqlıq müxtəlif simptomlarla özünü göstərə bilər. İnsanlar çox vaxt yalnız sinənin ortasında hiss edilən ağrını ürək xəstəliyinin əsas əlaməti hesab...
03 Noyabr 2026, 10:30
Simptomsuz bakteriuriya hamilələr üçün risklidir: Uroloq izah etdi
Hamiləlik dövründə qadının sağlamlığının mütəmadi nəzarətdə saxlanılması həm ana, həm də gələcək körpənin sağlamlığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu müddətdə ginekoloq tərəfindən müxtəlif laborator və instrumental müayinələr təyin olunur. Həmin müayinələrdən biri də sidiyin ümumi analizidir. Analiz vasitəsilə böyrəklərin və sidik yollarının vəziyyəti haqqında ilkin məlumat əldə etmək, mümkün iltihabi prosesləri və digər dəyişiklikləri vaxtında aşkar etmək mümkündür.Lakin hamilə qadınların sidik analizində leykosit, eritrosit, bakteriya və zülal aşkarlanması çox vaxt narahatlığa səbəb olur. Xüsusilə analizdə zülal göstəricisinin yüksək olması qadınlarda ciddi təşviş yaradır. Halbuki bu göstəricilərin hər biri fərqli səbəblərlə əlaqəli ola bilər və onların düzgün qiymətləndirilməsi üçün analiz bütövlükdə...
03 Noyabr 2026, 09:30